نامه سرگشاده مدیرعامل فروشگاه زنبیل خطاب به وزیر ارتباطات

نامه سرگشاده مدیرعامل فروشگاه زنبیل خطاب به وزیر ارتباطات

فرشاد وکیل‌زاده، مدیرعامل فروشگاه اینترنتی زنبیل و عضو هیات مدیره اتحادیه کشوری کسب‌وکارهای مجازی، در نامه‌ای سرگشاده به وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات تاکید کرد: اقتصاد با دستور و بخشنامه اصلاح نمی‌شود.

مدتی است که کسب‌وکارهای اینترنتی قسمتی از اقتصاد ایران را به خود اختصاص داده‌اند اما مشکلات پیش روی این کسب‌وکارها سبب شده نگرانی‌های بسیاری برای فعالان این حوزه به وجود آید. فرشاد وکیل‌زاده، مدیرعامل فروشگاه اینترنتی زنبیل و عضو هیات مدیره اتحادیه کشوری کسب‌وکارهای مجازی، معتقد است که دولت می‌تواند با حمایت‌های واقعی بستر را برای شکوفایی ایده‌های خلاق مهیا کند؛ او در نامه‌ای سرگشاده به آذری جهرمی، تاکید کرده که «حداقل انتظار از دولت این است که اگر حمایتی نمی‌کند، باری بر دوش کارآفرینانِ جوان نگذارد.»

در ادامه متن کامل این نامه می‌آید:

به نام خدا

جناب آقای آذری جهرمی

وزیر محترم ارتباطات و فناوری اطلاعات

با سلام

از آنجایی که یکی از دغدغه‌های جنابعالی از زمان شروع دوره وزارت، وضعیت کسب‌وکارهای مجازی و حمایت از این کسب‌وکارها بوده است، به‌عنوان یک فعال حوزه و به‌عنوان یکی از نمایندگان کسب‌وکارهای مجازی در هیات مدیره اتحادیه کشوری، بر خود واجب می‌دانم نکات مهمی را خدمت شما عرض کنم:

در ابتدا برای روشن شدن موضوع، سعی می‌کنم مطالب خود را با مطرح کردن چند سوال شروع کنم:

جناب آقای وزیر،

۱. در حال حاضر چند کسب‌وکار مطرح و شناخته شده در حوزه کسب‌وکارهای مجازی می‌شناسید؟

۲. در راه‌اندازی و توسعه این کسب‌وکارها، ایده و نوآوری چه میزان نقش داشته و سرمایه‌گذاری چه میزان؟ کدام‌یک از این کسب‌وکارهای توسعه یافته بجای کپی‌برداری از نمونه خارجی بر اساس نوآوری شکل گرفته است؟

۳. عمده سرمایه‌گذاری صورت گرفته روی این کسب‌وکارهای شناخته شده از داخل کشور بوده است یا خارج کشور؟ اگر پیش‌بینی دوستان از روند جذب سرمایه از خارج کشور برای توسعه این کسب‌وکارها به دلایل مختلف از جمله افزایش مجدد تحریم‌ها با مشکل مواجه شود، چه آینده‌ای در انتظار این کسب‌وکارهای وابسته خواهد بود؟ نتیجه بروز مشکل برای این دسته از کسب کار‌ها بر کل اکوسیستم چه خواهد بود؟

۴. عمده حمایت‌های دولتی صورت گرفته، بیشتر شامل همین تعداد محدود کسب‌وکارها بوده یا کل اکوسیستم؟ در حال حاضر کدام‌یک از استارت‌آپ‌ها بیشترین کمک‌های مالی را از صندوق نوآوری و شکوفایی دریافت داشته‌اند؟ منتفع اصلی این سوبسید‌ها چه کسانی بوده‌اند؟

۵. توجهات، حمایت‌ها و حتی بازدید‌های مقامات عالی‌رتبه سیاسی کشور معطوف به کدام بخش از اکوسیستم است؟ کل اکوسیستم یا بخشی خاص؟ آیا مسئولان از نوآوری و ایده‌ها حمایت می‌کنند یا صرفاً از مجموعه‌هایی که به نحوی انحصار بازار را در اختیار گرفته‌اند؟

۶. آیا به انحصارهای شکل گرفته در این اکوسیستم به‌اندازه کافی دقت داریم؟ آیا غیر از این است که شکل‌گیری هر انحصاری به زیان جامعه و به نفع عده‌ای خاص خواهد بود؟

سوالات فوق و بسیاری از سوالات دیگر، تنها بخشی از دغدغه‌هایی است که این روز‌ها ذهن من و بسیاری از همکاران من را مشغول کرده است. بی‌شک عدم توجه به پاسخ این سوالات و صرفاً توجه به مسایل سطحی هیچ مشکلی را حل نخواهد کرد. به نظر من استارت‌آپ‌ها بیش از کمک‌های مالی، نیازمند آماده‌سازی زیرساخت برای شروع فعالیت‌های خود هستند. البته مشکلات این حوزه محدود به موارد فوق نمی‌شود و در ادامه سعی می‌کنم به‌طور مختصر آن‌ها را بیان کنم:

به جوانان سیگنال صحیح بدهیم

آموزش یکی از مهم‌ترین بخش‌هایی است که دولت با هدف حمایت از راه‌اندازی کسب‌وکارهای نوین باید به آن اهمیت دهد. این بخش با کمترین بار مالی برای دولت، بیشترین اثرگذاری را خواهد داشت.

جوانان قبل از راه‌اندازی استارت‌آپ‌ها، ابتدا باید با مفاهیم اولیه راه‌اندازی کسب‌وکار و امکان‌سنجی آن آشنا شوند؟ باید قبل از راه‌اندازی کسب‌وکار خود بدانند که محصول آن‌ها چه نیازی را در جامعه پاسخ خواهد داد؟ آیا طرح آن‌ها توان رقابت با رقبای موجود را دارد یا خیر؟ آیا محصول آن‌ها مزیتی نسبت به محصولات موجود در بازار دارد و آیا توان فنی و مالی لازم برای به سرانجام رساندن طرح را دارند؟

اگر دولت در این بخش بتواند آموزش‌های لازم را بدهد، کمک بزرگی به جامعه خواهد کرد و دیگر شاهد راه‌اندازی تعداد زیادی از کسب‌وکارهای تکراری بدون ایده و خلاقیتی جدید نخواهیم بود.

ایجاد منطقه آرامش برای تمرکز روی ایده

همان‌طور که توضیح دادم بسیاری از جوانان ما فاقد دانش و مهارت‌های کافی به‌منظور فعال‌سازی یک کسب‌وکار جدید می‌باشند، راه‌اندازی یک کسب‌وکار فارغ از ایده، نیازمند تجربه و اطلاعات زیادی است. در این شرایط حداقل انتظار این است که اگر دولت حمایتی نمی‌کند، حداقل باری بر دوش کارآفرینان جوان نگذارد.

شخصاً اعتقاد دارم که در یک اقتصاد سالم و کارآمد، منبع اصلی درآمد دولت باید از محل مالیات‌ها باشد، اما مسئولان محترم واقعاً بپذیرند که کسب‌وکارهای نوآور واقعاً در سال‌های آغازین خود نه تنها سودی نخواهند داشت بلکه به‌شدت نیازمند جذب نقدینگی برای توسعه می‌باشند. حال در شرایطی که جوانان ما حتی به اصول شرکت داری نیز وقوف کامل ندارند و قطعاً در سال‌های آغازین درآمد چندانی حتی برای پوشش هزینه‌های خود ندارند، چرا ذهن آن‌ها را درگیر موضوعات پیچیده‌ای نظیر مالیات‌ها می‌کنیم؟! دولت اگر دنبال کسب درآمدهای مالیاتی است لطفاً سراغ فعالانی برود که سالانه ده‌ها میلیارد تومان درآمد داشته و هیچ مالیاتی هم پرداخت نمی‌کنند. اجازه دهید تمرکز ما بر ایده‌ها و کسب‌وکارمان باشد.

کمک برای معرفی کسب‌وکارها

یکی از حلقه‌های مهم و حیاتی یک کسب‌وکار پس از خلق ایده و تولید محصول، عرضه آن در جامعه است. متأسفانه نکته‌ای که هیچ‌کدام از مسئولان محترم به آن توجهی ندارند، همین بخش از کار است.

فرض کنید شما با یک ایده خوب، جمع‌آوری تیم مناسب و تامین مالی طرح، محصولی را تولید و آماده عرضه کرده‌اید، چگونه باید محصول خود را به مخاطبان آن معرفی کنید؟ دولت تا کنون چه حمایتی در این بخش داشته است؟

آیا در جریان هستید حتی حداقل حمایت صداوسیما در پخش تبلیغات رایگان برای فعالان اقتصادی، شامل کسب‌وکارهای نوین نمی‌شود؟ آن‌هم صرفاً به بهانه اینکه کل پکیج تبلیغات این حوزه به‌صورت انحصاری به یک شرکت خصوصی فروخته شده است!

یک کسب‌وکار مانند زنبیل که پس از ۵ سال فعالیت و زحمت شبانه‌روزی توانسته است با تکیه‌بر خلاقیت و نوآوری‌های خود، نسبت به قوی‌ترین رقبای خود برای مشتریان مزیت ایجاد کند، از چه طریقی باید مزایای خود را به اطلاع مشتریان خود برساند؟

آیا این‌‌ همان پاشنه آشیل نوآوری و خلاقیت نیست؟ اینکه شما صرفاً برای تبلیغات و بازاریابی محصولی خوب نیازمند جذب سرمایه باشید؟

آیا می‌دانستید که سرمایه‌های خارجی وارد شده به اکوسیستم، هزینه تبلیغات و مارکتینگ در سال‌های اخیر را در برخی موارد تا ۱۰ برابر افزایش داده و خود مانعی برای ورود رقبای جدید به بازار شده است؟ دولت تاکنون چه اقدامی در این راستا انجام داده است؟

جناب آقای وزیر آیا می‌دانستید هزینه یک کمپین تبلیغاتی به اصطلاح ۳۶۰ درجه صرفاً برای یک دوره ۴۵ روزه در شهر تهران، چیزی در حدود ۵ میلیارد تومان است؟ کدام‌یک از استارت‌‌آپ‌های متکی بر خلاقیت و نوآوری توان تامین این هزینه‌ها را دارند.

نیروی انسانی متخصص

جناب آقای وزیر آیا می‌دانستید علیرغم نرخ بالای بیکاری در کشور، کسب‌وکارها در جذب نیروی انسانی متخصص و با تجربه به‌شدت دچار مشکل هستند؟ آیا می‌دانستید بسیاری از کسب‌وکارها مجبور هستند خود نسبت به آموزش نیروی انسانی اقدام کنند و این امر موجب کندی رشد کسب‌وکارها شده است؟

چرا آموزش عالی ما علیرغم آگاهی از مشکل سعی در اصلاح ساختارهای آموزشی کشور ندارد؟ چرا بر خلاف تمام دنیا رابطه بین دانشگاه و بازار و صنعت قطع است؟ چرا راهکار حل مشکل بیکاری را اصلاح سیستم آموزشی نمی‌بینیم و سعی داریم با طرح‌های ناکارآمد مانند بنگاه‌های زود بازده، صرفاً دنبال درمان کوتاه مدت باشیم؟

جناب آقای وزیر، از شما به‌عنوان یک جوان تحصیل‌کرده و آگاه از نسل خودمان که شناخت بهتری از شرایط جامعه، دانشگاه و صنعت و... دارد، تقاضا دارم برای کمک به کسب‌وکارهای نوین در کشور، راهکارهای عملی ارایه دهید.

جناب آقای وزیر لطفاً وارد میدان شوید، مطمئن هستم شما هم می‌دانید که اقتصاد با دستور و بخشنامه اصلاح نمی‌شود.