اعتماد به فضای کسب‌وکارهای آنلاین ایران بازمی‌گردد؟
گزارشی از تاثیر اختلال‌ها بر فعالیت ترافیک وب‌سایت‌های ایرانی

اعتماد به فضای کسب‌وکارهای آنلاین ایران بازمی‌گردد؟

اختلال در اینترنت ایران، از روز شنبه ۹ دی ماه ۱۳۹۶ هم‌زمان با برخی ناآرامی‌ها در تهران و سایر شهرهای ایران آغاز شد. در اولین اتفاق، اینترنت سرویس‌دهندگان موبایل از جمله همراه اول، ایرانسل و رایتل، به‌طور کامل و برای چندین ساعت دچار قطعی شد. قطعی اینترنت از حوالی ساعت ۲۲ شنبه شب و از همراه اول شروع و سپس با قطع شدن اینترنت ایرانسل و رایتل تشدید شد.

روز یکشنبه ۱۰ دی، ابر آروان گزارشی را منتشر کرد که نشان می‌داد ترافیک وب‌سایت‌های پربازدید ایرانی، به شکل چشم‌گیری در آن بازه زمانی افت کرده است.

متاسفانه اختلالات اینترنت نه‌تنها پس از روز شنبه به اتمام نرسید، بلکه گسترده‌تر هم شد. با فیلتر شدن تلگرام و اینستاگرام، تعداد زیادی از کاربران اینترنتی به استفاده از VPN و یا سایر راه‌کارهای عبور از فیلترینگ ایران روی آوردند.

کاربران حرفه‌ای‌تر اینترنت از جمله مقامات ارشد کشور، روزانه از روش‌های مختلفی برای عبور از فیلترینگ ایران و البته تحریم‌های خارجی استفاده می‌کنند. اگر از توییتر، یوتیوب و بلاگ‌های معتبری که فیلتر هستند بگذریم، به خدمات حرفه‌ای گوگل و vmware و docker می‌رسیم که به دلیل تحریم‌ها از سرویس‌دهی به کاربران ایرانی خودداری می‌کنند.

اما این بار برخلاف فیلتر شدن‌های پیشین اپلیکیشن‌ها و قطعی‌های اینترنت، یک تفاوت مهم رخ داد: کاربران عمومی اینترنت، شروع به نصب انواع نرم‌افزارهای فیلترشکن روی کامپیوتر و گوشی‌های خود کردند.

گزارش‌های ترافیکی ابر آروان نشان می‌دهد که ترافیک خارج از کشور وب‌سایت‌های پربازدید ایرانی که هیچ‌کدام فیلتر نیستند، به شکل چشم‌گیری با افزایش ۷ برابری مواجه شده است. در واقع و از آن جایی که با اتصال فیلترشکن، معمولا تمامی ترافیک دستگاه از طریق آن می‌گذرد، ترافیک یک کاربر ایرانی برای بازدید از یک وب‌سایت ایرانی که در داخل ایران میزبانی می‌شود، باید دور دنیا را بچرخد! اتفاقی که باعث افزایش هزینه برای کاربران خانگی، افزایش پرهزینه ترافیک بین‌الملل و کاهش کیفیت اینترنت داخلی شده است.

اما متاسفانه برای مقابله با این مشکل، نه‌تنها محدودیت‌ها مرتفع نشد، بلکه اختلال در اینترنت بین‌الملل کشور گسترش یافت و حتی دسترسی کاربران ایرانی به بسیاری از دیتاسنترهای خارجی از جمله DigitalOcean قطع شد. این شرایط عجیب باعث شد بسیاری از کسب‌وکارهای دانش‌بنیان و فناورانه ایرانی که با انگیزه ارائه کیفیت بالاتر به کاربران خود، از دیتاسنترهای خارجی استفاده می‌کردند هم از دسترس خارج شوند.

در نمودار خطاهای عدم دسترسی یکی از وب‌سایت‌های ایرانی میزبانی شده در DigitalOcean ارایه شده است.

اختلالات اخیر اینترنت در ایران، دیگر صحبت از فیلتر شدن یک شبکه اجتماعی خارجی نیست، صحبت از اختلال گسترده در کسب‌وکارهای ایرانی است که برای به دست آوردن هر کاربر و هر یک واحد ترافیک، تلاش‌های فراوانی کرده‌اند. تلاش‌هایی که با تصمیم‌های نسنجیده و لحظه‌ای از بین خواهند رفت.

فرض کنیم طی چند روز آینده، اختلالات اینترنت داخلی برطرف شود و وضعیت به حالت عادی برگردد، چند روز یا چند سال زمان لازم است تا اعتماد به فضای کسب‌وکارهای آنلاین ایران برگردد؟