fa-IR
دانش‎بنیان‏‌ها سرگردان بین «تولیدی» و «صنعتی»
پیش‌نویس آیین‌نامه ارزیابی شرکت‌های دانش‌بنیان بررسی شد

دانش‎بنیان‏‌ها سرگردان بین «تولیدی» و «صنعتی»

روسای برخی از تشکل‎ها و اتحادیه‌های صنوف مختلف دیروز صبح در نشستی با حضور رییس مجمع تشکل‌های دانش‌بنیان و دبیر کمیسیون ICT اتاق بازرگانی به بررسی نقاط ضعف پیش‌نویس آیین‌نامه ارزیابی شرکت‌های دانش‌بنیان پرداختند و مقرر شد، نظرات کارشناسی بخش خصوصی برای کارآمدتر شدن این آیین‌نامه و تسهیل در فرایند ارزیابی شرکت‌ها به معاونت علمی ریاست جمهوری اعلام شود.

افشین کلاهی، رییس مجمع تشکل‌های دانش‌بنیان اتاق بازرگانی در این نشست توضیحاتی درباره اهداف و برنامه‌های مجمع تشکل‌های دانش‌بنیان ارایه کرد و گفت: یکی از اهداف بلند مدت مجمع تاثیرگذاری و توسعه فضای کسب‌وکار شرکت‌های دانش‌بنیان است که آسیب‌شناسی‌ها و تحقیقات گسترده‌ای در این راستا انجام شده و به معاونت علمی ریاست جمهوری اعلام کرده‌ایم.

 هدف، چرخیدن راحت تر چرخ دانش‌بنیان‌ها

کلاهی درباره قانون حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان گفت: این قانون مصوبه مجلس است و می‌توان گفت قانون خوبی است که بر مبنای آن هیات وزیران مصوبه آیین‌نامه اجرایی آن را به معاونت علمی ریاست جمهوری سپرد. ذیل این قانون آیین‌نامه‌ای برای ارزیابی شرکت‌های دانش‌بنیان در کارگروه ارزیابی و تشخیص صلاحیت دانش‌بنیان‌های معاونت علمی ریاست جمهوری مصوب شد که اکنون شرکت‌ها بر اساس آن احراز صلاحیت می‌شوند.

وی افزود: به دلیل اعتراضات زیادی که روی آیین‌نامه ارزیابی شرکت‌های دانش‌بنیان شد، معاونت علمی پیش‌نویسی را آماده کرده که نقدهایی به آن وارد است و در این جلسه سعی خواهیم کرد نظرات تشکل‌ها را جمع‌آوری و در قالب پیشنهاداتی به معاونت علمی ارایه کنیم.

کلاهی اضافه کرد: قطعا مجمع تشکل‌های دانش‌بنیان باید پیشنهادات مشخصی برای نظام دانش‌بنیان داشته باشد، اما در حال حاضر موضوع مهم ارایه پیشنهاداتی از سوی تشکل‌های بخش خصوصی برای رفع ایرادات آیین‌نامه است تا حداقل چرخی که دارد می‌چرخد، بهتر و روان‌تر بچرخد و بخشی از نیازهای بخش خصوصی مرتفع شود.

 ایرادات آیین‌نامه ارزیابی شرکت‌های دانش‌بنیان

رییس مجمع تشکل‌های دانش‌بنیان اتاق بازرگانی درباره پیش‌نویس آیین‌نامه ارزیابی شرکت‌های دانش‌بنیان گفت: در پیش‌نویس آیین‌نامه مربوطه بیمه حذف شده چراکه بند کاملا ناکارآمدی بود.

وی افزود: اما در آیین‌نامه ارزیابی، شرکت‌های دانش‌بنیان در دو  سطح تعریف شده‌اند که قطعا در آینده این بند با چالشی جدی همراه خواهد شد. زیرا تعریفی است که بر مبنای تعاملات به وجود آمده و تعریف کلمه‌ای درستی ندارد. کلاهی بیان کرد: دو مدل شرکت دانش‌بنیان در آیین‌نامه تعریف شده است، تولیدی که باید بالاتر از ۵۰ درصد از فروششان کالای دانش‌بنیان باشد و صنعتی که باید ۱۰ درصد از فروش کالای دانش‌بنیان باشد.

وی در توضیح اینکه چرا شرکت‌های دانش‌بنیان را دو مدل تعریف کرده‌اند، گفت: پایه فعالیت یک‌سری از شرکت‌ها دانش‌بنیان است و معاف از مالیات هستند. اما برخی از شرکت‌های بزرگ فقط بخش کوچکی از کارشان دانش‌بنیان است که با قرار گرفتن در مدل صنعتی، معافیت مالیاتی به آن‌ها تعلق نمی‌گیرد. کلاهی درباره ایراد دیگر این پیش‌نویس گفت: در پیش‌نویس آیین‌نامه ارزیابی شرکت‌های دانش‌بنیان بحث نوآوری دیده نشده و فقط فناوری وجود دارد درحالی‌که استارت‌آپ‌هایی مانند تاکسی‌های اینترنتی بیشتر نوآوری دارند.

وی همچنین با بیان اینکه تشکل‌ها به دلیل اطلاعاتی که در اختیار دارند بهترین گزینه برای ارزیابی شرکت‌های دانش‌بنیان هستند، گفت: این‌گونه شائبه‌ها و سوءتفاهم‌ها در ارزیابی شرکت‌های دانش‌بنیان از بین می‌رود.

وی افزود: در واقع طرح و ایده شرکت نوپایی که درخواست دانش‌بنیان شدن دارد، ابتدا باید در تشکل مربوطه مورد ارزیابی و تایید قرار گیرد.

رییس مجمع تشکل‌های دانش‌بنیان اتاق بازرگانی در ادامه گفت: موضوع مهم دیگر در مبحث شرکت‌های دانش‌بنیان حضور نظامی‌ها و خصولتی‌هاست که بخش اعظمی از تسهیلات و امکانات دانش‌بنیان‌ها به آن‌ها تعلق می‌گیرد.

 شفاف نبودن آیین‌نامه ارزیابی دانش‌بنیان‌ها

در ادامه جلسه روسای تشکل‌های حاضر در جلسه ضمن اعتراض به روند ارزیابی شرکت‌های دانش‌بنیان به ارایه دیدگاه‌ها و راهکارهای خود در این زمینه پرداختند.

آن‌ها معتقدند، هرچه معیارهای آیین‌نامه ارزیابی شرکت‌های دانش‌بنیان مشخص‌تر شود، دست ارزیاب‌های تشخیص صلاحیت معاونت علمی ریاست جمهوری محدودتر خواهد شد.

به گفته این کارشناسان، اکنون به دلیل شفاف نبودن برخی از واژه‌ها در آیین‌نامه، ارزیاب‌ها تشخیص می‌دهند که شما دانش‌بنیان هستید یا نه و این مورد به یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های شرکت‌های دانش‌بنیان تبدیل شده است.

روسای تشکل‌ها بر این باورند که معاونت علمی ریاست جمهوری باید بخشی از کار ارزیابی شرکت‌های دانش‌بنیان را به تشکل‌های مربوطه بسپارد و در این راستا تعاملات بیشتری با تشکل‌های بخش خصوصی داشته باشد.

حمیدرضا خلعتبری از حاضران در جلسه با بیان اینکه برخی از واژه‌ها در آیین‌نامه ارزیابی شرکت‌های دانش‌بنیان باید حذف شود، گفت: واژه‌هایی مانند شرکت‌هایی با فناوری بالا و ارزش افزوده فراوان در پیش‌نویس آیین‌نامه باید حذف شود، زیرا دچار تفسیر و سوءاستفاده خواهد شد و شرکت‌های دانش‌بنیان را قطعا دچار مشکل خواهد کرد.

در همین حال، آرش نجفی رییس انجمن بهینه‌سازی مصرف انرژی ایران نیز گفت: روح آیین‌نامه باید بر اساس فرایند اقتصادی باشد در غیر این صورت به نتیجه‌ای نخواهیم رسید.

وی در توضیح افزود: باید بخشی از هر فرایند فکری و ایده جدید به اقتصاد متصل باشد. در واقع اقتصادی بودن طرح و ایده‌های جدید باید محرز باشد.

نجفی با بیان اینکه برخی از طرح‌های فناورانه فقط دردسر هستند، گفت: بسیاری از طرح‌ها اقتصادی نیستند و صاحبان آن ایده اصرار زیادی به دانش‌بنیان شدن دارند. پیشنهاد این است که طرح‌ها و ایده‌های جدید ابتدا در تشکل‌های مربوطه مورد بررسی قرار گیرد و اگر تایید شدند در پروسه احراز صلاحیت دانش‌بنیان قرار گیرند.

در ادامه جلسه مقرر شد، پیشنهادات برای رفع ابهامات و نقاط ضعف آیین‌نامه ارزیابی شرکت‌های دانش‌بنیان جمع‌آوری و طی روزهای آینده به معاونت علمی ریاست جمهوری ارایه شود.