fa-IR
آیا اپل یا مایکروسافت به ایران می‌آیند؟

آیا اپل یا مایکروسافت به ایران می‌آیند؟

قطعاً لابی صهیونیستی در ایالات‌متحده قوی است و کارشکنی‌های خود را برای ممانعت از ورود تکنولوژی و به‌ویژه سرمایه و اساساً «رونق» به ایران صورت می‌دهد؛ اما آیا این‌قدر قوی است که شرکتی مانند اپل را که بنا به گزارش‌ها اگر در حکم یک کشور بود، ۲۷ امین اقتصاد برتر دنیا می‌شد، با ریسکی بزرگ مواجه کند؟

بعد از شروع عملیاتی شدن برجام از روز یکشنبه و در پی آن موضوع برداشته شدن تحریم‌های بین‌المللی از روی ایران، بحث‌های فراوانی در مورد اینکه آیا بازار ایران با سرمایه‌گذاری‌های خارجی و تکنولوژی‌های جدید مواجه خواهد بود و اینکه این شرایط چه تأثیری در آینده کشور و اقتصاد آن خواهد داشت، درگرفت که نظرات متفاوتی نیز در این میان مطرح شده؛ اما بدون شک شاید یکی از حوزه‌هایی که اهمیت بسیاری در نزد افکار عمومی دارد حوزه تکنولوژی و فناوری یا IT و همچنین ICT و آینده آن در ایران است. وقتی هم که پای تکنولوژی و IT در میان باشد، شرکت‌هایی مانند مایکروسافت و اپل جزو اولین گزینه‌های روی میز خواهند بود.

طبعاً در مورد تحریم‌ها و اینکه چه شرکت‌هایی و از چه نقاطی از جهان با ایران همکاری خواهند داشت، نمی‌توان از حالا نظری قطعی داشت، اما امیدهای بسیاری حداقل در بین مشتریان و کاربران تکنولوژی در ایران وجود دارد که شرکت‌های بزرگ این حوزه بعد از تحریم بتوانند با ایران آزادانه به تجارت بپردازند و محصولات و خدمات آن‌ها در ایران، با سهولت بیشتر ارائه و پشتیبانی شود.

در همین یک سال اخیر هم خبرهایی مبنی بر راه‌اندازی فروشگاه‌های مایکروسافت و اپل در تهران به گوش رسید اما موضوع برجام بحث حضور جدی این شرکت‌ها در ایران را تقویت کرده است. ولی بااین‌حال خبرهایی به گوش می‌رسد از اینکه مشکلاتی پیش پای این شرکت‌ها برای ورود به ایران ایجاد شده است.

بر این اساس که یکی از وب‌سایت‌های خبری دیروز گزارش داده است که لابی صهیونیست‌ها در آمریکا به‌واسطه وزیر خزانه‌داری ایالات‌متحده «جک لو» جلوی ورود اولین محموله اپل به ایران را با تهدید ضمنی این شرکت گرفته‌اند. آن‌گونه که این وب‌سایت نقل می‌کند به اپل گفته شده: «آن‌ها نمی‌توانند پس از تحریم در ایران فروشگاه باز کنند و اگر ثابت شود که کاربر ایرانی پس از خرید آی‌پد از این وسیله به‌عنوان نقل‌وانتقال دیتای تروریستی استفاده کند؛ اپل با جریمه سنگینی روبرو خواهد شد و به همین دلیل مدیران اپل از تصمیم خود برای باز کردن فروشگاه و ارسال محموله آی‌پد به ایران خودداری کردند»

این خبر کمی تعجب‌برانگیز است و چند سؤال اساسی را در ذهن ایجاد می‌کند. اینکه آیا واقعاً اپل یا مایکروسافت به این دلیل از ورود به بازار ایران سر باز می‌زنند؟ و اگر این‌گونه است، دلیل آن‌چه می‌تواند باشد؟ این سؤال به چند علت مطرح می‌شود اما قبل از ذکر دلایل بگذارید نگاهی به سابقه چندساله اخبار، برای ورود شرکت اپل به ایران داشته باشیم.

 

اپل چه زمانی می‌خواست به ایران بیاید؟

در تاریخ ۲۹ اکتبر سال ۲۰۱۴ یعنی حدود یک سال و چند ماه قبل، وال‌استریت ژورنال گزارش داد که اپل مذاکراتی را برای فروش آیفون در ایران آغاز کرده است. این نشریه به نقل از منابع مطلع اعلام کرد که اپل با توزیع‌کنندگان ایرانی برای ورود احتمالی به بازار ایران، بعدازآنکه تحریم‌های غرب «به حد کافی» تسهیل شد، ارتباط برقرار کرده است:

تنها چند هفته قبل از آن یعنی در ۱۳ اکتبر همان سال مجله «فوربس» در مطلب تحلیلی به دلایل مهم اپل برای ورود به بازار ایران پرداخته بود. این مجله در مطلب خود به گزارش‌هایی در موردعلاقه اپل برای فروش محصولات در بازار ایران اشاره‌کرده بود و به نقل از تیم کوک به جمله‌ای قابل‌تأمل اشاره‌کرده بود: جاده عدالت آجر به آجر سنگ‌فرش شده و به نظر می‌رسد که اپل می‌خواهد از آن جاده برای دویدن مستقیم به سمت ایران استفاده کند:

اما فقط این دو گزارش نبود. در ماه میهمان سال – آبان ماه ۹۳ – گزارش‌هایی منتشر شده بود که شاره می‌کرد اپل اولین فروشنده و نماینده رسمی خود در ایران را معرفی کرده است. شرکتی که گفته می‌شد فروشنده رسمی محصولات اپل در ایران است، در مهرماه نشست افتتاحیه خود را برگزار کرده بود و تا مدتی به‌عنوان فروشنده رسمی اپل شناخته شد.

اما چرا فقط تا مدتی؟ به این دلیل که طولی نکشید تا مقامات رسمی و غیررسمی اعلام کنند که اپل در ایران فروشگاه رسمی ندارد. حتی در همان زمان یکی از وب‌سایت‌های خبری از «آلن هلی» مدیر ارشد بخش ارتباطات اپل در خاورمیانه، اروپا و آفریقای این شرکت (مستقر در دفتر لندن) نقل کرد که گفته است: «ما هیچ نوع ارتباطی با شرکت وقایع گستر فارس نداریم.»

اما همه این‌ها منجر به آن شده بود که بالاخره سروصدای ورود اپل – و البته شرکت‌های دیگر – به بازار ایران بلند شود. تا جایی که مجدداً در دسامبر ۲۰۱۵ وال‌استریت گزارش داد که شرکت‌های اپل و اچ پی مشتاقانه منتظر گشودن بازارهای ایران هستند.

همین مسائل کمابیش در مورد شرکت مایکروسافت هم مطرح بوده است تا جایی که همین چند ماه قبل اخباری در مورد راه‌اندازی فروشگاه رسمی مایکروسافت در تهران به گوش رسید.


یک واقع‌بینی سطحی!
واقعیت آن است که شرکت‌هایی مانند اپل و مایکروسافت، اگر خود بخواهند هم نمی‌توانند چشمانشان را بر روی بازار کشوری مانند ایران با جمعیتی 80 میلیون نفری ببندند. رقابت‌های شدید در بین شرکت‌های بزرگ تکنولوژی – که اخیراً غول‌های چینی هم به جرگه آن‌ها پیوسته‌اند – با گشایش بازارهایی مانند این می‌تواند جان تازه‌ای بگیرد و این مورد تنها در حوزه تکنولوژی هم نیست. اقتصاد دنیا که هنوز از تبعات رکود اخیر متأثر است، بازاری مانند بازار ایران را به این سادگی‌ها از دست نمی‌دهد و به‌سادگی می‌توان دلیل حضور مشتاقانه هیئت‌های تجاری مختلف در تهران را فهمید.

برای شرکتی مانند مایکروسافت که به‌تازگی محصولات جدید خود به‌ویژه در حوزه سیستم‌عامل، موبایل و واقعیت افزوده سودای سیطره دارد و سری سرفیس این شرکت به‌سرعت در حال تبدیل‌شدن به پادشاه بازار تبلت‌های هیبریدی است، برای اپل که ۶۲٫۴ درصد از درآمد سالیانه 231 میلیارد دلاری خود در ۲۰۱۵ را مدیون آیفون است و رقابت سختی هم با گوگل و هم با مایکروسافت دارد و برای هر شرکت تکنولوژی دیگری، برای هر استارت‌آپ کوچک و بزرگی ایران در این شرایط یک بازارتر و تازه، تشنه و بسیار پردرآمد است و از دست دادن چنین فرصت‌هایی می‌تواند به معنی عقب‌افتادگی اساسی برای هر شرکتی باشد.

درنتیجه بسیار بعید به نظر می‌رسد که لابی صهیونیستی بتواند به‌سادگی این شرکت‌ها را متقاعد کند که از یک چنین بازاری چشم‌پوشی کنند، درحالی‌که سایر رقبا سهم خود را از این بازار به چنگ می‌آورند. این‌همه در حالی است که حدود دو سال قبل شرکت اپل گزارش داده بود که در پی تصمیم دولت آمریکا برای برداشتن محدودیت صادرات به ایران، این شرکت دیگر منعی برای فروش دستگاه‌های Mac و iOS به مشتریانی که قصد دارند این محصولات را به ایران آورده یا بفرستند، ندارد. در این مورد مستقیماً به دستور و تصمیم وزارت خزانه‌داری آمریکا نیز اشاره شده بود – اینجا.

قطعاً لابی صهیونیستی در ایالات‌متحده قوی است و کارشکنی‌های خود را برای ممانعت از ورود تکنولوژی و به‌ویژه سرمایه و اساساً «رونق» به ایران صورت می‌دهد؛ اما آیا این‌قدر قوی است که شرکتی مانند اپل را که بنا به گزارش‌ها اگر در حکم یک کشور بود، ۲۷ امین اقتصاد برتر دنیا می‌شد، با ریسکی بزرگ مواجه کند؟



یک واقع‌بینی عمیق!
نکته دیگر این است که هم‌اکنون نیز محصولات این شرکت‌ها و بسیاری از شرکت‌های دیگر که نمایندگی رسمی هم در ایران ندارند، به فروش می‌رود و امروز تعداد آیفون و آی‌پد به دست‌ها در ایران به شکلی محسوس در حال افزایش است. پس اگر این تروریست‌های عشق اپل در ایران (!) تا قبل از این هم از دستگاه‌های این شرکت برای هماهنگی و انجام عملیات تروریستی استفاده کرده باشند، یا بعدازاین استفاده کنند، متوجه مسئولیت بین‌المللی هستند!

درنتیجه این‌که اپل از ترس نقل‌وانتقال دیتای تروریستی توسط کاربران ایرانی ورود محموله خود به ایران را متوقف کرده باشد، چندان منطقی به نظر نمی‌رسد. ضمن این‌که وب‌سایت خبری که این خبر را درج کرده منبع خبر – داخلی یا خارجی – را هم مشخص نکرده و در منابع خارجی نیز اخباری در این مورد در دسترس نیست.

درنتیجه همه این‌ها می‌توان دو نتیجه گرفت. یا اینکه این خبر یک خبر غیررسمی یا حاشیه و در حد پروپاگاندای مخالفان «رونق» در ایران که البته صهیونیست‌ها بخش مهمی از آن‌ها هستند، بوده است و شایع شده است یا آنکه واقعاً اپل و مایکروسافت دست بر قضا می‌خواهند به بخت خود لگد بزنند! البته نتیجه دوم را نمی‌توان چندان جدی گرفت.

هنوز مشخص نیست که اپل و مایکروسافت و سایر شرکت‌های دیگر قصد ورود رسمی به بازار ایران را دارند و اگر دارند در چه زمانی است و واکنش‌ها به این مسئله چه خواهد بود؛ اما صرف‌نظر از این موضوع به‌خوبی می‌توان حدس زد همان‌گونه که مجله فوربس گفته، دلایل مهمی برای هرکدام از این شرکت به بازار ایران وجود دارد. دلایلی که منجر می‌شود به این نتیجه برسیم که لابی صهیونیسم در معادلات قدرت در جهان مدرن چندان هم صاحب نفوذ نیست، مخصوصاً وقتی پای غول‌های بزرگ در میان باشد.