هیچ فروشگاه اینترنتی مجاز به خرید‌و‌فروش طلا نیست
گفت‌وگوی تفصیلی با رییس اتحادیه طلا و جواهر

هیچ فروشگاه اینترنتی مجاز به خرید‌و‌فروش طلا نیست

بازار طلا و سکه همواره به‌عنوان یکی از بازارهای پر اهمیت در اقتصاد کشور به‌حساب می‌آید که حساسیت کارشناسان اقتصادی، مسئولین و افراد جامعه بر روی آن بالا است زیرا نوسان قیمت در این بازار می‌تواند به‌عنوان نشانه‌ای از عملکرد نامناسب حوزه‌ای از اقتصاد به‌حساب آید.

بازاری که علی‌رغم تمام تلاش‌ها برای حفظ آرامش در آن در چند ماه اخیر افزایش قیمت‌های چشمگیری داشته و کار را برای بانک مرکزی به‌عنوان متولی امر در حفظ ثبات بازار سخت کرده از همین رو از ابتدا این ماه حراج سکه با هدف ایجاد تعادل در بازار شکل گرفت که در آن سکه طرح جدید به قیمت یک‌میلیون و ۲۸۸ هزار‌تومان و نیم‌سکه به ارزش ۶۴۵ هزار‌تومان عرضه شد.

افزایش قیمت اشاره شده در خصوص طلا و سکه در مقایسه با روند افت قیمت اونس طلا در بازارهای جهانی در مدت مشابه جای سوال بیشتری را پیش می‌آورد که دلیل این شکاف ایجاد شده میان بازار داخلی و جهانی در چیست و این روند تا چه زمانی ادامه خواهد داشت، از همین رو و با توجه به اهمیت این موضوع با محمد کشتی‌آرا رییس اتحادیه طلا و جواهر در خصوص شرایط کنونی بازار و دلایل نوسان قیمت طلا و سکه به گفت‌وگو نشستیم.

در ابتدا در خصوص شرایط فعلی بازار طلا و سکه توضیح دهید؟

در هفته گذشته قیمت جهانی طلا رو به کاهش گذاشت یعنی به‌طور متوسط در طول هفته هر روز با کاهش قیمت مواجه بودیم و میزان کاهش تا روز گذشته در حدود ۳۱ دلار در هر اونس طلا کاهش قیمت داشته است.

شرایط در بازار داخلی متفاوت بود به‌گونه‌ای که برخلاف کاهش قیمت طلا جهانی، افزایش قیمت طلا و سکه را در بازار داخلی داشتیم که این افزایش ناشی از افزایش قیمت ارز گزارش شده است؛ یعنی در حالی که قیمت جهانی طلا کاهش پیدا می‌کرد ما باید کاهش قیمت می‌داشتیم که این اتفاق رخ نداد و علت آن افزایش قیمت ارز اعلام شده است که مجدداً باعث شد قیمت سکه تا مرز ۱ میلیون و ۴۴۰ هزارتومان در اواسط هفته افزایش داشته باشد.

روز گذشته قیمت‌های داخلی در بازار نیز به‌صورت جزیی تعدیل یافته و قیمت سکه به کمتر از ۱ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان رسیده از طرفی هم در بازار به هیچ عنوان افزایش تقاضای کاذب نداریم و میان خریدوفروش‌ها و دادوستدها تعادل وجود دارد به همین خاطر وضعیت به‌صورت کلی مثبت ارزیابی شده و نوسانات نیز تنها به نوسانات قیمت ارز باز می‌گردد.

بررسی هفتگی قیمت طلا نشان می‌دهد در هفته گذشته ارزش سکه بهار آزادی افزایش
۴۱ هزارتومانی داشته است. آیا این افزایش نیز طبیعی ارزیابی می‌شود؟

قیمت طلا و سکه از حاصل‌ضرب قیمت جهانی و قیمت ارز به دست می‌آید که در شرایط فعلی قسمت عمده‌ای از این افزایش به افزایش قیمت ارز باز می‌گردد زیرا بازارهای جهانی با کاهش قیمت مواجه بوده ولی نوسان قیمت ارز دلیلی بر این میزان افزایش شده است.

بررسی قیمت طلا و سکه از ابتدای امسال نشان دهنده افزایش شیب افزایش قیمت تند است که این روند در تابستان شدت گرفته و در دو ماه ابتدای پاییز به اوج خود رسید. دلایل جهش قیمت طلا و سکه را چه می‌دانید؟

بیشترین مقصر در افزایش قیمت سکه در چند ماه گذشته قیمت ارز است. روند تغییر قیمت ارز در چند ماه گذشته نشان می‌دهد از ۳ هزار و ۸۰۰ تومان تا ۴ هزار و ۲۵۰ تومان در نوسان بوده که نشان دهنده افزایش حدود ۱۰ درصدی است. البته در یک مقطعی حباب قیمت ایجاد شد که این حباب قیمت ناشی از هیجان افزایش قیمت ارز بود که تأثیرش را بر قیمت سکه گذاشت و همین افزایش قیمت سکه یک جاذبه‌ای را برای مردم ایجاد کرد که در یک مقطع زمانی به بازار سکه ورود کنند و باعث افزایش تقاضا شوند ولی با واگذاری سکه از طریق بانک مرکزی این حباب به‌صورت نسبی تخلیه شد.

در این میان باید به بازارهای جهانی نیز توجه کنیم که گزارش‌ها نشان دهنده نوسانات طبیعی قیمت هر اونس طلا در بازارهای جهانی است. در روز گذشته قیمت هر اونس طلا هزار و ۲۴۹ دلار بود که رقم آن به قیمت ۵ ماه گذشته خود بازگشته است.

تأثیر کاهش سود سپرده بانکی که در شهریورماه اتفاق افتاد بر نوسانات قیمت طلا و سکه چقدر بوده است؟

کاهش سود سپرده بانکی در این بازار تأثیرگذار نبوده ولی تأثیر افزایش قیمت را بیشتر روی سرمایه‌های خرد گذاشته است به این شکل که بخش اعظمی از افراد سرمایه‌های کوچک خود را برای دوری از تورم یا افزایش قیمت تبدیل به سکه کرده‌اند ولی سرمایه‌های بزرگ از بانک خارج نشده و در نتیجه وارد بازار طلا و سکه نیز نشده است.

حراج سکه توسط بانک مرکزی که در روزهای گذشته در راستای کاهش قیمت صورت گرفته تأثیرگذار ارزیابی می‌کنید یا خیر؟

در ابتدا باید در خصوص خود لغت حراج صحبت کنیم زیرا از نظر من این لغت در این جایگاه کاربردی ندارد و بهتر است از کلمه واگذاری استفاده کنیم.

بانک مرکزی به‌عنوان عامل تنظیم بازار ارز، طلا و سکه باید به‌صورت منظم و با توجه به تقاضای بازار، طلا و سکه را عرضه کند؛ بنابراین با توجه به شرایط و افزایش تقاضا واگذاری سکه مثبت ارزیابی می‌شود.

برخی کارشناسان اعتقاد دارند این سبک از واگذاری سکه به معاملات سفته‌بازی دامن می‌زند و با هدف‌گذاری‌های ابتدایی فاصله دارد، نظر شما در این باره چیست؟

بنده اصلا اعتقادی به این موضوع ندارم زیرا مساله سفته‌بازی روی قیمت طلا اصلا معنی ندارد زیرا نمی‌شود به‌صورت مجازی و سفته‌بازی روی قیمت طلا و سکه تغییری ایجاد کرد.

زمانی که بانک مرکزی آغاز به واگذاری سکه می‌کند طبیعتاً بازار به تعادل می‌رسد و در این زمان امکان سفته‌بازی وجود ندارد از طرفی قیمت طلا قیمت جهانی است و هیچ شخص یا ارگانی نمی‌تواند بر آن تأثیر بگذارد و باعث ایجاد اخلال در بازار شود به همین خاطر این نوع از واگذاری‌ها باعث ایجاد تعادل در بازار می‌شود.

آیا با تغییر در سبک واگذاری‌ها با ایجاد شرایط و محدودیت‌های مناسب می‌توان ساماندهی بهتری به واگذاری سکه داد؟

شرایط واگذاری شرایط مخصوص به خود است و این‌گونه نیست که هرکسی به هر تعداد که بخواهد خرید کند. طبیعی است که اگر شخصی از یک‌میزانی بیشتر خریداری کند باید آدم حرفه‌ای در این زمینه باشد یا قصد سفته‌بازی داشته باشد.

در شرایطی که واگذاری‌ها به‌صورت بیستایی و با دریافت کد ملی و ثبت نامی صورت می‌گیرد طبیعتاً قابل کنترل است ولی اگر کسی بیاید و در تعداد بالا خریداری کند به احتمال زیاد نیت سفته‌بازی دارد که آن‌هم از دید نظارتی بانک مرکزی خارج نیست.

خرید ۲۰ سکه عدد مناسبی است که به هر فرد اختصاص می‌یابد و از آن طریق بازار نیز تنظیم می‌شود و تعادل بازار حفظ می‌شود.

حراج سایر انواع دیگر سکه از چه زمانی آغاز می‌شود؟

هنوز اطلاع‌رسانی در این خصوص صورت نگرفته است.

با وجود واگذاری سکه افزایش قیمت‌ هفتگی آن در دو تا سه هفته گذشته در دامنه
۲۰ تا ۴۰ هزار تومان محاسبه شده است. آیا این میزان افزایش قیمت در ظرف مدت یک هفته طبیعی قلمداد می‌شود؟

این افزایش قیمت‌ها بیشتر مربوط به افزایش قیمت ارز است و از عدم تعادل در بازار و کمبود در بازار نشات نمی‌گیرد.

بیشترین نوسان قیمت بین سکه طرح قدیم و طرح جدید به کدام یک اختصاص دارد؟

بیشترین نوسان قیمت به سکه طرح جدید (سکه طرح امامی) اختصاص دارد زیرا این سکه روز به‌حساب می‌آید و در مقابل آن سکه طرح قدیم سکه‌ای بوده که در سال‌های گذشته ضرب می‌شد و در شرایط فعلی متقاضی کمتری دارد.

سکه طرح قدیم هم با وجود تقاضای کم در آبان ماه افزایش
۹۱ هزارتومانی داشته است. این میزان افزایش در طی مدت یک ماه برای این سکه چگونه ارزیابی می‌شود؟

بخش اعظمی از افزایش قیمت سکه طرح قدیم به تغییرات قیمت طلا باز می‌گردد و طبیعتا با افزایش قیمت طلا تأثیر عمده‌ای روی قیمت سکه می‌گذارد و این افزایش قیمت طبیعی است.

با توجه به حبابی که در بازار سکه وجود دارد قیمت حقیقی آن را در چه حدودی برآورد می‌کنید؟

قیمت این روزهای سکه با قیمت واقعی آن در حدود ۴۰ یا ۵۰ هزار تومان تفاوت دارد که این اختلاف قیمت در ابتدای ماه تا حدود ۲۰۰ هزارتومان نیز رسیده بود که با واگذاری سکه از طریق بانک مرکزی شاهد کمتر شدن این شکاف بودیم که امیدواریم با ادامه واگذاری سکه این تفاوت قیمت از بین خواهد رفت.

واگذاری سکه تا چه زمانی ادامه خواهد داشت؟

محدودیت زمانی ندارد و تا زمانی که نیاز بازار باشد این عرضه ادامه خواهد داشت. در سال‌های گذشته نیز این شیوه از فروش سکه وجود داشت که به‌صورت مرتب و هفته‌ای سه نوبت بانک مرکزی سکه به متقاضیان واگذار می‌شد و در شرایط فعلی نیز تا زمانی که بازار نیاز داشته باشد واگذاری ادامه خواهد یافت.

تضمینی هم وجود دارد که پس از اتمام واگذاری مجدداً حباب قیمتی ایجاد نشود؟

زمانی که بازار پس از واگذاری سکه‌ها به تعادل برسد و افزایش تقاضایی وجود نداشته باشد دلیلی برای بر هم زدن تعادل وجود ندارد در نتیجه حبابی هم در بازار شکل نخواهد گرفت.

آیا طلافروشی‌ها از افزایش قیمت سکه در بازار استقبال می‌کنند و این افزایش قیمت را به مثابه افزایش سرمایه خود تلقی می‌کنند؟

هیچ طلافروشی نه از افزایش قیمت خوشحال می‌شود و نه از کاهش قیمت ناراحت زیرا سرمایه آن‌ها به‌صورت واحد سکه و واحد طلا است. به همین خاطر از افزایش یا کاهش آن چیزی نصیب این افراد نمی‌شود. طلافروشی‌ها دوست دارند تعداد دادوستدهای آن‌ها بیشتر شود و از افزایش این دادوستدها منافع می‌برند.

سوالی در خصوص فاکتور طلاهای کمتر از یک گرم در جامعه وجود دارد. قرار بود به طلاهای با مثقال کم نیز فاکتور تعلق بگیرد که این مساله منتفی شد این موضوع در شرایط حال حاضر در چه مرحله‌ای است؟

این بحث به‌هیچ عنوان مورد قبول اتحادیه نظام صنفی نیست؛ زیرا برای طلایی با هر میزان کم نیز باید فاکتور داده شود و تفاوتی در وزن آن وجود ندارد. طلافروشان ملزم به دادن فاکتور هستند و ندادن فاکتور غیرقانونی است زیرا هر میزان پولی که داده می‌شود باید در قبال آن رسید دریافت شود.

نظارت از سوی کدام سازمان‌ها صورت می‌گیرد؟

افرادی که در این زمینه شکایت کنند به سرعت به شکایت آن‌ها از طریق خود اتحادیه و اتاق اصناف رسیدگی خواهد شد.

در خصوص فروش اینترنتی طلا و فروشگاه‌هایی که مجوزی در این خصوص ندارند نیز توضیح دهید؟

هیچ فروشگاه اینترنتی مجاز به خریدوفروش طلا در فضای مجازی نیست و این کار از لحاظ قانونی منع شده است و پلیس‌فتا با متخلفین برخورد خواهد کرد.

دلیل تخلف خواندن خریدوفروش اینترنتی طلا چیست؟

زیرا هنوز سازوکاری برای آن تدوین نشده است.

چه فعالیت‌هایی در خصوص طلا در فضای مجازی قانونی ارزیابی می‌شود؟

افراد در فضای مجازی امکان تبلیغات را دارند ولی به هیچ عنوان اجازه خریدوفروش ندارند و تاکنون به تعدادی از فروشگاه‌های فضای مجازی اخطار داده شده است و گاهی شاهد تغییر روش این فروشگاه‌ها هستیم.

مجازات متخلفین در این باره چیست؟

اخطار قانونی، برخورد قانونی و اجرای قانون ماده ۲۷ و ۲۸ قانون نظام صنفی از نمونه مجازات متخلفین است که در صورت عدم تمکین پس از اخطارها فروشگاه آن‌ها تعلیق خواهد شد.

با این تفاسیر و توضیحات رییس اتحادیه طلا و جواهر کشور برای آرامش در بازار طلا و سکه، علاوه بر عرضه مناسب در سطح کشور و پاسخگویی به نیاز داخلی باید در آرامش بازار ارز نیز تلاش کرد در غیر این صورت هرگونه نوسان در بازار ارز و دلار می‌تواند هیجان کاذبی را ایجاد کرده و درنهایت به ایجاد حباب قیمتی در بازار بینجامد.