fa-IR
استارت‌آپ‌ها گرفتار آزمون و خطای تصمیم‌گیری می‌شوند؟
کارآفرینان استارت‌آپ می‌گویند موانع بر سر راه کسب‌وکارهای جدید چسبیده است

استارت‌آپ‌ها گرفتار آزمون و خطای تصمیم‌گیری می‌شوند؟

دو خاصیت قابلیت توسعه و تکرارپذیری کسب‌وکار جدید، ویژگی بارز استارت‌آپ‌هاست؛ کسب‌وکاری که سرمایه‌ها را به سمتی هدایت می‌کند که هزینه اولیه کمتر و توان بیشتری برای بازگرداندن سرمایه اولیه دارد.
می‌گویند، استارت‌آپ یک سازمان موقت است، یعنی وظیفه اصلی آن جست‌وجوی فوری مهم‌ترین مدل کسب‌وکار در کمترین زمان ممکن است.در این میان البته چالش‌های بسیاری هم پیش روی فعالیت این کسب‌وکارهای نوین وجود دارد؛ نبود متولی خاص این حوزه در کشور و عدم سیاست‌گذاری کلان حاکمیت در کنار فقدان سازوکارهای حمایتی و عدم واگذاری تصدی‌گری به بخش خصوصی از مهم‌ترین موانع حضور استارت‌آپ‌ها در اقتصاد کلان است.
در حال حاضر وضعیت مبهمی در خصوص مسئولیت‌پذیری وزارتخانه‌ها نسبت به استارت‌آپ‌ها وجود دارد و هرازگاهی تلاش‌های پراکنده‌ای در جهت حمایت صورت می‌گیرد. نکته حائز اهمیت در این میان آزمون و خطاست که ماهیت وجودی استارت‌آپ‌ها را تشکیل می‌دهد؛یعنی معلوم نیست که استارت‌آپ‌های ایرانی قرار است به کجا بروند.
کارآفرینان استارت‌آپ در ایران می‌گویند، موانع متعدد تولید و مالی در نظام اقتصادی کشور همچون وزنه سنگینی به‌پای کسب‌وکارهای جدید چسبیده است،به‌طوری‌که هرگونه چابکی را از آن سلب کرده است.
زهرا کریمی اقتصاددان و استاد اقتصاد دانشگاه مازندران می‌گوید: «دسترسی به اینترنت و فعالیت در دنیای مجازی در جامعه ما رو به افزایش است؛ به همین دلیل فضا برای اینکه از این ابزار نوین، برای فعالیت اقتصادی استفاده شود، بسیار مثبت است. با این حال تعداد کسب‌وکارهای مبتنی بر نت در ایران محدود است؛ هر اندازه که از نظر قانونی بر این کسب‌وکارها نظارت مستحکم‌تری شود و سازوکار کنترل بیشتری برای آن‌ها وجود داشته باشد، می‌توانند فراگیرتر شوند.»


رشد قارچ گونه یا با هدف
این روزها هر سایت اینترنتی که باز می‌کنید، با هجوم تبلیغات گسترده مواجه می‌شوید؛ این موضوع نشان می‌دهد که عده‌ای از طریق این سایت‌ها در حال تبلیغات و خرید و فروش هستند و به هر نحو ممکن کسب‌وکاری راه انداخته‌اند.
کریمی اقتصاددان در این رابطه با افزایش کسب‌وکارهای اینترنتی می‌گوید: «هرچه سازوکار کنترل و نظارت بر این کسب‌وکارها بیشتر باشد، فضا برای ادامه فعالیت این بخش، اطمینان‌بخش‌تر و زمینه برای رونق و گسترش این کسب‌وکارها فراهم‌تر می‌شود. مهم این است که کسب‌وکارهای اینترنتی در ایران در حال پیمودن مسیر رشد و توسعه هستند؛ اما اینکه این نوع از کسب‌وکار بتواند به‌عنوان یک کسب‌وکار گسترده برای افراد مختلف مطرح شود، به اعتمادی نیاز دارد که فعال در فضای کسب‌وکار ما وجود ندارد. چراکه در حال حاضر بسیاری از مردم نگران تقلب و کلاه‌برداری در این حوزه هستند؛ بنابراین در شرایط فعلی، سهم این نوع از کسب‌وکار در حد فروش کالا و عرضه خدمات در بازار اشتغال بسیار ناچیز است.»
یکی از راهکارهای توسعه استارت‌آپ‌ها در ایران رویکرد فرادستگاهی است. این رویکردی سبب می‌شود تا وزارتخانه‌های آموزش و پرورش، علوم، ارشاد، ارتباطات و فناوری اطلاعات و صنعت، معدن و تجارت برای تقویت استارت‌آپ‌ها با هم هماهنگ باشند.
کارشناسان می‌گویند، مادامی که چنین هماهنگی ایجاد نشود، نمی‌توان انتظار داشت که درصد قابل توجهی از اشتغال کشور به این بخش اختصاص یابد. هرچند به گفته زهرا کریمی راه‌اندازی این نوع کسب‌وکارها مثبت است، حتی اگر سهم اندکی داشته باشد.


پول، شرط اول
استارت‌آپ هم مثل هر ایده دیگری برای کسب‌وکار نیاز به یک نظام تامین مالی دارد تا بتواند سرمایه لازم را برای اجرای طرح‌های خود را تامین کند و مقدمات تبدیل آن به یک کسب‌وکار ادامه‌دار و قابل رشد آماده کند.

اگرچه در حال حاضر تشکیلاتی مثل «صندوق نوآوری و شکوفایی» برای کمک به استارت‌آپ‌ها وجود دارد، اما این صندوق برای تامین مالی این حوزه از کسب‌وکار کافی نیست و باید نهادهای مربوط به این حوزه، شکل بگیرد.در چنین شرایطی می‌توان گفت شرایط مناسب برای اینکه حجم این شرکت‌های جدید و استارت‌آپ‌ها مهیاست و پس از آن می‌توانند در GDP و تولید ناخالص ملی سهم داشته باشند.
گزارش موسسات تحقیقاتی جهانی نشان می‌دهد که کشورهای توسعه‌یافته به دنبال سرمایه‌گذاری ۲۲۰ میلیارد دلاری در حوزه استارت‌آپ‌ها هستند که این موضوع موجب، رشد جهانی این صنعت خواهد شد.
بر اساس گزارش شاخص اقتصادی بازار آزاد داوجونز، تعداد ۴۰ استارت‌آپ اروپایی، با افزایش سرمایه توانسته‌اند ارزش خود را هر کدام ۱ میلیارد دلار یا بیشتر از آن افزایش دهند. ۱۷ شرکت از ۴۰ شرکت اروپایی که تعداد آنان نسبت به قبل دو برابر شده است، متعلق به انگلستان هستند که در میان آن‌ها استارت‌آپ‌های مالی یا فین‌تک‌ها با ۸ شرکت، بیشترین سهم را دارا هستند.
چنین رشدی از این صنعت نوپا برای کشورهایی که جمعیت جوان و تحصیل‌کرده همانند ایران دارند، می‌تواند سرمایه اولیه تلقی شود.