fa-IR
سرمایه و نیروی انسانی ۲ حلقه مفقوده بازار نرم‌افزار ایران

سرمایه و نیروی انسانی ۲ حلقه مفقوده بازار نرم‌افزار ایران

بازار فناوری اطلاعات و نرم‌افزار در ایران از یک‌سو با عدم تناسب عرضه و تقاضا مواجه شده و از سوی دیگر کمبود نیروی انسانی متخصص در این حوزه و منابع سرمایه‌ای حداقلی باعث بروز مشکلات در این بازار شده است.
امروزه تکنولوژی و فناوری به‌ویژه در بخش نرم‌افزار از مهم‌ترین عوامل رشد و توسعه کشورها محسوب می‌شود. بررسی عملکرد شرکت‌های برتر در بستر کسب‌وکار جهانی، نشان می‌دهد که فناوری اطلاعات در میان سایر صنایع از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است. امروزه بسیاری از مطرح‌ترین برندهای تجاری جهانی مربوط به شرکت‌های نرم‌افزاری مانند گوگل، مایکروسافت و ... هستند. این موضوع درجه اهمیت نرم‌افزار در دنیای کسب‌وکار، جامعه و زندگی روزمره مردم را هویدا می‌سازد.
اما متاسفانه در کشور ما، عدم تناسب عرضه و تقاضا در بازار فناوری و نرم‌افزار کشور باعث رکود این بازار شده است. شاید اجرای کامل طرح دولت الکترونیکی از راه‌های نجات این بازار پررونق در کشور باشد که باید با قانونمند ساختن سیاست‌های تامین مالی و تزریق سرمایه به بازار نرم‌افزار و حمایت از فعالان اقتصادی ذی‌ربط همراه گردد.
نرم‌افزار در معنای عام کلمه به کلیه روش‌ها و داده‌ها و هر آنچه منجر به ایجاد آگاهی می‌شود اطلاق می‌شود. نرم‌افزار به‌عنوان یک صنعت دارای ویژگی‌هایی است مانند بازار بزرگ و پویا، بی‌نیازی از هزینه‌های تولید انبوه و همکاری از راه دور (تیم‌های جهانی).
به استناد اطلاعات منتشره از نتایج تحقیقات انجام شده، شرکت مایکروسافت بهبود وضعیت چهار عامل اصلی تقاضا، سرمایه، نیروی انسانی و فناوری را موثر بر حرکت چرخه بازار نرم‌افزار می‌داند. حذف هریک از این عوامل اصلی موجب عدم تولید نرم‌افزار در بازارهای ذی‌ربط می‌شود. در کشور ما در جهت بهبود تقاضای بازار اقداماتی نظیر تصویب قانون مالکیت معنوی برای کلیه نرم‌افزارهای تولید داخل توسط مجلس، طرح حمایت از پایگاه داده تهیه شده توسط شورای عالی انفورماتیک و ضمانت دولتی در قرارداد شرکت‌های ایرانی و خارجی، توسط دولت انجام یافته اما با این وصف وضعیت کنونی بازار نرم‌افزار ایران مطلوب نیست.
مضافاً اهم دلایلی که موجب شده تا شرکت‌های انفورماتیک فعال در کشور علاقه‌مند به تولید و گسترش واحدهای تولیدی خود نباشند، با کمبود منابع سرمایه‌ای و عدم وجود نیروی انسانی متخصص در این حوزه است، در این حوزه کارشناسان پیشنهاد می‌کنند تا دولت در امور زیر دخالت بهینه داشته باشد:
-در بخش فناوری به ساماندهی پارک‌های فناوری، تعیین اولویت‌های فناوری نرم‌افزار و اعطای امتیاز به تحقیقات کاربردی دانشگاه‌ها، بپردازد.
-در بخش نیرونی انسانی به توسعه شرکت‌های دانشگاهی، حمایت از پروژه‌های مشترک دانشگاه صنعت، تسهیم و مشارکت نیروی انسانی در شرکت‌ها، آموزش گسترده، ایجاد مزیت برای حفظ نخبگان و جذب نیروهای مقیم خارج، بپردازد.
-در بخش افزایش تقاضا به استفاده از فرصت‌های صادرات نرم‌افزار، توسعه بازار داخل، استفاده از اهرم دولت به‌عنوان مشتری عمده برای ارتقای کیفیت صنعت و جدیت بیشتر در اجرای قانون مالکیت معنوی (داخلی)، بپردازد. در بخش سرمایه‌گذاری به ارائه مشوق‌های مالیاتی و تسهیلات، اصلاح قوانین و حمایت از سرمایه‌گذاری بخش خصوصی و ایرانیان مقیم خارج، بپردازد.
-تغییرات صنعت فناوری اطلاعات در چندساله اخیر و رویکرد ویژه آن به حوزه نرم‌افزار تحولات وسیعی را در بازار نرم‌افزار ایجاد نموده است. عرضه نرم‌افزار صرفاً در بازار جهانی به‌صرفه بوده و ورود نرم‌افزار به بازار جهانی بدون توان رقابتی از حیث قیمت، فناوری نوین، روش‌های جدید نرم‌افزاری، نیروی آموزش‌دیده و نوآوری امکان‌پذیر نیست. ورود به بازار جهانی موجب رونق بازارهای داخلی می‌شود.
-در حال حاضر در صنعت فناوری اطلاعات در حوزه‌های مختلف سخت‌افزار، ارتباطات و نرم‌افزار با شتاب بسیار زیاد و همسو و تنگاتنگ یکدیگر در حال توسعه هستند. با رشد شبکه‌های ملی و بین‌المللی و توسعه بستر ارتباطی روح تازه‌ای در فناوری نرم‌افزار دمیده شده است به‌طوری‌که محصولات نرم‌افزاری آخرین دستاوردهای سخت‌افزاری و ارتباطی موجود را به کار گرفته و مزایای آن را برای کاربران قابل استفاده می‌کند.