fa-IR
شفافیت رکن اصلی ورود کسب‌وکارهای نوپا به بازار بورس (به‌همراه ویدیوی کامل پنل)
نشست بررسی راه‌کارهای ورود شرکت‌های نوپا و متوسط به بازار سرمایه برگزار شد

شفافیت رکن اصلی ورود کسب‌وکارهای نوپا به بازار بورس (به‌همراه ویدیوی کامل پنل)

تمامی کسب‌وکارها حتی زیان‌ده و کوچک می‌توانند با شفافیت وارد فرابورس شوند. فرابورس شفافیت در بازار را به عنوان یک اصل و رکن می‌داند و همه اعضای شرکت باید به آن اصل پایبند باشند. بر این اساس تمام کسب‌و‌کارهای نوپا و کوچک درصورتی که دارای صورت مالی شفاف باشند، می توانند وارد فرابورس شوند.
در پنجمین همایش راهبری فناوری‌اطلاعات، نشستی با حضور ناصرعلی سعادت، رییس سازمان نظام صنفی رایانه‌ای تهران، شهلا اصولی، رییس مرکز توانمندسازی و تسهیل‌گری کسب‌وکارهای نوپای فاوا، امیر هامونی، مدیرعامل شرکت فرابورس ایران و علی نقوی، مدیرعامل مرکز مالی ایران، به منظور امضای تفاهم‌نامه تسهیل و تسریع ورود شرکت‌های کوچک (نوپا) و متوسط فناوری اطلاعات به بازار سرمایه برگزار شد.

 امیر هامونی، مدیرعامل شرکت فرابورس ایران

امیر هامونی، مدیرعامل شرکت فرابورس ایران در ابتدای این مراسم با اشاره به نگاه سنتی که تا کنون بازار سرمایه در کشور داشته است گفت: در گذشته شرکت‌ها می‌بایست حتما یک صورت مالی سودآور از حداقل یک دوره سه ساله، با اندازه متناسب و یک چشم انداز سودآور‌تر ارایه می‌کردند تا بتوانند وارد بازار سرمایه شوند. اما بر اساس آسیب‌شناسی‌های انجام شده مشخص شد که در طول هشت سال فعالیت فرابورس، حدود ۵۰۰ شرکت درخواست پذیرش داده بودند که از این میزان تنها حدود ۷۰ تا ۸۰ شرکت موفق شدند تا وارد تابلوی اصلی فرابورس شوند. در بررسی‌های انجام شده مشخص شد، دلایل مختلفی از جمله اندازه شرکت، شفافیت و حاکمیت شرکتی از مواردی بود که شرکت‌ها را از ورود به بازار سرمایه منع می‌کند. همزمان بورس‌های منطقه، بورس‌های پیشرفته و مطرح دنیا را مورد بررسی قرار دادیم و به این نتیجه رسیدیم که بورس‌ها نسبت به شفافیت و حاکمیت شرکت‌ها بی‌تفاوت نیستند و آن‌ها هم در تابلوها و بازارهای مختلف، شرکت‌های متنوعی با اندازه‌ها و ریسک‌های متنوع را جای داده‌اند. نتایج این تحقیقات موجب شکل‌گیری تابلو‌های دانش‌بنیان و رشد شد.
در بحث راه‌اندازی این بازار مباحثی همچون سایز شرکت‌ها، سودآوری آن‌ها و مسائل شفافیت مورد بررسی قرار گرفتند و تا حد امکان این موارد تسهیل شدند. بر اساس خروجی این مصوبه، شرکت‌هایی با حقوق سازمان سهام بر اساس ارزش دفتری حداکثر ۵۰ میلیارد تومان می‌توانند وارد این تابلو شوند. بسیاری از موارد دیگر مانند مقدار حداقلی سهام شناور آزاد یا سایز حداقلی دیگر مورد بحث نیست و در عوض مقادیر حداکثری برای آن‌ها در نظر گرفته شده است که اگر بیش از این مقدار رشد کردند وارد بازارهای اصلی شوند. اما همانطور که در بورس‌های مطرح دنیا وجود دارد، در این بازار هم شفافیت بعنوان یک رکن اصلی در نظر گرفته شده است.

شفافیت رکن اصلی ورود کسب‌وکارهای نوپا به بازار بورس
هامونی در ادامه افزود: تمامی کسب‌وکارها حتی زیان‌ده و کوچک می‌توانند با شفافیت وارد فرابورس شوند. ادبیات تامین مالی در بازار سرمایه با ادبیات در بازار پول بسیار متفاوت است. در بازار پول بانک‌ها کمتر به حاکمیت شرکتی و شفافیت ورود می‌کنند و پیگیری‌ها تا اندازه‌ای که مورد قبول بانک باشد، انجام می‌شود. اما در بازار سرمایه با شریک و هزینه مالی صفر می‌روید، این شراکت حتی اگر به اندازه ۱۰ درصد از سهام شرکت باشد، آن شریک به همان اندازه سهام‌دار ۹۰ درصدی حق دارد از اطلاعات شرکت با خبر باشد. بحث عوامل اطلاعاتی بحث مهمی است، یعنی خبر‌ها و اطلاعاتی که اعضای هیئت مدیره شرکت، مدیر‌عامل و مدیران کلیدی شرکت باید بدانند را شرکای دیگر هم باید کامل در جریان آن قرار بگیرند.خبرها نمی‌تواند محرمانه باقی بماند چون باعث می شود شرکایی که از آن خبر‌ها اطلاع نداشتند با اطلاعات ناقص تصمیم‌گیری کنند. هامونی گفت: در نتیجه، شفافیت در بازار را به عنوان یک اصل و رکن پذیرفته‌ایم و همه اعضای شرکت باید به آن اصل پایبند باشند. تمام کسب و کارهای نوپا و کوچک درصورتی که دارای صورت مالی شفاف باشند، می توانند وارد فرابورس شوند.

حاکمیت شرکتی
شرکت‌های کوچک و متوسط معمولا خانوادگی اداره می‌شوند یا توسط گروهی از فارغ‌التحصیلان دانشگاهی راه‌اندازی و اداره می‌شوند. در حوزه حاکمیت شرکتی خود شرکت‌ها باید ورود پیدا کنند و ضرورت دارد این شرکت‌ها ریسک‌های محیطی و کنترل‌های داخلی را انجام دهند و در مسیر راهبری، شفاف و قدرتمند عمل کنند. امیدواریم این تفاهم‌نامه بین نظام صنفی رایانه‌ای و فرابورس باعث رشد شرکت‌ها شود، زمانی که شرکت‌ها وارد بازار سرمایه می‌شوند باید در مورد اندازه، رشد، بزرگ‌شدن و بین‌المللی شدن فکر کنند و از قالب‌های منطقه‌ای، استانی و ملی خروج کنند و در سطح گسترده‌تر کار کنند و در چشم‌اندازی که ترسیم کرده‌اند فعالیت کنند.

ناصرعلی سعادت، رییس سازمان نظام صنفی رایانه‌ای کشور

ضرورت حضور شرکت‌های حوزه فناوری اطلاعات در فرابورس
ناصرعلی سعادت، رییس سازمان نظام صنفی رایانه‌ای تهران در بخش دیگری از این نشست به ضرورت حضور کسب‌وکارهای نوپا در کشور اشاره کرد و گفت: اگر بازار سرمایه آمریکا، خصوصا تابلو نزدک که مختص این صنعت است را بگیرید، هیچ کدام از شرکت‌های بزرگ تا این اندازه رشد نمی‌کردند یا در توانایی باقی ماندن در این سطح را نداشتند. اگر تاریخ شرکت‌های صنعت فناوری اطلاعات در آمریکا را مطالعه کنید، دلیل رشد و قرارگیری آن‌ها در بین رتبه‌های بالا، وجود چرخه کاملی از استارت‌آپ، شتاب‌دهنده، سرمایه‌گذاران خطر‌پذیر، بانک و بازار سرمایه است. اما در کشور ما متاسفانه کسب‌و‌کارها در ابتدای کار خود سودآور نیستند و برای جذب مصرف‌کننده سرمایه‌گذاری می‌کنند. تمام سرویس‌ها و اپلیکیشن‌هایی مانند اینستاگرام و واتس‌آپ که روزی ۱۹ میلیارد دلار خریداری و فروخته می‌شود و به سمت بزرگ شدن می‌رود، همه این‌ها در ابتدا کسب درآمد نداشته‌اند، بلکه ایده می‌آورند، بازار جذب می‌کنند و کسب‌و‌کار خود را رشد می‌دهند. بسیاری از کسب‌و‌کارهای بزرگ مانند آمازون را ببینید در هفت سال اول فعالیت خود زیان‌ده بوده است اما در بازار سرمایه توانسته است سرمایه جذب کند و جز بزرگترین شرکت‌های دنیا شود.
سعادت در ادامه گفت: خوشبختانه تابلوی جدید  SMEدر بازار فرابورس، زمینه ورود شرکت‌های کوچک و متوسط فناوری‌اطلاعات را فراهم کرده است و برای ورود به آن نیاز به حداقل‌ها است. در خصوص شفاف‌سازی کسب‌وکارهای نوپا نیز همیشه من گفته‌ام که شرکت‌های حوزه فناوری اطلاعات از شفاف‌ترین شرکت‌ها هستند و تنها راه مبارزه با فساد در خدمت گرفتن صنعت فناوری‌اطلاعات است.
یکی از مشکلات جوانان زمانی که وارد مذاکره می‌شوند ارزش‌گذاری شرکت است. از مزیت‌های تابلو بورس این است که مثلا شرکتی ۵ درصد از سهام خود را روی تابلو عرضه می‌کند و از محل بازار سرمایه، تامین سرمایه می‌کند و این موضوع باعث می‌شود برای آن ۹۵ درصد هم قیمت مشخص شود. امیدواریم که تابلو SME به تابلوی تخصصی شرکت‌های حوزه فناوری‌اطلاعات تبدیل شود و حجم زیادی از گردش مالی در آن رخ دهد.

نشست

در ادامه این همایش نشستی برای پرسش و پاسخ با حضور اعضایی از سازمان نظام صنفی رایانه‌ای تهران، مرکز توانمندسازی و تسهیل‌گری کسب‌وکارهای نوپای فاوا، مرکز مالی ایران و سازمان فرابورس تشکیل شد. در ابتدای این نشست علی نقوی مدیرعامل مرکز مالی ایران گفت: مرکز مالی ایران یکی از شرکت‌های وابسته به بورس‌های کشور است که با سهام‌داری فرابورس ایران، بورس تهران، بورس کالای ایران، بورس انرژی ایران و شرکت سپرده‌گذاری مرکز اوراق بهادار تاسیس شده است. این شرکت برای ماموریت آموزشی و پژوهشی در بازار سرمایه فعالیت می‌کند. در این مرکز ارتباطات خوبی با استارت‌آپ‌های آموزشی کشور داریم و فعالیت‌هایی در حوزه آموزش‌های مجازی از طریق این استارت‌آپ‌ها در حال انجام است. از زمان راه‌اندازی بازار  SMEدر کشور  با تفاهمی که با سازمان صنایع کوچک داشتیم برنامه‌های آموزشی ویژه هیئت مدیره، مدیران‌عامل و کارشناسان شرکت‌های کوچک و متوسط عضو شهر‌های صنعتی کشور برگزار کردیم. چهار دوره آموزشی داشته‌ایم که نزدیک صد نفر از کارشناسان و مدیران شرکت‌های شهر‌های صنعتی کشور تحت آموزش‌های مرکز مالی ایران قرار گرفته‌اند. از طریق مرکز مالی ایران برای اعضای سازمان نظام صنفی؛ آموزش‌های تخصصی که مورد نیاز برای ورود به بازار SME، آشنایی با تهیه صورت‌های مالی و حاکمیت شرکتی را برگزار کرده‌ایم. این دوره‌ها به صورت حضوری و هم به صورت مجازی می‌تواند برگزار شود تا اعضای نظام صنفی با آشنایی کامل از شرایط، نحوه حضور در بازار سرمایه و مقرراتی که بعد از پذیرش یک شرکت در بازار سرمایه باید رعایت کنند و این‌که بتوانند آگاهانه تصمیم بگیرند را آموزش می‌دهد. این مرکز از طریق این تفاهم نامه، خدمات لازم را به منظور ورود شرکت های ICTبه بازار سرمایه ارائه می‌دهد.

مهندس اصولی

تعامل دوسویه سازمان و مرکزتوانمندسازی و تسهیل‌گری کسب‌وکارهای نوپای فاوا
رئیس مرکزتوانمندسازی و تسهیل‌گری کسب‌وکارهای نوپای فاوا سازمان فناوری اطلاعات در این نشست ضمن معرفی این مرکز و اهداف آن گفت: ماموریت «مرکز توانمندسازی و تسهیل‌گری کسب‌وکارهای نوپای فاوا»، توانمندسازی متخصصان فاوا و صاحبان ایده‌های کسب‌وکار در این عرصه است.
شهلا اصولی در این رابطه ادامه داد: تلاش این مرکز ملی که بهمن ماه سال گذشته رسما به بهره برداری رسید، تسهیل روند ایجاد، رشد و توسعه‌ کسب‌وکارها و هم‌چنین، زمینه‌سازی برای تعامل آسان و آزاد و حرفه‌ای در حوزه‌ آفرینش، رشد و توسعه کسب‌وکارهای نوپاست. این مرکز موفق شده با هدف شبکه سازی، فعالان حوزه کارآفرینی را دور یکدیگر جمع کند و خوشبختانه تاکنون بیش از ۹۳۰ استارتاپ از این طریق در سراسر کشور احصا شده‌اند و هم اکنون جامع‌ترین بانک اطلاعاتی استارت‌آپ‌های کشور برای معرفی به سرمایه‌گذاران و شتاب‌دهنده‌ها، در سامانه این مرکز وجود دارد.
رئیس  مرکزتوانمندسازی و تسهیل‌گری کسب‌وکارهای نوپای فاوا سازمان فناوری اطلاعات با اشاره به تعامل مثبت این مرکز با سازمان نظام صنفی رایانه‌ای گفت: خوشبختانه طی مدت اخیر همکاری مثبتی میان مرکز و سازمان نظام صنفی رایانه‌ای برقرار شده که نمود عینی این تعامل نزدیک، در الکامپ اخیر مشهود بود. در حال حاضر این مرکز به عنوان خانه استارتاپ‌های کشور، در راستای رسالت خود، خدمات آموزشی مختلفی را تحت قالب کارگاه ها و سمینارهای مشاوره و آموزشی برای کارآفرینان جوان برگزار می‌کند.

پرسش و پاسخ
در سال ۲۰۰۷ شرکت‌ها در بدو تاسیس، با هزینه مالی زیادی روبرو بودند و پس از مدتی بدون هیچ‌گونه بهره‌وری از کار خود خسته می‌شدند و از پروژه انصراف می‌دادند. بسیاری از نظریه‌پردازان دلیل بحران سال ۲۰۰۸ را اهرمی شدن شرکت‌ها و استارت‌آپ‌ها می‌دانستند که دیگر توان پرداخت بدهی به سرمایه‌گذاران را نداشتند.
بعد از آن مفاهیمی در ادبیات مالی به نام خلق ارزش (Value Creation) ورود پیدا کرد که بر این اساس سرمایه‌گذاران با کارآفرین‌ها شریک بشوند و از این طرق هزینه‌های مالی را به صفر برسانند و در سود و زیان کسب‌وکار شریک شوند. بعد از  این ماجرا، SEC که نهاد ناظر بر بازار‌های مالی آمریکا است فراخوان داد که سرمایه‌گذارانی که حتی بیرون از بازار هستند و نیاز به ثبت در بورس آمریکا نداشتند را نیز مورد حمایت خود قرار داد تا بر آن‌ها نظارت کند. چراکه آینده شرکت‌های تحت نظارت سرمایه‌گذاری، قرار بود که بورس شود. اگر شرکت‌ها به صورت ضعیف و روزی به عنوان vc backed وارد بازار سرمایه شوند باعث می‌شود که بازار سرمایه هم دچار مخاطره شود. بر این اساس بود که گفتند سرمایه‌گذاران (VC) و همه شرکت‌ها ثبت شوند و تا جایی پیش رفتند که شرکت ثبت شرکت‌های ایالت متحده را سازمان بورس کنند یعنی هیچ شرکتی متولد و ثبت نشود مگر زیر نظر و حمایت بازار سرمایه باشد.

ما در فرابورس این تجریبات را مورد بررسی قرار داده‌ایم، در هر دولتی وام‌های کم‌بهره و ارزان قیمت؛ علی‌رغم آن‌که می‌تواند باعث توان‌بخشی شود اما اگر به درستی مصرف نشود باعث می‌شود که شرکت‌ها زیر این منابع ارزان‌قیمت هزینه‌هایشان بالا رود. باید بسیار مراقب بود که مدیران سرمایه‌گذاران و شرکت‌هایی که در استارت‌آپ‌ها سرمایه‌گذاری می‌کنند به صورت اهرمی کار نکنند و به صورت شراکتی و تقسیم سهام کار کنند تا حقی از کارآفرین از بین نرود. سرمایه‌گذاران معمولا با یک نگاه کاملا یک جانبه وارد شرکت‌های استارت‌آپی می‌شوند و با چند سرمایه‌گذاری که انجام می‌دهند آن کارآفرین را حذف می‌کنند و خود صاحب آن شرکت می‌شوند. حتی باهم توافق می‌کنند که اگر سهام آن‌ها چندین برابر شد سهم کارآفرین مثلا از ۱۰ درصد کمتر نشود و این‌ها مسائلی هستند که باید مراقب بود.

در حال حاضر هفت صندوق سرمایه‌گذار خطرپذیر و جسورانه زیر نظر شرکت بورس به صورت رسمی فعالیت خود را شروع کرد و این چرخه در حال تکمیل شدن است.

نظارت‌های کمیته بورس و نحوه ارزش‌گذاری روی شرکت‌ها

هامونی در پاسخ به این سوال که «کمیته حاضر در بورس چه نظارت‌هایی و کارهایی قرار است انجام دهد و ارزش‌گذاری‌ها به چه شکل در این کمیته صورت می‌گیرد» گفت: بحث های شما دو قسمت است بخشی پذیرش و شرایط پذیرش و بخش دیگر معاملات و ارزش‌گذاری است.
در حوزه پذیرش، شفافیت نکته بسیار مهمی است. باید صورت‌های مالی حسابرسی شده باشد و این کار توسط حسابرس‌های معتمد سازمان بورس صورت پذیرفته باشد. شرکت‌هایی که کسب‌و‌کار خانوادگی دارند، رییس هیئت مدیره، مدیر‌عامل، کارآفرین و رییس همه از اعضای خانواده هستند. حسابرسی این‌گونه کسب‌و‌کارهای خانگی باعث ضعیف شدن شفافیت و رشد حاکمیت شرکتی می‌شود. حسابرس قید مهمی است که حتما باید معتمد سازمان بورس باشد.  ۱۶۰ موسسه حسابرسی عضو جامعه حسابدارن هستند که در کنار آن باید عضو معتمدین سازمان بورس نیز باشند. سازمان بورس هر سال بازنگری در حسابداران دارد و ممکن است تعدادی معتمد سازمان شوند و تعدادی هم از لیست معتمدین حذف شوند. حسابرس باید صورت‌مالی ثابت شده به سازمان ارائه دهد. برای حاکمیت شرکتی باید مشخص شود که شخص کارآفرین در صنعت خود کاملا مهارت دارد یا ندارد که از رزومه کاری آن فرد مشخص است. در امید‌نامه‌ای که به هیات پذیرش داده می‌شود، بخشی از امیدنامه مربوط به رزومه کاری مدیران کلیدی، اعضای هییت مدیره و مدیر عامل شرکت است که بسیار اهمیت دارد. استراتژی و آینده شرکت مهم است. ما به ماهیت کار دانشی شرکت ورود نمی‌کنیم چون تخصص آن‌را نداریم و این‌گونه مسائل شاید حوزه‌های امنیتی شرکت باشد و لزومی نداشته باشد که ما بدانیم با چه فرمولی چه کاری انجام می‌دهند. برای ما خروجی و چشم انداز شرکت اهمیت دارد و یک تجزیه تحلیل خوب (SWOT) به ما ارائه دهند و وضعیت شرکت را شفاف بیان کنند و نگاه دو سه سال آینده شرکت رو بیان کنند که قصد دارند به چه چشم‌اندازی دسترسی پیدا کنند.

طراحی این بازار به این شکل است که برای ورود شرکت‌ها بسیار سخت‌گیرانه برخورد می‌شود که نیاز به مجوز‌های خاص با شرایط خاص دارند. به دو دلیل این بازار را عمومی نکرده‌ایم، مورد اول شفافیت و حاکمیت شرکتی است که در کسب‌وکارهای کوچک وجود دارد و در بخش دوم هم از نگاه بازار، ارزش شرکت‌های کوچک و چند میلیارد تومانی به راحتی تغییر می‌کند. به همین دلیل ما این بازار را بازار حرفه‌ای‌ها و سرمایه‌گذاران نهادی قرار دادیم، کاری که بسیاری از کشور‌ها آن را انجام داده‌اند. این به شما کمک می‌کند که بتوانید یک سهام‌دار استراتژیک وارد شرکت کنید. در واقع شیوه طراحی این بازار به شکلی است که شما باید قبل از پذیرش باید سرمایه‌گذاران حرفه‌ای، صندوق‌های سرمایه‌گذاری و افراد خبره در این حوزه ارایه بدهید. مردم اگر بخواهند وارد این بازار شوند باید واحدهای این‌ صندوق‌ها و واحد‌های سرمایه‌گذاری را خریداری کنند در نتیجه شما نهایت با ۵۰ تا ۱۰۰ مدیر  و سرمایه‌گذار حرفه‌ای مواجه خواهید بود. بعد از برگزاری معارفه (investment show) که خود، اعضای تیم، رزومه کاری و برنامه‌هایتان را معرفی می‌کنید می‌توانید جذب سرمایه کنید و در نهایت روزی را برای عرضه می‌گذارید تا سرمایه‌گذاران اقدام به خرید سهام شما کنند.

مهندس اصولی در پاسخ به سوال مطرح شده در این بخش گفت: در سوالی که مطرح شد به ایده اشاره شد، اما نکته مهم این است که قرار نیست ایده‌ها وارد بورس شوند بلکه باید استارت‌آپ‌ها باید به یک رشد حداقلی رسیده باشند و محصولی برای عرضه داشته باشند. علاوه‌بر این کسب‌وکارهایی که به این بازار ورود پیدا می‌کنند، طبیعتا تعداد قابل توجهی کاربر جذب و به ثبت رسیده‌اند.

اصولی همچنین در مبحث ارزش‌گذاری این کسب‌وکارها به مبحث تعداد کاربرها و مشتریان اشاره کرد و گفت: با توجه به این‌که بسیاری از استارت‌آپ‌ها سرمایه مالی اندکی دارند، ما می‌توانیم در ارزیابی استارت‌آپ‌ها، بخشی از ارزش را به تعداد کاربر و مشتری اختصاص بدهیم، مثلا ممکن است استارت‌آپی اعضای آن زیر ده نفر باشد ولی بازاری که جذب کرده حتی به میلیون نفر برسد. قطعا این موضوع در ارزش‌گذاری استارت‌آپ بسیار موثر خواهد بود.

سعادت در این خصوص گفت: موضوعی که در شرکت‌های فناوری اطلاعات مهم است، دارایی‌های نا‌مشهود است. ما کارشناسان رسمی دادگستری در صنف داریم که همه این موارد را در حال‌حاضر ارزش‌گذاری می‌کنند.

ارزش‌گذاری شرکت‌های حوزه فناوری اطلاعات

در ادامه سوالات مطرح شده در نشست راه‌کارهای ورود شرکت‌های نوپا به بازار سرمایه یکی از حاضرین در خصوص نحو سرمایه‌گذاری روی شرکت‌های حوزه IT و ICT سوال کرد که در پاسخ نقوی به مدل‌های مختلف سرمایه‌گذاری که روی شرکت‌ها انجام می‌شوند اشاره کرد و گفت: هم‌اکنون شرکت‌هایی که در بخش سرمایه‌گذاری برای ورود شرکت‌ها به بازار سرمایه مشاوره می‌دهند، مباحث سرمایه‌گذاری بر اساس ارزش‌های فعلی و آینده را در نظر دارند و صرفا سرمایه‌گذاری روی شرکت‌ها بر اساس دارایی‌های فعلی صورت نمی‌پذیرد. بعنوان مثال شرکتی مانند همکاران سیستم در هنگام عرضه در بازار بورس نه بر اساس دارایی‌ها، بلکه بر اساس قرادادهایی که با سایر شرکت‌ها منعقد کرده بود، ارزش‌گذاری شد اما در طرف مقابل هم پتروشیمی، ذوب‌آهن و سایر شرکت‌هایی از این دست بر اساس دارایی‌های موجود سرمایه‌گذاری می‌شوند.

تفکر ارزش‌گذاری بر اساس آینده هم اکنون در بازار سرمایه وجود دارد و شرکت‌هایی که این ارزش‌گذاری را محاسبه می‌کنند، این شیوه سرمایه‌گذاری را در نظر دارند اما مساله مهم وجود اطلاعات شفاف از این شرکت‌ها برای ارزش‌گذاری روی آن‌ها است. از این رو استارت‌آپ‌ها و کسب‌وکارهای کوچک‌ هم باید اطلاعات دقیق و شفافی را برای سرمایه‌گذاری به این شرکت‌ها ارایه کنند.

حداقل شرایط ورود کسب‌وکارهای نوپا به بازار سرمایه

در ادامه این نشست دکتر هامونی در پاسخ به سوال شرکت‌کنندگان در خصوص حداقل شرایط ورود کسب‌وکارها به بازار سرمیاه و فرابورس گفت: حداقل حقوق سازمان سهام از نظر ارزش دفتری ۱۰۰ میلیون تومان است. بعنوان مثال اگر شرکتی ۱۰ میلیارد تومان سرمایه داشته باشد و ۱۲ میلیارد تومان زیا انباشته داشته باشد، در مجموع منفی دو میلیارد تومان ارزش دفتری دارد. این رقم برای ورود کسب‌وکارها به بازار سرمایه باید مثبت ۱۰۰ میلیون تومان باشد.

هامونی در ادامه توضیحی در خصوص تعاریف SME و کسب‌وکارهای نوپا ارایه کرد و گفت: در گذشته شرکت‌ها بر اساس تعداد پرسنل طبقه‌بندی می‌شدند و بعنوان مثال پرسنل کم‌تر از ۱۰ نفر در بخش شرکت‌های کوچک، بین ده تا ۵۰ نفر شرکت‌های متوسط و بیش از ۵۰ نفر در حوزه شرکت‌های بزرگ قرار می‌گرفتند؛ اما این تعاریف در حال منسوخ شدن است و بعنوان مثال یک شرکت در حوزه پیام‌رسانی با ۵۰ نفر پرسنل حدود ۱۹ میلیارد دلار ارزش دارد و شرکتی هم با ۱۲.۰۰۰ نفر پرسنل، نه میلیارد ارزش‌گذاری شده است و با این تعاریف دیگر نمی‌توان این شرکت‌ها را طبقه‌بندی کرد. اکنون تعاریف مبتنی بر پرسنل از بین رفته است و بیشتر روی ارزش‌های ایجاد شده و ارزش‌بازار و توانایی خلق بازار، شرکت‌ها طبقه‌بندی می‌شوند.

تسهیلات مشاوره‌ای برای کسب‌وکارهای نوپا

هامونی در پاسخ به هزینه‌های زیادی که شرکت‌های مشاوره‌ای برای کسب‌وکارها به بازار سرمایه دریافت می‌کنند و شرکت‌های نوپا توان پرداخت این هزینه‌ها را ندارند گفت: ما حدود ۱۰۸ شرکت کارگزاری در کشور داریم که از این بین حدود ۳۰ شرکت مجوز مشاوره پذیرش دارند. هم‌چنین ده شرکت در زمینه تامین سرمایه و ده شرکت نیز در بخش مشاوره سرمایه‌گذاری با سازمان فرابورس همکاری می‌کنند و در مجموع حدود ۵۰ شرکت تحت نظارت سازمان بورس هستند و مجوز ارایه خدمات مشاوره‌ای به شرکت‌ را دارند.

نحوه انجام این مشاوره‌ها با این شکل است که پس از مراجعه به این شرکت‌ها برای دریافت خدمات مشاوره‌ای قراردادی بین طرفین منعقد می‌شود و معمولا بر اساس نتیجه پایانی که حاصل می‌شود، میزان قرار داد مشخص خواهد شد و حتی در برخی موارد مشاهده شده است که در مراحل اولیه هیچ هزینه‌ای از شرکت‌ها دریافت نمی‌شود.

نقوی، مدیر عامل مرکز مالی ایران هم از استراتژی این سازمان در بحث آموزش صحبت کرد و ضمن اشاره به ارزان بودن این آموزش‌ها گفت: در این بخش سعی کرده‌ایم آموزش‌ها را در قالب کارگاه‌هایی برگزار کنیم که اکثر نیازهای مشاوره‌ای شرکت‌ها با حضور در این کارگاه‌ها برطرف می‌شود. از طرف دیگر ما با همکاری چند استارت‌آپ ایرانی امکان حضور در این کارگاه‌ها به صورت الکترونیکی و غیرحضوری را هم فراهم کرده‌ایم.

در ادامه نیز مهندس اصولی از آمادگی مرکز کسب‌وکارهای نوپا برای همکاری با سازمان بورس خبر داد. بر این اساس امکان برگزاری کارگاه‌های آموزشی و رویدادهای موضوع محور با همکاری سازمان بورس در این مرکز وجود خواهد داشت و این مرکز سعی دارد این آموزش‌ها را تا کم‌ترین هزینه ممکن و تا حد امکان به صورت رایگان برای اعتلای زیست‌بوم استارت‌آپی کشور برگزار کند.

راهکارهایی برای ورود استارت‌آپ‌های تازه‌کار به بازار سرمایه

دکتر هامونی در پاسخ به سوال چگونگی ورود کسب‌وکارهای نوپایی که به تازگی شکل گرفته‌اند به این بازار گفت: شرکت شما در زمان تاسیس می‌تواند وارد بازار سرمایه شود، طبیعی است که چنین کسب‌وکاری فاقد صورت مالی است اما طبیعتا مدیران این شرکت روزمه‌ای از حضور در این بازار دارند.

اما هامونی در خصوص استارت‌آپ‌هایی که در ابتدای راه هستند و صرفا بر اساس یک ایده و خلاقیت شکل گرفته‌اند، گفت این نوع کسب‌وکارها باید به سراغ مراکز رشد و شتاب‌دهنده‌ها بروند و ما صرفا برای کسب‌وکارهای نوپایی این برنامه‌ریزی را انجام داده‌ایم که در بازار رشد کرده‌اند و از مراحل اولیه و کسب‌سرمایه (Seed) عبور کرده‌اند و مجوزهای لازم را برای کسب‌وکار خودشان دریافت کرده‌اند و برای آینده برنامه‌ای مشخص داشته‌باشند.

البته در مرحله جذب سرمایه نیز برنامه‌هایی مانند بازار دارایی فکری و مباحث ثبت اختراع و پتنت برای این دست از شرکت‌ها در حال حاضر پیش‌بینی شده است.

سعادت نیز با اشاره به ورود هفت صندوق سرمایه‌گذاری خطرپذیر به این بازار سرمایه گفت: ورود این صندوق‌ها به بازار سرمایه، به نقطه تحریکی برای آن‌ها، به منظور سرمایه‌گذاری روی کسب‌وکارهای نوپا تبدیل شده است. صندوق‌های VC قبلا بعد از سرمایه‌گذاری روی کسب‌وکارها باید تا مدت زمان زیادی منتظر می‌ماندند تا آن کسب‌وکارها رشد کنند و در صورت امکان وارد بازار سرمایه بشوند. اما این برنامه‌ریزی‌های انجام شده زنجیره‌ای را تشکیل داده است که این سرمایه‌گذاران خطرپذیر را ترغیب می‌کند که روی کسب‌وکارهای نوپا بیشتر سرمایه‌گذاری کنند.

محدودیت‌های شرکت‌هایی با مسئولیت محدود

در حال حاضر امکان حضور شرکت‌ها با مسئولیت محدود در بازار سرمایه وجود ندارد. اگرچه شرکت‌های مسئولیت محدود و سهامی خاص می‌توانند پذیرش شوند و با روش‌هایی می‌توان شرکت‌های سهامی خاص را به عام تبدیل کرد اما راهکار پذیرش مسئولیت محدود فرآیند پیچیده‌ای دارد و باید یک پوسته کاملا جدیدی روی شرکت قبلی کشیده شود و شرکت سهامی جدیدی مورد پذیرش قرار بگیرد.

فرآیند حضور شرکت‌ها در تابلو فرابورس

فرآیندی که باید شرکت برای حضور در فرابورس طی کنند بسیار وابسته به وضعیت شرکت و حسابرسی‌های انجام شده در آن است. شرکت‌هایی که به تازگی می‌خواهند برای یک دفتری شدن، مباحث شفافیت و حاکمیت شرکتی اقدام کنند، طبیعتا پروسه طولانی‌تری را باید طی کنند و شرکت‌هایی هم وجود دارند که به دلیل وجود همین نواقص، دو سال است که هنوز پذیرش نشده‌اند.

اما برای شروع فرآیند حضور در فرابورس، شرکت‌ها لازم است به یکی از ۵۰ شرکت مشاوره مراجعه کنید و اسناد و مدارک لازم برای ورود به فرابورس را با همکاری این شرکت‌ها تدوین و تکمیل کنید.

۲۴.۷۶MB صحبت‌های امیر هامونی مدیرعامل فرابورس ایران در نشست بررسی بررسی راه‌کارهای ورود شرکت‌های نوپا و متوسط به بازار سرمایه
۱۶.۵۶MB صحبت‌های ناصرعلی سعات، رییس سازمان نظام صنفی رایانه‌ای کشور در نشست بررسی بررسی راه‌کارهای ورود شرکت‌های نوپا و متوسط به بازار سرمایه
۸۵.۲۱MB نشست بررسی راه‌کارهای ورود شرکت‌های نوپا و متوسط به بازار سرمایه