درآمد تولید محتوا در ایران یک‌پنجم جهان است

درآمد تولید محتوا در ایران یک‌پنجم جهان است

نیمی از جمعیت ۸۰ میلیونی کشور را جوانان زیر ۳۰ سال تشکیل می‌دهند. این آماری است که مرکز آمار ایران منتشر کرده است. این مرکز ابتدای سال جاری اعلام کرد برای کاهش یک درصد نرخ بیکاری باید ۹۰۰ هزار شغل در سال ایجاد شود. تا سال ٩٨ این میزان با توجه به رشد جمعیت به ٧٨٠ هزار و از سال ٩٨ تا ١٤٠٠ به ٤٠٠ هزار شغل می‌رسد تا بتوان تا ١ درصد نرخ بیکاری را کاهش داد، به این ترتیب اگر با همین روال پیش برویم تا سال ١٤٢٠ افرادی که وارد بازار کار مى‌شوند از افرادی که از بازار کار خارج می‌شوند کمتر خواهد بود و معادله جمعیت در بازار کار تغییر می‌کند. همین مرکز ابتدای آخرین ماه سال ۱۳۹۶ آماری از بیکاری مطلق در کشور اعلام کرد: ۳ میلیون و ۲۲۶ هزار نفر.

واضح است مهم‌ترین دغدغه نسل جوان، پیدا کردن شغل است. از جمله عوارض افزایش نفوذ اینترنت تغییر سبک زندگی، کار و سلایق در جوامع مختلف است. شدت و ضعف این تغییر به میزان توسعه‌یافتگی جوامع بستگی دارد. بزرگ‌شدن اکوسیستم کسب‌وکارهای نو در ایران که با سرعت زیادی نیز پیش می‌رود یکی از نشانه‌های نفوذ اینترنت در جامعه ایرانی و توسعه است.

شغلی به نام تولیدکننده محتوا

با توجه به علاقه‌مندی و سبک زندگی جوانان، مشاغل حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات بیش از حوزه‌های دیگر رشد کرده و طرفدار دارد. تازه بودن این عرصه، موجب تولد شغل‌های جدیدی نیز شده است. یکی از این مشاغل تولید محتواست.

این شغل تقریبا یک دهه عمر دارد و فراز و نشیب زیادی طی کرده است. بسیاری از جوانان امروز مشغول به این کار هستند. یکی از کسانی که از همان ابتدا وارد این شغل شد و هنوز هم در همین عرصه کار می‌کند حورا وکیلی است. او از ابتدای سال ۹۰ به‌عنوان تولیدکننده محتوا کارش را شروع کرده است.

وکیلی گفت: دنیای تولید محتوا در حال حاضر بازار کار قوی دارد. همه شرکت‌ها به این شغل احتیاج دارند. از جمله مزایای این شغل می‌توان به دور کار بودن آن اشاره کرد که به فرد امکان می‌دهد به صورت موازی مشغول چند کار باشد. از سوی دیگر تولید محتوا یک رشته تخصصی و دانشگاهی نیست و افراد می‌توانند با تلاش و به صورت تجربی وارد این عرصه شوند. البته باید توجه داشته باشیم که تولید محتوا فقط نوشتن نیست؛ عکاسی، فیلم‌برداری، انیمیشن و غیره نیز زیر چتر تولید محتوا قرار دارند.

او افزود: تا حدود ۴ سال قبل بسیاری از مردم به کار تولید محتوا به چشم یک کار لوکس و تزیینی نگاه می‌کردند. از سوی دیگر صاحبان کسب‌وکار آن را کاری ارزان می‌پنداشتند. افرادی که وارد این شغل می‌شدند از سوی جامعه مورد انتقاد بودند که این کار آینده‌ای ندارد. اما در حال حاضر فضا تغییر کرده و نه‌تنها جامعه این شغل را پذیرفته بلکه صاحبان کسب‌وکار پذیرفته‌اند باید چنین جایگاه شغلی در شرکت داشته باشند.

هر کاربر یک رسانه و یک تولیدکننده محتوا

وکیلی در مورد آینده این شغل گفت: جامعه در حال حرکت به سمتی است که رسانه‌ها جای خود را به افراد می‌دهند. بنابراین هرکسی در فضای آنلاین تولید محتوا خواهد کرد و بازار این کار همچنان پررونق باقی خواهد ماند. تا زمانی که هوش مصنوعی آن‌قدر پیشرفت نکند که بتواند برای انسان تولید محتوا کند، می‌توان به آینده این کار امیدوار بود.

متوسط درآمد یک تولیدکننده محتوا در ایران

وکیلی در خصوص وضعیت درآمدی تولیدکنندگان محتوا در ایران نیز گفت: متوسط درآمد یک تولیدکننده محتوا در حال حاضر بین ۲ و نیم تا ۳ و نیم میلیون تومان است. البته باید به این موضوع هم توجه داشت که در دنیای تولید محتوا نمی‌توان کف و سقفی مشخص کرد چون افراد بعد از مدتی می‌توانند برای خودشان تولید محتوا کنند و با تبلیغات به درآمدهای کلانی دست یابند. نمونه این افراد اینفلوئنسرهای اینستاگرامی هستند که میانگین درآمد ماهانه‌شان بین ۵ تا ۶ میلیون تومان است.

اردشیر طیبی، مدیرعامل شرکت ماهورنگار که در زمینه تولید محتوا فعالیت می‌کند درباره درآمد حوزه تولید محتوا گفت: یک مدیر ارشد یا کارشناس شبکه‎های اجتماعی اگر دارای تجربه کار باشد و مدیریت تیم را به عهده بگیرد می‌تواند حداقل ۵ میلیون تومان در ماه درآمد کسب کند.

آخرین آماری که salary.com منتشر کرده نشان می‌دهد متوسط درآمد جهانی یک تولیدکننده محتوا در ماه حدود ۴ هزار و ۱۶ دلار معادل ۱۸ میلیون و ۷۲ هزار تومان (هر دلار ۴۵۰۰ تومان) است. به این ترتیب اگر متوسط درآمد تولیدکننده محتوا در ایران را دست بالا یعنی ۳ و نیم میلیون تومان بگیریم، درآمد یک تولید‌کننده محتوا در ایران حدود یک پنجم متوسط درآمد جهانی است.

دسترسی به اینترنت و رشد بازار کار تولید محتوا

طیبی، گفت: رشد دسترسی به اینترنت تلفن همراه و بزرگ شدن بازار تلفن‌های هوشمند به بزرگ شدن بازار کار تولید محتوا کمک به سزایی کرد. سال ۹۳ هنگامی که کار خود را شروع کرده بودیم هنوز اینترنت ۳Gبرای همه کاربران تلفن همراه فعال نبود و فقط رایتل چنین امکانی داشت که تعداد کاربرانش زیاد نبود. بنابراین صاحبان کسب‌وکار فضای رسانه‌های اجتماعی و کار تولید محتوا برای این شبکه‌ها را چندان جدی نمی‌گرفتند.

طیبی گفت: در چنین فضایی فروش تولید محتوا به صاحبان کسب‌و‌کار راحت نبود. آن‌ها فکر می‌کردند تولید محتوا در شبکه‌های اجتماعی یک روش تبلیغاتی گران‌قیمت است که فراگیری آن نیز کم است. فکر می‌کردند تلویزیون فراگیرتر است و بیشتر دیده می‌شود. اما گسترش دسترسی به اینترنت باعث تغییر بزرگی در نگاه صاحبان کسب‌وکار به استفاده از شبکه‌های اجتماعی شد.

افزایش تعداد کاربران، بزرگ شدن بازار کار

او افزود: به گفته وزیر ارتباطات در حال حاضر حدود ۶۰ میلیون گوشی هوشمند داریم که به اینترنت ۳G  وصل هستند. همین موضوع باعث قوت گرفتن بازار شغلی تولید محتوا می‌شود.

آمار رسمی اعلام‌شده نشان می‌دهد در ابتدای سال ۲۰۱۸ اینستاگرام دارای ۲۴ میلیون کاربر ایرانی فعال در ماه بوده است. افزایش کاربران به تولید محتوا رونق داده است.

سایت statista ابتدای سال ۲۰۱۸ بر اساس گزارشی اعلام کرد بیشترین تعداد کاربران اینستاگرامی در جهان به ترتیب امریکا، برزیل، اندونزی، هند، ترکیه، روسیه، ایران، ژاپن، انگلستان و مکزیک هستند. ایران با ۲۴ میلیون کاربر فعال در ماه در رده هفتم ایستاده است. در تلگرام نیز تعداد کاربران ایرانی چشمگیر است: ۴۰ میلیون کاربر ایرانی. بنابراین رشد فعالیت کاربران در رسانه‌های اجتماعی چشم‌انداز خوبی برای شغل تولید محتوا به وجود آورده است.

غیرحرفه‌ای تا بازار کار را دچار رکود می‌کنند

طیبی گفت: در فاصله زمانی بسیار کوتاهی، شاهد تحول بزرگی در شیوه استفاده مردم از رسانه‌های اجتماعی بودیم و هستیم. این تغییرات نشان می‌دهد در حال حاضر برای صاحبان کسب‌و‌کار کاملا به‌صرفه است وارد این حوزه شوند و تولید محتوا را جدی بگیرند.

طیبی گفت: نیروهای غیرحرفه‌ای باعث می‌شوند صاحبان کسب‌وکار نتیجه مثبتی از حضور در شبکه‌های اجتماعی نداشته باشند و از این بازار خارج شوند. ما برای تربیت نیروی حرفه‌ای در عرصه هیچ ابزاری نداریم؛ نه دانشگاه، نه حتی به‌صورت کارآموز. کسانی که وارد این شغل می‌شوند معمولاً باید ترکیبی از تواناهایی مختلف داشته باشند.

او درباره آینده این شغل گفت: نیاز به این شغل در بازار لحظه به لحظه زیاد می‌شود. تقاضا زیاد می‌شود اما عرضه کم است. آینده این شغل تا زمانی که رویکرد اساسی در حوزه آموزش آکادمیک این شغل نداشته باشیم درخطر است. چون تقاضا زیاد است اما افراد حرفه‌ای کم هستند. این موضوع یکی از نگرانی‌های من است؛ نگرانم بازار دچار رکود شود.

مدیرعامل شرکت ماهور نگار گفت: همان‌طور که ذکر کردم تولیدکننده محتوا بودن یا استراتژی است محتوا و شبکه‌های اجتماعی بودن نیاز به مجموعه‌ای از توانایی‌های مختلف دارد که متأسفانه پرورش داده نمی‌شود. برای همین چنین نیروهایی اگر حرفه‌ای باشند آدم‌های گرانی هستند.