fa-IR

چشم‌انداز صندوق‌های سرمایه‌گذاری جسورانه در بازار سرمایه

ماهیت سرمایه‌گذاری‌ در صندوق‌های جسورانه، بلندمدت و بین ۳ تا ۷ سال است. پس نباید انتظار داشته باشیم که پس از گذشت تنها چند ماه از دریافت موافقت اصولی، اتفاقی مهم و چشمگیر از منظر سودآوری این صندوق‌ها به وقوع بپیوندد.

عطاءاله افتخاری مدیر توسعه کسب‌وکارهای صندوق سرمایه‌گذاری جسورانه رویش لوتوس گفت: در مرداد سال ۹۵ سازمان بورس با همکاری معاونت علمی و فناوری ریاست‌جمهوری موافقت اصولی برای تأسیس و راه‌اندازی صندوق‌های سرمایه‌گذاری جسورانه (Venture Capital Trust) را اعلام کرد. ساختار این صندوق‌ها از ابتدا با تعامل فرابورس و متخصصین و نهادهای مالی علاقه‌مند به دریافت موافقت اصولی طراحی شد و همین مسئله موجب شد ایرادات احتمالی آن از همان ابتدا رفع شود. البته نمی‌توان ادعا کرد که ساختار صندوق‌های سرمایه‌گذاری جسورانه بدون ایراد است ولی به هر حال متولیان این امر گامی بزرگ در راستای توسعه ابزار تأمین مالی نوآوری برداشته‌اند.

عطاءاله افتخاری مدیر توسعه کسب‌وکارهای صندوق سرمایه‌گذاری جسورانه رویش لوتوس ضمن بیان مطلب فوق گفت: سرمایه‌گذاری جسورانه زیرمجموعه‌ای از سرمایه‌گذاری‌های جایگزین (Alternative Investments) است که به واسطه ماهیت پیچیده و پرریسک آن، عمدتاً منابع مالی سرمایه‌گذاران پیچیده (Sophisticated Investors) را جذب می‌کند.

افتخاری ادامه داد: در حال حاضر از بین صندوق‌های دارای موافقت اصولی تنها دو صندوق توانسته‌اند پذیره‌نویسی انجام دهند. این بدین معناست که اکنون سرمایه‌ای معادل ۶۰۰ میلیارد ریال به طور بالقوه آماده تزریق و تجهیز به کسب‌‌و‌کارهای نوپا فناورانه است. با انجام پذیره‌نویسی بقیه صندوق‌ها در ماه‌های آینده به نظر می‌رسد سرمایه‌ای معادل ۱۵۰۰ الی ۲۰۰۰ میلیارد ریال منابع برای تأمین مالی استارت‌‌آپ‌ها آماده شود که اتفاق خوبی است.

افتخاری افزود: با سازوکاری که این صندوق‌ها در کشور دارند، بخشی از منابع مالی نیز از طریق سرمایه‌گذاران خرد تأمین می‌شود که موجب افزایش سطح مشارکت سرمایه گذاران خواهد بود.

افتخاری با اشاره به اینکه صندوق سرمایه‌گذاری جسورانه رویش لوتوس با سرمایه ۵۰۰ میلیارد ریال به‌عنوان اولین صندوق جسورانه بازار سرمایه در تاریخ ۴ دی‌ماه ۹۵ اقدام به پذیره‌نویسی کرد، گفت: مبلغ کل پذیره‌نویسی شده این صندوغ ۱۵۰ میلیارد ریال بود و ۳۵۰ میلیارد ریال نیز در تعهد خریداران واحدهای سرمایه‌گذاری است که در بازه مشخص شده تایید خواهد شد.  

افتخاری با اشاره به اینکه در حال حاضر در مورد سودآوری این صندوق‌ها نمی‌توان صحبت کرد، گفت: ماهیت سرمایه‌گذاری‌ در این صندوق‌ها بلندمدت و بین ۳ تا ۷ سال است. پس نباید انتظار داشته باشیم که پس از گذشت تنها چند ماه از دریافت موافقت اصولی اتفاقی مهم و چشمگیر از منظر سودآوری این صندوق‌ها به وقوع بپیوندد. اما در خلال این چند ماه صندوق جسورانه رویش لوتوس توانسته‌است برای ۸ طرح مرتبط با حوزه بیوتکنولوژی و ۲ طرح فناوری مالی توافق‌نامه سهامداران را با کارآفرینان مربوطه نهایی کند.

مدیر توسعه کسب‌وکارهای صندوق سرمایه‌گذاری جسورانه رویش لوتوس به چالش های پیش روی صندوق‌های سرمایه‌گذاری اشاره کرد و گفت: در این مسیر صندوق‌های جسورانه چالش‌هایی را تجربه کرده و در فعالیت آتی خود نیز شاهد آن خواهند بود. این صندوق‌ها یکی از حوزه‌های علاقه خود را صنعت فین‌تک معرفی کردند. پیش‌بینی می‌شود در صورت عدم وجود کسب‌وکارهای متعدد و متنوع در حوزه فین‌‌تک در ایران، در آینده‌ای نه چندان دور عدم تعادل در نظام عرضه و تقاضای سرمایه‌ ایجاد شود و یا شاهد پدیده‌ هایی چون ارزش‌گذاری‌های حبابی (overvaluation) باشیم.

افتخاری تصریح کرد مشکل مذکور می‌تواند برای این صنعت و کل اکوسیستم کارآفرینی و نوآوری سمی و خطرناک باشد و در ادامه گفت: شاید بازنگری در این حوزه از دو جنبه (۱) قوانین و مقررات حاکم بر فین‌‌تک‌ها و (۲) کیفیت کسب‌وکارهای فین‌تک لازم باشد.

افتخاری ابراز امیدواری کرد با هدف تسهیل راه‌اندازی و رشد کسب‌‌و‌کارهای فین‌تک در کشور، نهادهای ناظر مالی و پولی چون بانک مرکزی، بیمه مرکزی و سازمان بورس با تسهیل قوانین فعالیت فین‌‌تک‌ها، قانون‌زدایی در صورت نیاز، نیل به رویکردهایی چون open API در جهت افزایش تعداد و تنوع کسب‌‌و‌کارهای نوپای فین‌تک نقشی سازنده ایفا کنند.

افتخاری به نهادهای متولی کارآفرینی از جمله شتاب‌دهنده‌ها، مراکز رشد، برگزارکنندگان رویدادها، کارگاه‌های آموزشی، گپ‌و‌گفت‌های اهالی بازارهای مالی و پولی و قانون‌گذاران مالی با کارآفرینان توصیه کرد در راستای تعادل میان عرضه و تقاضای سرمایه در فین‌تک برای افزایش کیفیت خروجی‌های خود تلاش کنند.

افتخاری در پایان خاطر نشان کرد؛ افزایش تعامل صندوق‌ها باهم، افزایش قدرت انجمن صنفی صندوق‌های جسورانه با هدف تسهیل مواردی چون مباحث مالیاتی مربوط به صندوق‌ها و حل و فصل دعاوی احتمالی صندوق‌ها با کسب‌وکارهای نوپا می‌تواند چالش‌های این حوزه را کنترل و به حداقل برساند.