منابع سرمایه‌گذاری حوزه دانش‌بنیان فراوان است
معاون توسعه مدیریت و جذب سرمایه معاونت علمی‌وفناوری ریاست‌جمهوری

منابع سرمایه‌گذاری حوزه دانش‌بنیان فراوان است

در حالی که بر اساس ماده ۵ قانون حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان صندوق نوآوری و شکوفایی در راستای حمایت مالی از شرکت‌های دانش‌بنیان تاسیس شده است، معاون توسعه مدیریت و جذب سرمایه معاونت علمی معتقد است میلیاردها تومان در کشور وجود دارد که می‌تواند به شرکت‌ها کمک کند و اعتبارات این صندوق باید به سمت سرمایه گذاری هدایت شود.

بر اساس اعلام علیرضا دلیری، معاون توسعه مدیریت و جذب سرمایه معاونت علمی‌وفناوری ریاست‌جمهوری منابع جدیدی برای حمایت از شرکت‌های دانش بنیان ایجاد شده است که از جمله آن می‌توان به بانک‌ها اشاره کرد. با توافق‌نامه‌هایی که میان معاونت علمی و  ۱۲ بانک منعقد شده است، از فروردین تا آذرماه سال جاری، ۱۵۳ میلیارد تومان از منابع مالی به شرکت‌های دانش بنیان تومان پرداخت شده و در آبان ماه نیز این میزان به  ۴۰۰ میلیارد تومان رسیده است.

او همچنین اعلام کرده است جمعا در چند سال گذشته بیش از هزار و ۲۰۰ میلیارد تومان از منابع معاونت علمی و فناوری و صندوق نوآوری و شکوفایی به شرکت‌های دانش‌بنیان، تسهیلات پرداخت شده است که حدود  ۴۰۰ میلیارد تومان از منابع معاونت و مبلغ  ۸۳۰  میلیارد تومان از منابع ۳هزار میلیارد تومانی صندوق نوآوری و شکوفایی تامین شده است.

دلیری اضافه می‌کند که در ۱۰ماه گذشته بانک‌ها ۲هزار و ۸۳۰ میلیارد تومان تسهیلات پرداخت کرده‌اند و صندوق نوآوری و شکوفایی هم در این  ۱۰ ماه  ۳۰۰ میلیارد تومان پرداختی داشته که ۹۰ درصد تسهیلات بانکی بوده است.

معاون توسعه مدیریت و جذب سرمایه معاونت علمی این را هم اضافه می‌کند که «البته حدود  ۲۵۰ میلیارد تومان از تسهیلات پرداختی بانک‌ها از محل سپرده صندوق نوآوری و شکوفایی است.»

این‌که چرا در معاونت علمی همان گام‌هایی که در صندوق نوآوری و شکوفایی که بر اساس قانون حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان تاسیس شده است، برداشته می‌شود؛ دکتر دلیری چنین پاسخ‌ می‌دهد.

به اعتقاد شما میزان اعتبارات اعطا شده به شرکت‌های دانش‌بنیان از سوی معاونت علمی بیشتر از میزان اعتباراتی است که از سوی صندوق نوآوری و شکوفایی اعطا شده است و از سوی دیگر ، شما بانک‌ها را بهترین منبع تامین مالی برای این شرکت‌ها می‌دانید. چرا تا قبل از راه‌اندازی صندوق نوآوری و شکوفایی چنین تفکری نبود؟

در گذشته احساس می‌شد که باید پول دولتی به این شرکت‌ها تزریق شود؛ چون ریسک این شرکت‌ها بالا بود اما وقتی که به حوزه دانش بنیان‌ها وارد شدیم و تجربیاتی به دست آوردیم، احساس کردیم که باید این فهم و بستر آن ایجاد شود.

حالا که قرار است ۳ هزار میلیارد به این صندوق تزریق شود، این تصمیم گرفته شد؟

به نظر من این ۳ هزار میلیارد صندوق نوآوری و شکوفایی باید در حوزه سرمایه‌گذاری برود، هر چند که بخشی از آن از منابع وام باشد اما باید اعتبارات صندوق اهرمی برای سرمایه‌گذاری شود؛ به این معنی که وقتی هلدینگی می‌خواهد سرمایه‌گذاری کند، صندوق نوآوری باید درصدی سرمایه‌گذاری کند تا ترغیبی برای سرمایه‌گذاری باشد. اعتبارات صندوق برای اهرمی‌کردن سرمایه‌گذاری بسیار خوب است. علاوه بر آن صندوق نوآوری و شکوفایی هم با ۱۲ بانک وارد همکاری برای اعطای وام و تسهیلات و سایر خدمات شده است.

من کاری به آمارهای همکاری دو طرف با بانک‌ها ندارم ولی می‌خواهم بگویم فعالیتی که در معاونت علمی انجام می‌شود در صندوق هم انجام می‌شود؟

آماری که من اعلام می‌کنم آماری است که در سایت بانک مرکزی قرار دارد و صندوق ۳ هزار میلیارد تومان سرمایه داشته است و  ۸۳۰ میلیارد تومان آن هزینه شده است.

همه این اعتبارات که به صندوق داده نشد.

حدود دو هزار و ۴۰۰ میلیارد به این صندوق اعطا شده است و سپرده آن در بانک‌ها  ۷۰۰ میلیارد تومان سود داشته که با اضافه شدن این سود، اعتبارات این صندوق مبلغ  ۳ هزار و  ۱۵۰ میلیارد تومان شده است.

از این میزان  ۸۳۰ میلیارد تومان آن برای شرکت‌های دانش‌بنیان هزینه شده است اما بودجه معاونت علمی و فناوری ۲۰۰ میلیارد تومان بود که ۴ تا ۵ هزار میلیارد تومان پول را مدیریت کردم.

پس به نظر شما صندوق نوآوری و شکوفایی نباید از شرکت‌ها حمایت کند؟

نه. من این را نمی‌گویم و باید صندوق نوآوری و شکوفایی از شرکت‌ها حمایت کنند اما می‌گویم بستر بخش‌ها و بانک‌های خصوصی ممکن است در این زمینه بهتر جواب دهد. چون شرکت‌ها، شرکت‌هایی هستند که ارزش پرداخت تسهیلات سرمایه‌گذاری را دارند و تنها باید احساس شود شرکتی است که بازده خوبی خواهد داشت، کفایت می‌کند. منابع در کشور هست.

ستاری، معاون علمی و فناوری رییس‌جمهوری عضو هیات عامل صندوق نوآوری و شکوفایی است. آیا او هم قایل به این است که از این به بعد حمایت‌های معاونت از طریق بانک‌ها صورت گیرد؟

نمی‌گوییم معاونت. ما می‌گوییم بستر باید فراهم شود. مگر ما تا الان وام می‌دادیم؟ ما در ابتدا پول دادیم، کارگزاران وارد شدند و الان هم می‌گوییم برای بانک‌ها بستری فراهم شود تا به شرکت‌ها وام دهند.

ستاری هم همین اعتقاد را دارد که از این به بعد قرار است بانک‌ها وام و سهیلات به شرکت‌ها اعطا کنند؟

ما می‌گوییم بانک‌ها بستر بهتری برای این امر هستند؛ چون وقتی پول در کشور هست و هزاران میلیارد پول هست، منابع دولتی باید برای تسهیلات بسترسازی کند.

من هم می‌گویم چرا تا قبل از آن‌که صندوق راه‌اندازی شود، چنین تفکری نبود؟

در آن زمان مگر شرکت دانش‌بنیانی بود که صندوق راه‌اندازی شود؟

در آن زمان ۵۴ شرکت‌ دانش‌بنیان بود.

در سال  ۹۲ تعداد ۲ شرکت داشتیم و به ۵۴ شرکت رسید و مصوبه آن صادر شد. در آن زمان به این حد تجربه نبود. فعالیتی در گذشته در این حوزه وجود نداشت. تا تجربه نباشد، چیزی از آن بیرون نمی‌آید.

پس چرا جلوی فعالیت صندوق گرفته نمی‌شود؟ آیا قرار است صندوق ملغی شود؟

نمی‌دانم.

شما در زیر مجموعه نهادی هستید که رییس شما در صندوق نوآوری و شکوفایی سمت دارد و عضو هیات عامل این صندوق است؟

ما وظیفه حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان را داریم و اگر در این راه هر فردی همراهی کرد، ما با آن‌ها همراهی می‌کنیم و اگر همراهی نکرد، پشت سر می‌گذاریم و می‌رویم تا به هدفمان برسیم. زمانی تصور بر این بود که منابع صندوق نوآوری و شکوفایی می‌تواند کمک‌کننده باشد و الان احساس کردیم که منابع در کشور زیاد است.

در صندوق توسعه ملی مصوبه‌ای که هفته قبل گرفتم، حدود ۳ تا ۴ هزار میلیارد تومان تزریق می‌شود با سود کمتر از صندوق نوآوری و شکوفایی.

در راس این صندوق رییس‌جمهور هم هست.

رییس جمهور مصوب کرد. در حوزه وقف نیز مصوباتی داریم که منابع مالی زیادی دارد. برای حمایت از شرکت‌ها منابع زیادی وجود دارد؛ لذا وظیفه ما این است سیاستگذاری کنیم تا منابع را مدیریت کنیم در این حوزه.

سرنوشت صندوق نوآوری و شکوفایی چه می‌شود؟

سرنوشت این صندوق را از صندوق بپرسید.

معاونت علمی به این حوزه وارد شده است.

هیات امنای آن باید تصمیم گیری کند.

اعضای هیات امنای صندوق نوآوری و شکوفایی شامل رییس جمهور (رییس هیئت امنا)، معاون علمی و فناوری رییس‌جمهور، معاون برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس‌جمهور، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، وزیر امور اقتصادی و دارایی، رییس کل بانک مرکزی، رییس بنیاد ملی نخبگان و سه نفر به انتخاب رییس‌جمهوری می‌شود.

بر اساس ماده ۵ قانون حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان مصوب مجلس شورای اسلامی به منظور کمک به تجاری‌سازی نوآوری‌ها و اختراعات و شکوفاسازی و کاربردی کردن دانش فنی از طریق ارایه کمک و تسهیلات قرض‌الحسنه و تسهیلات بدون اخذ هرگونه تضمین و مشارکت با اختیار بخشش تمام یا بخشی از سهم مشارکت به شرکت‌ها و مؤسسات دانش‌بنیان، صندوقی تحت عنوان صندوق نوآوری و شکوفایی وابسته به شورای‌ عالی علوم، تحقیقات و فناوری و زیر نظر رییس شورا تاسیس می‌شود. 

منابع مالی صندوق شامل کمک‌های دولت، اعتبارات مندرج در بودجه سالانه، هرگونه کمک و سرمایه‌گذاری اشخاص حقیقی و حقوقی و شرکت‌های دولتی وابسته و تابع، نهادهای عمومی غیردولتی و شهرداری‌ها و شرکت‌های وابسته و تابع است.