fa-IR

مصاحبه با استارت‌آپ رکامندر؛ شخصی‌سازی ارائه محتوا و کالا

۹۲.۹۹MB مصاحبه با امیر صدیقی، موسس استارت‌آپ رکامندر
گفتگو با
مصاحبه
مصاحبه

تخصص ما افزایش سودآوری کسب‌وکار شما به کمک اعتلای تجربه کاربران و مشتریان شماست. در این راه از آخرین فناوری‌های موجود یادگیری ماشین و داده‌های بزرگ استفاده می‌کنیم. بهره‌گیری از خدمات رکامندر بسیار ساده و ارزش افزوده‌ای که در کسب‌وکارها ایجاد می‌کند، چشمگیر است. از جمله این خدمات می‌توان به افزایش قابل ملاحضه نرخ تبدیل و ماندگاری کاربر در سایت و اپلیکیشن اشاره کرد.

 

http://recommender.ir 

https://www.telegram.me/recommender 

https://www.instagram.com/recommender_ir 

 

 

امیر صدیقی موسس استارت‌آپ رکامندر است. او صاحب یکی از قدیمی‌ترین استارت‌آپ‌ها در ایران است و تجربه خوبی در زمینه راه‌اندازی و چالش‌های پیش روی یک کسب‌وکار نوپا دارد. لطفا در مورد استارت‌آپ رکامندر توضیح بدهید؟

رکامندر یک استارت‌آپ کوچک در حوزه یادگیری ماشین است که قابلیت شخصی‌سازی محتوا و خدمات را به مشتریان ارایه می‌کند. بعنوان مثال یک فروشنده ماهر در یک فروشگاه، نیاز مشتری را درک می‌کند و متناسب با آن محصولی را پیشنهاد می‌دهد، ما همین سیستم را در قالب یک سرویس به سایت‌ها و اپلیکیشن‌ها ارایه می‌کنیم. نتیجه این فرآیند افزایش درآمد، بالا بردن میزان نرخ تبدیل و کاهش میزان پرش مشتریان خواهد بود و در واقع ما سعی می‌کنیم، یک تجربه شایسته و درخور برای مشتریان ایجاد کنیم.

تمام این فرآیند بصورت بلادرنگ و در محیطی کاملا ایمن انجام می‌شود چرا که تمام اطلاعاتی که از سمت مشتری دریافت می‌کنیم، کد شده است و به هیچ وجه امکان دخالت یا سرکشی درون دیتاها وجود ندارد. علاوه‌بر این ۱۰۰ درصد سرورها و افراد شاغل در رکامندر، در ایران حضور دارند. من معتقد هستم ما سرویس‌های خوبی را با توجه به خلاهایی که در بازار وجود دارد، ارایه می‌کنیم. رکامندر بسیار چابک عمل می‌کند و اکنون طیف متنوعی از سرویس‌ها را روی APIهای خودمان ارایه می‌کنیم، بطوری که از حرکات موس و کیبرد تا نظرات به زبان فارسی یا هر اثر دیگری که از کاربر می‌توان دریافت کرد، را در لحظه تحلیل می‌کنیم.

 

در حال حاضر مشتریان اصلی سرویس رکامندر چه افرادی هستند؟

بهترین کسب‌وکار از نظر ابعاد و میزان ارایه بازخورد، تیم آقای شکوری از صبا ایده است. در واقع دو استارت‌آپ نقش بسیار مهمی در شکل‌گیری کسب‌وکار ما داشتند، یکی تیم انجام میدم و گودکو و دیگری آپارت. این دو استارت‌آپ تاثیر بسیار خوبی روی شکل‌گیری استارت‌آپ رکامندر داشتند چرا که ما بخش فنی را خوب بلد بودیم ولی اطلاعات کاملی در مورد دنیای کسب‌وکار نداشتیم.

از طرف دیگر چون سرمایه‌ای جذب نکرده‌ بودیم، خودمان را در چالشی قرار دادیم که هر آنچه مشتری می‌خواهد باید انجام بدهیم. دلیل این امر این است که ما برنامه‌نویسان معمولا در اوایل کار خیلی رویایی فکر می‌کنیم و تصور می‌کنیم مشتری درک درستی از ماجرا ندارد، اگر هم حقوق بالا باشد، این تصورات بیشتر غالب می‌شود. اما اگر یک استارت‌آپ خودش را به پولی که از سمت مشتری می‌گیرد، محدود کند، مجبور می‌شود سرویس‌های عالی به مشتری ارایه کند و این تجربه خوب باعث می‌شود سایر کسب‌وکارها هم برای دریافت چنین سرویسی راغب شوند.

الان در سرویس‌های (VOD (Video On Demand بهترین‌های ایران از جمله نماوا و فیلیمو مشتریان ما هستند. در همین نمایشگاه الکامپ هم ایوند و پارس‌کدرز، دیگر کسب‌وکارهایی هستند که از سرویس رکامندر ما استفاده می‌کنند. در کنار این استارت‌آپ‌هایی که توان مالی برای پرداخت هزینه‌های این سرویس را ندارند، اگر تیم چابکی باشند و بتوانند خیلی سریع با سیستم ما هماهنگ شوند، تا حد امکان به آن‌ها کمک می‌کنیم و روی سرورهای خودمان به آن‌ها سرویس می‌دهیم. همچنین وظیفه اجتماعی خودمان می‌دانیم که به استارت‌آپ‌های حوزه محیط زیست و انرژی پاک در هر سطح با هر میزان درآمد، سرویس رایگان بدهیم. همچنین هر نوع مشاوره‌ای در زمینه یادگیری ماشین و کلان‌داده (Big Data) را برای این نوع از استارت‌آپ‌ها ارایه می‌کنیم. رکامندر با شاتل همکاری خوبی را شروع کرده است و در حال حاضر روی کاپ و نماوا به آن‌ها سرویس می‌دهیم و به زودی هم تک‌شات به این لیست اضافه خواهد شد. رکامندر علاوه‌بر این مشتریان اصلی به چندین استارت‌آپ و فروشگاه اینترنتی هم سرویس ارایه می‌کند.

 

چرا برنامه‌نویسان باید به پولی که از سمت مشتری دریافت می‌کنند، وابسته باشند؟

این تجربه شخصی من است چرا که وقتی برنامه‌نویسان حقوق خوبی دریافت می‌کنند و محیطی آماده و بی‌دغدغه‌ای دارند، خیلی به سمت ایده‌پردازی و حتی تخیل کشیده می‌شوند و سعی می‌کنند نرم‌افزارهایی را تولید کنند که احتمالا در دنیای واقعی خیلی طرفدار ندارد. اما اگر برنامه‌نویسان خودشان را به مشتری وابسته کنند و از سمت مشتری کسب درآمد کنند، باید بصورت مداوم به مشتری توجه کنند و سرویسی که مورد نظر آن‌ها است را تولید کنند. دانش واقعی در دست مشتری است و آن را در هیچ کتاب یا مقاله‌ای نمی‌توان پیدا کرد.

دانش واقعی در دست مشتری است و آن را در هیچ کتاب یا مقاله‌ای نمی‌توان پیدا کرد.

از نظر من تمام استارت‌آپ‌هایی که در حوزه فنی کار می‌کنند باید خودشان را به مشتری وابسته کنند و سمت سرمایه‌گذار نروند، اما طبیعتا استارت‌آپ‌هایی که به زیرساخت و خدمات لجستیکی وابسته هستند مانند اسنپ و تپسی و تعداد زیادی کارمند دارند، باید در ابتدای راه سرمایه جذب کنند.

 

در الکامپ سال گذشته فقط یک سرویس رکامندر وجود داشت اما در ادامه سرویس‌های جانبی دیگری مانند کامنتوم به سرویس قبلی اضافه شد، بر اساس چه رویکردی این سرویس‌های جدید را عرضه کردید؟

بعد از جذب مشتریان اولیه و ابزار خرسندی که آن‌ها داشتند، متوجه شدم که این حوزه شخصی‌سازی وسیع‌تر است و ما باید بیشتر روی آن کار کنیم. بیشتر فعالیت کاربران در وب‌سایت‌ها از طریق موس و کیبرد است و از این رو به این فکر افتادیم که کیبورد را هم تحلیل کنیم. همچنین نظرات کاربران بخش مهم دیگری است که باید تحلیل می‌شدند، اما نظراتی که کاربران به زبان فارسی ثبت می‌کنند، پیچیدگی‌های خاص خود را دارند و ما هر روز شاهد ایجاد کلمات و ترکیب‌های کاراکتری جدیدی در متون فارسی هستیم که پس از مدتی هم منسوخ می‌شوند. از این رو ما از یک فناوری بسیار پیچیده استفاده کردیم و امروز می‌توانیم نظرات فارسی را خیلی خوب تحلیل کنیم.

یک ماه پیش یکی از کاربران پیشنهاد سرویس ارسال ایمیل را به من داد و من در طی دو شب توانستم این سرویس را هم پیاده کنم، چرا که ما در توسعه خیلی چابک هستیم و به همین دلیل هر روز به تعداد سرویس‌های ما افزوده می‌شود. ما هر ماه تحت هر شرایطی یک بروزرسانی جدید از سرویس خود ارایه می‌کنیم و این آپدیت‌ها حاصل بازخوردهایی است که از سوی مشتریان دریافت کرده‌ایم.

سرویس‌ها ما بطور کامل روی سرورهای ایرانی پیاده‌سازی شده است و روی همین سرورها، کارایی بسیار خوبی را ارایه می‌کنیم. API ما در طول روز حدود ۲۰ میلیون بار از سمت سرور فراخوانی می‌شود و تقریبا در تمام موارد در کم‌تر از صد میلی ثانیه به درخواست‌های وارد شده، پاسخ می‌دهیم. رقبای خارجی ما به دلیل کیفیت شبکه‌های بین قاره‌ای؛ داده‌ها را هر شب دریافت و بر اساس آن دیتابیس مشتری را آپدیت می‌کنند اما ما در پشت هر کلیک کاربر محاسبات را انجام می‌دهیم و تغییرات لازم را اعمال می‌کنیم.

 

رکامندر خیلی باز عمل می‌کند و تمام اطلاعات خود را به صورت رایگان در اختیار کاربران قرار می‌دهد، دلیل این امر چیست؟

چند روز پیش یکی از کاربران در گروه تلگرامی رکامندر، به من پیام داد که می‌خواهید پلاگین وردپرس رکامندر را بنویسم. من از این پیشنهاد این فرد خیلی خوشحال شدم و دیروز که نسخه اولیه را برای من فرستاد، خیلی خوشحال شدم چرا که کار کیفیت بسیار خوبی داشت. همچنین ایوند و پارس‌کدرز هم کدهای PHP خودشان را در گیت‌هاب آپلود کرده‌اند. از آنجایی که تیم ما کوچک است، این کار به ما خیلی کمک می‌کند چراکه برنامه‌نویسان دیگر و تیم‌های دیگر استارت‌آپی به ما کمک می‌کنند و ایده‌ها و نظرات خودشان را با ما در میان می‌گذارند.

دانش را نمی‌توان در خلا آموخت و شما باید با دیگران دانش خودتان را به اشتراک بگذارید. بزرگ‌ترین ویژگی که حضور در این نمایشگاه‌ها برای من دارد، بازخوردی است که از سمت مشتریان دریافت می‌کنم، اگرچه خیلی از این کاربران افراد فنی نیستند اما ایده‌هایی که مطرح می‌کنند بسیار عالی است. به عقیده من همه چیز را همگان دانند و شما باید برای این که بتوانید دانش خودتان را افزایش بدهید باید آن را با دیگران به اشتراک بگذارید، در واقع گروه تلگرامی رکامندر هم به من همین کمک را می‌کند.

 

رکامندر در شروع کار با چالش‌های بسیار زیادی مواجه بود، در خصوص این چالش‌های توضیح بدهید؟

من کارمند خیلی بدی بودم و تقریبا هر سال اخراج می‌شدم. بعد از این اتفاقات متوجه شدم که من باید کسب‌وکار خودم را راه‌اندازی کنم. ایده رکامندر را از قبل داشتم اما تصمیم گرفتم آن را جدی پیش ببرم. در همین زمان در شرایطی که پیشنهادهای کارمندی بسیار خوبی با حقوق‌های بالایی پیش رو داشتم، قبول نکردم و تصمیم گرفتم کسب‌وکار خودم را توسعه بدهم. برای راه‌اندازی و سرپا نگه‌داشتن این استارت‌آپ من هر کاری که تصور می‌کنید انجام دادم.

توصیه من به دوستانی که می‌خواهند استارت‌آپ راه‌اندازی کنند این است که به سمتی که علاقه دارند، بروند و صرفا به فکر کپی کردن یک استارت‌آپ دیگر نباشند. علاقه شخصی معیار بسیار مهمی است حتی اگر ایده‌ای که شما در ذهن دارید، قبلا پیاده شده باشد. نکته دومی که باید به آن توجه کنید شما هیچ‌گاه نباید برنامه جایگزین یا پلن B داشته باشد. هیچ راه عقب‌گردی یا پانش پشیمانی نباید برای خودتان در نظر بگیرید. اگر به کار خود علاقه داشته باشید ممکن است جواب‌گرفتن از آن یک سال تا صد سال به طول بیانجامد. ما دو سال و نیم هزینه سرور می‌دادیم اما حتی یک مشتری هم نداشتیم اما بازهم از تلاش دست برنداشتم. اما متاسفانه می‌بینم که برخی از افراد می‌گویند شش ماه تلاش کردیم و نتیجه نگرفتیم. در این گونه مواقع هم هزینه کم بسیار کمک می‌کند، اگر تیم کوچکی داشته باشید و هزینه‌های جانبی را صرف نظر کنید می‌توانید هزنیه‌های خودتان را تامین کنید.

پیشنهاد من این است که اگر فردی می‌خواهد کار جدیدی را تجربه کند باید خودش را در شرایط سختی قرار دهد که تا پیش از این آن را تجربه نکرده است. من برای رکامندر از یک دوست ۱۰۰ هزار تومان قرض کرده بودیم و از این پول فقط هشت هزار تومان باقی مانده بود. در همین شرایط یک شرکت نرم‌افزاری پیشرفته برای سه روز کار در هفته یک پیشنهاد خیلی خوب چندین میلیون تومانی به من داد اما با این شرایط هم من این پیشنهاد را قبول نکردم.

اگر پیش از این شما برنامه‌نویسان در شرکت‌های نرم‌افزاری مشغول به کار بوده‌اید و نرم‌افزارهای رایج را طراحی و توسعه داده‌اید، اگر بازهم در چنین شرایطی کار کنید، موفق نخواهید بود. بهتر است خودتان را در چالش‌های جدی‌تری قرار دهید تا بتوانید به توانایی‌های خودتان هم پی ببرید.

از نظر من داستان استارت‌آپ به هیچ وجه داستان پول در آوردن نیست، شما در این راه می‌توانید توانایی‌ها، ظرفیت‌ها و روابط خودتان را مورد سنجش قرار بدهید. من تصور نمی‌کنم حتی بزرگ‌ترین استارت‌آپ‌های ایران هم پول‌دار شده باشند و تنها به صورت مداوم در حال هزینه کردن و زحمت‌کشیدن برای رشد استارت‌آپ خودشان هستند. حتی ایلان ماسک موسس پی‌پل که در ادامه SpaceX و تسلا را راه‌اندازی کرد، چند ماه پیش در توییتی نوشت آنقدر پول‌های خودم را خرج پروژه‌ها کرده‌ام که نمی‌توانم خانه بخرم.

به نظر من با استارت‌آپ هیچ کس نمی‌تواند پول‌دار بشود، با پول سرمایه‌گذار هم نمی‌توان هیچ‌کاری کرد چرا که او ریال به ریال پولی که به شما می‌دهد را محاسبه می‌کند. استارت‌آپ دستان خودشناسی است برای این که بتوانید نیمه تاریک ماه را ببینیم.