fa-IR
اقتصاد فناوری به جهش عمودی نیاز دارد

اقتصاد فناوری به جهش عمودی نیاز دارد

دکتر مرتضی براری، معاون حقوقی، امور دولت و مجلس وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات

در چند سال اخیر در حوزه زیرساخت سرمایه‌گذاری زیادی انجام شده و در این حوزه بیش از ۴ هزار میلیارد تومان توسط بخش دولتی و بیش از ۱۲ هزار میلیارد تومان توسط بخش خصوصی سرمایه‌گذاری شده است. با این اقدامات می‌توانیم بگوییم از نظر زیرساخت در وضعیت مناسبی قرار داریم. اکنون در بیش از ۲۵ هزار روستا زیرساخت باند پهن LTE فراهم شده است و در برنامه دوم نیز این فناوری در ۱۸ هزار روستا توسعه پیدا می‌کند. در وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات تلاش کردیم توسعه متوازن در سراسر کشور داشته باشیم تا شکاف دیجیتالی را کاهش دهیم و همان زیرساخت کلان‌شهرها را نیز برای سایر نقاط فراهم کنیم. از سوی دیگر در کشور از لحاظ نیروی انسانی نیز ظرفیت‌های قابل‌توجهی داریم بطوری‌که بیش از ۴/۵ میلیون دانشجو در حال تحصیل هستند که ۱۰ درصد از آن‌ها در رشته‌های مرتبط با رایانه و ۷ درصد نیز در رشته‌های مرتبط با الکترونیک تحصیل می‌کنند. پس علاوه بر زیرساخت‌ فنی، از لحاظ چگالی نیروی انسانی نیز وضعیت مطلوب است. اقتصاد ICT، مبتنی بر نیروی انسانی و اقتصاد دانش‌بنیان است.

اگر به زیست‌بوم‌های دیگر توجه کنیم خواهیم دید در سیلیکون‌ولی کسب‌‌وکارهایی که شکل گرفته‌اند در اطراف دانشگاه استنفورد قرار دارند و این دانشگاه موقعیتی فراهم کرده که دانشجویان علاقه‌مند به ایجاد کسب‌وکار امکان فعالیت داشته باشند. از سوی دیگر فضا نیز برای سرمایه‌گذاری‌های جسورانه، مربیان و غیره فراهم شده است. همه دست ‌به‌ دست‌هم داده‌اند که دانشگاه استنفورد تبدیل به مرکز ثقل خلق ثروت شود و یک دره اقتصادی شکل گیرد. اقتصاد ما نیز در داخل دانشگاه یا در کنار آن شکل خواهد گرفت و بازیگران اصلی در اقتصاد ما به سمت نیروی انسانی خلاق و کارآفرین گرایش پیدا می‌کنند.

اکنون شکاف دیجیتالی و زیرساختی را کاهش دادیم و مهم‌ترین هدف ما کاهش شکاف درآمدی است. خوشبختانه دانشگاه‌های شهر تهران با این اقتصاد آشنا هستند و متوجه شده‌اند که ICT مهم‌ترین بستر برای پیشرفت، توانمندساز اقتصاد و موتور پیشران توسعه است. اکنون دانشگاه شریف در اقتصاد حضور مستقیم دارد و مرکز ثقل خلق ثروت شده است ولی در شهرستان‌ها این‌طور نیست. این ملموس شده است که دانشگاه می‌تواند یک مرکز ثقل اقتصادی باشد و اطراف دانشگاه شریف مملو از شرکت‌های اقتصادی است که به‌واسطه دانشگاه شکل گرفته‌اند. اما در دانشگاه‌های دیگر این فضا وجود ندارد.

از سوی دیگر دو اتفاق در حوزه ما در حال شکل‌گیری است که می‌توان با آن‌ها کشور را توسعه داد. نخست رشد چند برابری بازار و ظرفیت‌های بالقوه‌ای است که می‌توان از آن استفاده کرد و اگر تاخیر کنیم در این حوزه تبدیل به یک مصرف‌کننده خواهیم شد. رخداد دوم این است که اقتصاد ما از اقتصاد فناوری به اقتصاد محتوا در حال تغییر وضعیت است. کشوری که محتوای بیشتر، نیروی انسانی بیشتر و کارآفرین بیشتری دارد می‌تواند در این اقتصاد حضور داشته باشد. این اتفاق برای کشور ما یک فرصت است.

استان‌ها با تهران دیگر تفاوتی ندارند. این شبکه نسل چهارم در آنجا هم وجود دارد، دانشگاه نیز موجود است. بازار فناوری اطلاعات نیز توزیع شده است و هزینه‌هایی که در سبد فناوری اطلاعات شهروند تهرانی وجود دارد در دورترین نقاط کشور نیز به همین شکل است. وزارت ارتباطات در چند سال اخیر، زیرساخت‌ها را توسعه داده است. سازمان تنظیم مقررات نیز با ارایه پروانه‌ها فضا را برای ورود بخش خصوصی باز کرده است به‌عنوان مثال با صدور پروانه‌های FCP، NVMO، SERVCO و بسیاری مجوزهای دیگر فضا برای ورود بخش خصوصی نظام‌مند شده است.

مجلس نیز می‌تواند کمک بزرگی به اقتصاد کند مصوبه‌ای که برای اساسنامه پست اخذ کردیم و در راستای ساماندهی پست اکنون مزایده برگزار می‌کنیم برای دو اپراتور پستی دیگر که باعث افزایش ظرفیت و ارتقای بازار می‌شود. جمعیت کشور آلمان تقریبا شبیه کشور ما است درآمد شرکت دولتی پست آلمان ۶۰ میلیارد دلار است. این چند برابر فروش نفت ما است. این شکاف به این معنی است که ما فضا را برای توسعه کسب‌وکارها باز نکرده‌ایم و یک مصوبه مجلس باعث شده است اقتصاد ما در پست با یک جهش روبرو شود.

اکنون زیرساخت فراهم است، نیروی انسانی داریم، بازار نیز بزرگ است، انتظار داریم با این زیرساخت‌ها و سرمایه انسانی به‌جای جهش‌های افقی بتوانیم یک پرش عمودی در اقتصاد داشته باشیم.