fa-IR
تجربه استرالیا در کارآفرینی دانش‌محور
گزارش جهان

تجربه استرالیا در کارآفرینی دانش‌محور

انقلاب اطلاعات در دهه هشتاد میلادی، موج عظیمی از کارآفرینان بین‌المللی در حوزه فناوری را به دنیا معرفی کرد و از همان دوره اصطلاحاتی مانند Technopreneur ( فن‌آفرین) وارد فرهنگ لغات اقتصادی شدند. به دنبال دستاوردهای شگرف این دوره در زمینه خلق ارزش‌های اقتصادی، رویکرد جدیدی در کشورهای توسعه یافته مورد توجه قرار گرفت که از میان آنها ‌می‌توان به نظام ملی نوآوری (NIS) اشاره کرد. نظام ملی نوآوری یک نظام مدیریت نوآوری فرا سازمانی، در مقیاس کلان و کشوری است که به نقش مجموعه سازمان‌ها مانند دانشگاه‌ها، موسسات پژوهشی، مراکز صنعتی و غیره در فرآیندهای نوآوری و رابطه‌ی تعاملی آن‌ها می‌پردازد.

تجربه استرالیا
وزارت صنعت، نوآوری و علوم استرالیا از سال ۲۰۰۹ برای افزایش توان رقابتی صنایع برای حضور جهانی نسبت به تدوین یک برنامه ۱۰ ساله بر پایه ۴ محور اصلی اقدام کرد. این محورها عبارتند از: پشتیبانی از دانش و تجاری‌سازی آن، افزایش سرمایه‌گذاری و ظرفیت‌های تجاری، بهینه‌سازی مقررات و افزایش عملکرد سازمان‌ها [۱]. این برنامه بر پایه چارچوب‌های مشخص شامل اولویت‌های نوآوری و جزییات دقیق فعالیت‌ها تدوین شده است. البته زمانی که این برنامه در حال شکل‌گیری بود استرالیا به دلیل رویارویی با رکود اقتصادی، اقدامات مکمل فراوانی برای تامین سرمایه نیز انجام داد و به موازات آن رویکرد سختگیرانه‌ای برای مبارزه با فساد و تباهی منابع اختصاص‌یافته به نوآوری نشان داد. از اقدامات مهم وزارت نوآوری استرالیا ‌می‌توان به روش‌های زیر اشاره کرد:
- اصلاح فرآیند تامین بودجه پژوهشی دانشگاه‌ها با تمرکز بر افزایش حمایت و نظارت بر دانشجویان مقطع کارشناسی ارشد
- سرمایه‌گذاری بر زیرساخت‌ها و اطمینان از حرکت پیشگام استرالیا در زمینه آب‌و‌هوا، علوم هوایی و فضانوردی، صنایع پیشرفته
- افزایش سهم پژوهش در کسب وکارها با تبدیل امتیازات مالی به اعتبارات مالیاتی و استفاده از راه حل‌های خلاقانه برای تجاری سازی تحقیقات توسط شرکت‌های ثالث
فعالیت‌های موازی متعددی برای دستیابی به اهداف برنامه نیز مورد توجه قرار گرفت به عنوان مثال افزایش تعداد گروه‌های پژوهشی، افزایش همکاری‌های پژوهشی، تسهیل دسترسی به منابع، فعالیت‌های ترویجی در جهت افزایش تعداد دانشجویان خصوصا در مقطع تحصیلات تکمیلی، افزایش ۲۵ درصدی سرمایه‌گذاری کسب‌وکارها در تحقیق‌وتوسعه از جمله راهبردهای این کشور برای افزایش توان علمی و بهره‌مندی از آن در فعالیت‌های اقتصادی بودند.

ارزشیابی در نظام ملی نوآوری

نظام ملی نوآوری‌( NIS ) رابطه مستقیمی با حجم تحقیق و توسعه در کشور دارد و غالبا از چهار شاخص برای ارزیابی عملکرد استفاده می‌شود:

- GERD هزینه ناخالص در تحقیق و توسعه

- BERD مخارج کسب‌وکار در تحقیق و توسعه

- HERD هزینه‌های آموزش عالی در تحقیق و توسعه

- GOVERD مخارج دولت در تحقیق و توسعه

کشوری مانند استرالیا بطور سالانه ۲۸/۲ میلیارد دلار در زمینه تحقیق و توسعه هزینه می‌کند که معادل ۲/۲۴% تولید ناخالص ملی این کشور است. مخارج کسب‌وکارها در تحقیق و توسعه حدود ۱۶/۷ میلیارد دلار و معادل ۱/۳% تولید ناخالص ملی است، مخارج سالانه دانشگاه ها و دولت نیز به ترتیب ۸/۲ میلیارد دلار و ۳/۴ میلیارد دلار است. این ارقام مربوط به سال گذشته است با این حال روند تخصیص بودجه، یک نرخ رشد ثابت را نشان می‌دهد.

مشکلات نوآوری دانش‌محور
دولت‌ها در نظام ملی نوآوری با ایجاد خط‌مشی و راهبردهای ملی نسبت به توسعه نوآوری و تشویق کارآفرینان اقدام می‌کنند. این رویکرد اگرچه موفقیت‌های زیادی به دنبال داشته است اما همواره از سوی جوامع علمی، نسبت به فهم نادرست این رویکردها هشدار داده شده است. به عنوان مثال پس از موفقیت‌های ایالات متحده در زمینه‌های دارویی و بیوتکنولوژی، معمولا در برنامه‌های ترویجی و تشویقی دولتی همواره نقش دانشگاه‌ها در تولید علم بیش از اندازه دست‌بالا گرفته می‌شود و این موضوع مانع از توزیع متناسب منابع دولتی شده است.[۲] علاوه بر این جوامع علمی در مقابل نوآوری دانش‌محور دولت‌ها نسبت به عواقب این رویکرد هشدار می‌دهند که از میان آنها ‌می‌توان به تجاری‌سازی فرآیند تولید علم اشاره کرد. ضمن اینکه ایجاد یک تعریف محدود از کارآفرینی که صرفا برمبنای دانش قابل درک است و اولین مصرف‌کنندگان این خروجی‌های علمی، به جای مردم عادی دانشمندان هستند.

[۱] http://www.industry.gov.au/AboutUs/Pages/default.aspx

[۲] http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/13662710601130863