اعضای هیأت مدیره اتحادیه آبروی کسب‌وکار آنلاین هستند
رضا الفت‌نسب، عضو هیات‌مدیره اتحادیه کسب‌وکارهای مجازی

اعضای هیأت مدیره اتحادیه آبروی کسب‌وکار آنلاین هستند

کسب‌وکارهای اینترنتی، همواره در فعالیتخود با مشکلات متعددی در زمینه مجوز فعالیت، نماد اعتماد و فیلترینگ درگیر بوده اند؛ به تازگی هم درگیری با اتحادیه‌های مختلف و تهدید استارت‌آپ‌ها به مهر و موم شدن به این مجموعه افزوده شده است! استارت‌آپ‌ها به خاطر ذات نوآورانه فعالیت‌شان از قانون جلوترند و هر نهادی از هرکجا که می‌تواند ضربه ای به این کسب‌وکارها وارد می‌کند! از طرف دیگر، هیچ نهادی در قبال نوآوری مسئولیت نمی پذیرد و حتی مجوزهای نیم‌بند نهادهای دیگر را هم قبول ندارد و در این میان کسب‌وکارهای اینترنتی متحمل ضررهای فراوانی شده‌اند. با رضا الفت‌نسب، عضو هیات مدیره اتحادیه کسب‌وکارهای مجازی که معتقد است این اتحادیه قانون مدون و مخصوص خودش را دارد و جوازش از اعتبار و ارزش لازم برخوردار است، در مورد نحوه تشکیل اتحادیه، حواشی و چشم‌انداز این نهاد به گفت‌وگو پرداخته‌ایم.

مثل‌ اینکه قرار است یک مجوز دیگر هم به فهرست بلندبالای مجوزهای موجود کشور اضافه شود،البته با سیاستی مانند نماد اعتماد الکترونیکی که در ابتدا اختیاری و به مرور الزامی شد.

نماد اعتماد هنوز هم الزامی نیست.شورای امنیت و وزارت اقتصاد می‌گویند تنها مجوز فعالیت کسب‌وکارهای اینترنتی ای-نماد است، پس از این لحاظ برای ساماندهی و یکپارچگی و شناسایی هویت فرد و وب‌سایت و ایجاد چارچوب منسجم، لازم است.

به نظر شما ای-نماد توانسته موفق عمل کند؟

ای-نماد در روند کاری خود ایرادهای فراوانی داشته که اگر این ایرادها نبودند و خوب و قوی عمل می‌کرد، می‌توانست با بخش خصوصی هم کنار بیاید.

مشکل کجاست؟

مشکل اینجاست که تعداد کسب‌وکارهای اینترنتی رو به افزایش است و با تعداد محدودی کارمند و یک روند طولانی، فرآیند دریافت نماد مدت زیادی طول می‌کشد و دشوار می‌شود. مرکز توسعه می‌خواهد با تعداد اندکی نیروی انسانی، حجم زیادی از کارها را تحت کنترل داشته باشد.

پیش از این چه نهادی به کسب‌وکارهای اینترنتی مجوز می‌داد؟

اولین سری مجوزها را اتحادیه فناوران ارایه می‌کرد، اما به دلیل شیوه کار سنتی، سرعت صدور مجوز بسیار پایین بود که باعث شد صدور مجوزها به دست اتاق‌های اصناف در سراسر کشور بیفتد.

ماجرای تشکیل اتحادیه از کجا شروع شد؟

سال ۱۳۹۴، دولت ماده ۸۷ قانون نظام صنفی را تصویب و ابلاغ کرد؛ بر اساس این ماده، تمام کسانی که قصد فروش اینترنتی دارند، باید جواز کسب دریافت کرده و ای-نماد بگیرند.

یعنی هم مجوز اتحادیه را بگیرند و هم نماد؟

در واقع با تشکیل اتحادیه عملا مرکز توسعه روند تایید و صدور نماد اعتماد را برون‌سپاری می‌کند. هر کس مجوز اتحادیه را داشته باشد به‌سادگی نماد را هم دریافت می‌کند.

چرا فکر تشکیل یک اتحادیه خاص به میان آمد؟

در کشور حدود ۸۳۰۰ اتحادیه وجود دارد که هرکدام قانون جدا و مخصوص به خودش را داراست؛ برای جلوگیری از هرج و مرج و ماجراهای متعدد، تصمیم به تشکیل اتحادیه‌ای خاص با قوانین مشخص گرفته شد. دردسرهایی که کسب‌وکارهای اینترنتی کشیدند باعث شد به فکر تاسیس اتحادیه بیافتیم. از طرفی اتحادیه‌های مختلف فکر می‌کنند کسب‌وکار آنلاین دارد رونق بازار را از کسب‌وکار سنتی می‌گیرد و با آن مقابله می‌کنند.

چرا با آنلاین‌ها مشکل دارند؟

می‌گویند چرا آنلاین‌ها ارزان‌تر و راحت‌تر می‌فروشند و مالیات پایین‌تری هم می‌پردازند؟ با همین منطق اتحادیه‌ها سنگ جلوی پای سایت‌ها انداختند، تهدید و مهر و موم کردند و کسی هم برای کسب‌وکارهای آنلاین دلسوزی نمی‌کرد. حتی مجوز نظام صنفی را هم به رسمیت نمی‌شناختند. هیچ‌کس جواز دیگری را قبول نداشت؛ در واقع جنگ بر سر قدرت بیش‌تر بود! جنگ میان نظام صنفی و اتاق اصناف.

روند شکل‌گیری اتحادیه چگونه بود؟

ما اول به نظام صنفی مراجعه کردیم که با تعامل، موضوع را در چارچوب فعالیت نظام صنفی مدیریت کنند، دوستان پیشنهاد و پیش‌بینی ما را جدی نگرفتند و درگیری ایجاد شد؛ بعد از آن مستقیما سراغ مرکز اصناف و وزارت بازرگانی رفتیم که موافقت شد و آیین‌نامه ابلاغ شد و اتحادیه را تشکیل دادیم.

دلیل ورود شما به این اتحادیه چه بود؟

ما دیدیم که افراد سنتی قصد دارند به هیأت مدیره اتحادیه ورود کنند. پس رفتیم سراغ چند نفر از مهره‌های اصلی کسب‌وکار اینترنتی کشور مثل دیجی‌کالا، اسنپ، پارس آنلاین و نت‌برگ خواهش کردیم که در انتخابات شرکت کنند. اما فقط دیجی‌کالا و اسنپ پذیرفتند.

بقیه چه مشکلی با ورود به اصل ماجرا داشتند؟

خیلی از بزرگ‌ترهای این حوزه بر این باورند که چون جواز دارند و موقعیت فعلی‌شان ثابت و مناسب است نباید خودشان را درگیر کنند و برای خودشان ایجاد کار اضافی کنند.

چرا میزان شرکت در انتخابات اتحادیه پایین بود؟

وقتی پیش از شروع انتخابات همه یکدیگر را بکوبند و اتاق اصناف هیچ‌گونه تبلیغاتی برای این موضوع نکند انتظار دیگری نمی‌توان داشت. اصناف دیگر هم اعتراض دارند و می‌گویند که احتیاج به اتحادیه مستقل نیست و باید از اتحادیه مربوط به کاری که می‌کنند مجوز بگیرند.

حواشی انتخاباتی زیاد بود؛ برخی کاندیدها گفتند تقلب شده است.

هرکس می‌تواند هر ادعایی بکند. شایعات غلط پراکنده شد و شبکه‌های اجتماعی به متشنج شدن فضا دامن زد. اعتراضات برای این پیش آمد که پشتیبانی سایت مربوطه ضعیف بود و سایت به‌روز نمی‌شد و باعث شد افرادی فکر کنند که تعداد آرای ایشان صفر بوده است.

وضعیت هیأت مدیره نهایی شده؟

در حال حاضر پنج نفر هیات مدیره با انتخابات مشخص شده‌اند ولی تعیین سمت‌ها هنوز انجام نشده است. اعتبارنامه‌ها به‌زودی اعطا خواهند شد و کس دیگری جز این اتحادیه نمی‌تواند برای کسب‌وکارهای اینترنتی جواز صادر کند.

پس بعد از این همه کسب‌وکارهای اینترنتی باید از شما مجوز بگیرند؟

هرکسی که بخواهد اینترنتی بفروشد باید مجوز این اتحادیه را کسب کند.

حتی اپلیکیشن‌ها یا مثلا کانال‌های تلگرامی و صفحه‌های اینستاگرام؟

فعلا برای مجوز دادن به اپلیکیشن‌ها برنامه‌ای نداریم. برای موارد دیگر هم مجوزی تعریف نشده.

ممکن است در آینده برای هر زمینه یک اتحادیه جدا تعریف شود؟ مثلا برای فین‌تک؟

نه، ما می‌خواهیم برای ساماندهی یکپارچه قدم برداریم و کلاهبرداری های اینترنتی را به صفر برسانیم، همه هدف این اتحادیه جدا کردن کسب‌وکارهای اینترنتی از چنددستگی و متحد کردن آن‌هاست.

یعنی انجمن فین‌تک باید با اتحادیه یکپارچه شود؟

بحث ما تعامل است. ما می‌گوییم اگر از سازمان یا نهادی مطالبه‌ای دارید بیایید دست در دست هم مطالبه را دنبال کنیم و ما هم تمام توان اجرایی و پشتوانه قانونی خود را در این راه به میان خواهیم آورد. پیشرفت کل این حوزه در نتیجه تعامل حاصل می‌شود.

اگر کسی جواز نداشته باشد پلمپ می‌شود؟

ما اعتقادی به برخورد سلبی نداریم. حتی معتقدیم که استارت‌آپ‌ها، به دلیل مشخص نبودن مدل و وضعیت کارشان، تا یک مرحله‌ای احتیاج به گرفتن جواز ندارند. اگر هم کسی در جایی تخلفی کرده ابتدا اخطار داده شود و فرصت برای رفع مشکل، در واقع ما آمده‌ایم مبارزه کنیم که جایی مهر و موم نشود.

این شبهه برای دیگران ایجاد نمی‌شود که اسم‌های بزرگ راس ماجرا، می‌خواهند برای خودشان رانت ایجاد کنند؟

این اسم‌های بزرگ که آمدند راس ماجرا، آبروی کسب‌وکار آنلاین ایران هستند. کما این‌که هیچ علاقه‌ای به شرکت در انتخابات نداشتند و به اصرار شخص بنده، با تمام درگیری و مشغولیت، حاضر به شرکت در انتخابات شدند و آورده مالی هم برای اتحادیه ندارند. ما از هیچ جای دیگری هم کمک مالی دریافت نکرده‌ایم.

مدل درآمدی اتحادیه چیست؟

حق عضویت ۷۰۰-۸۰۰ هزار تومانی دارد و اگر کسی قصد کمک مالی در قالب همیاری داشته باشد، می‌تواند انجام دهد.

شائبه این‌که کسی که پول زیاد دارد، حمایت خاص هم می‌شود ایجاد نخواهد شد؟

شهرام شاهکار در روزهای گذشته، پیشنهادی ارایه کرد مبنی بر این‌که مبلغ حق عضویت را به حداقل برسانیم. دغدغه ما این است که کسب‌وکار اینترنتی با کمترین مشکل پیشروی کند و حمایت از همه به یک اندازه است.

چشم‌انداز اتحادیه را چگونه می‌بینید؟

اگر تمام بچه‌های کسب‌وکار اینترنتی محکم و تمام‌قد پشت یکدیگر با تمام مشکلات و تلخی‌ها بایستند، دیگر کسی نمی‌تواند حقی از ایشان زایل کند. اتحادیه باید مطالبه کند، مطالبه هم باید در عین رعایت احترام، محکم و قاطعانه باشد و اگر غیر از این باشد امیدی به ادامه دادن این راه نیست.