مراحل ثبت نرم‌افزار

اگر فردی نرم‌افزاری ابداع کرده است و فکر می‌کند وی دارای شرایط یک اختراع نرم‌افزاری است باید برای بررسی محصولات نرم‌افزاری خود، مراحل زیر را به ترتیب طی کند 

متقاضی که مدعی است نرم‌افزار وی اختراع است می‌بایست ابتدا به پورتال اداره مالکیت صنعتی (iripo.ssaa.ir) مراجعه کرده و اقدامات لازم را انجام دهد...

الف - متقاضی باید توجه داشته باشد که اخذ تایید فنی برای ثبت نرم‌افزار با اخذ تایید فنی ثبت اختراع متفاوت است. در مورد نخست نرم‌افزار پس از ثبت تحت حمایت قانون کپی‌رایت قرار می‌گیرد و مدت‌زمان انجام آن کوتاه‌تر از اخذ تأییدیه ثبت اختراع است.

ب - متقاضی با مراجعه به سایت اداره مالکیت صنعتی و سپری کردن تشریفات اولیه  بررسی پرونده نرم‌افزار و صدور نامه استعلام از مرجع شورای انفورماتیک  و رویت آن از طریق خلاصه پرونده  پورتال مالکیت و پیگیری نامه استعلام از شورای عالی انفورماتیک و مراجعه به سایت شورای انفورماتیک

ج - CD مدارکی را متقاضی باید به دبیرخانه شورای عالی انفورماتیک ارائه کند عبارت است از:

۱- تکمیل و چاپ فرم ۴ صفحه‌ای مربوط به ثبت اختراع و امضای آن توسط متقاضی (فرم مربوطه در بخش ثبت اختراع، فرم‌های مربوطه، سایت شورای عالی انفورماتیک کشور موجود است)

۲- اسکن کلیه مدارکی که به‌صورت فیزیکی (کاغذی) برای بررسی به دبیرخانه شورای عالی انفورماتیک ارسال

می‌شود + اسکن اظهارنامه‌ای که از روی سایت چاپ گرفته شده است.     

۳- اسکن تأییدیه مراکز یا سازمان‌هایی که نرم‌افزار به آن‌ها ارائه‌شده و مورد تایید آن‌ها بوده است (چنانچه وجود دارد)

۴- تهیه رزومه یا CV مربوط به متقاضیان به انضمام معرفی اساتید صاحب‌نظر در حوزه مربوط به نرم‌افزار

۵- چنانچه نرم‌افزار جزیی از سخت‌افزار است، تهیه فایل پاورپوینت برای شرح نرم‌افزار

۶- تهیه ۶ نسخه واحد از Cd  حاوی نرم‌افزار موردادعا + فایل‌های آیتم‌های ۲ الی ۵ جدول + ادعانامه، اظهارنامه، شرح یا توصیف اختراع  + نرم‌افزارهای لازم برای راه‌اندازی نرم‌افزار موردادعا

۷- نوشتن مشخصات فرد (نام و نام خانوادگی) و نام نرم‌افزار روی هر شش Cd

۸- ارائه قفل سخت‌افزاری

نکته حایز اهمیت این‌که اشخاص حقوقی متقاضی دریافت مجوز «فعالیت‌های فرهنگی دیجیتال» جهت ثبت یا انتشار نرم‌افزار خود و نیز جهت صدور  مجوز بسته‌های نرم‌افزاری رایانه‌ای می‌باید به مرکز فناوری‌های اطلاعات و رسانه‌های دیجیتال (سرآمد) مراجعه و نرم‌افزار خود را در سامانه ثبت نرم‌افزار به شرح ذیل ثبت نماید:

فرآیند ثبت نرم‌افزار در سامانه سرآمد

جهت اقدام ابتدا به سامانه ثبت و صدور شناسنامه نرم‌افزار      

واردشده و فرم الکترونیکی «درخواست رمز عبور» را تکمیل نموده و ارسال می‌نماییم.

شایان‌ذکر است که هر متقاضی دارای نقش نماینده در سیستم ثبت نرم‌افزارها خواهد بود.  
 

ثبت اختراع نرم افزار


عبارت «درخواست رمز عبور» را انتخاب نموده و فرم ظاهر شده را با توجه به متن راهنمای موجود تکمیل و تایید نموده و در وارد اطلاعات خصوصا آدرس ایمیل دقت نمایید تا کلمه و رمز عبور به آدرس صحیح شما ارسال گردد زیرا ایمیل‌ها به آدرس نامعتبر ارسال نمی‌شود
 

ثبت نرم‌افزار

در مرحله اول با انتخاب منوی «لیست نرم‌افزارها » اطلاعات نرم‌افزارهای موردنظر خود را درج می‌کنیم.



ثبت نرم‌افزار


در مرحله‌ی دوم با انتخاب منوی «لیست درخواستها»، مجوزهای درخواستی برای نرم‌افزارهای خود را ایجاد کرده و به دبیرخانه/ناشر ارسال می‌نماییم.
 

ثبت نرم‌افزار

شایان‌ذکر است که درخواست‌های ایجادشده توسط نماینده درصورتی‌که گواهی ثبت باشد مستقیما به دبیرخانه و اگر درخواست پروانه انتشار یا مجوز تکثیر باشد به یک ناشر دیجیتال ارسال می‌شود.

 نکته: به آثار تولید داخل دو مجوز «گواهی ثبت» و «پروانه انتشار» تعلق می‌گیرد.


حقوق ناشی از ثبت نرم‌افزار

ماده ۱- حق نشر، عرضه، اجرا و حق بهره‌برداری مادی و معنوی نرم‌افزار رایانه‌ای متعلق به پدیدآورنده آن است. نحوه تدوین و ارائه داده‌ها در محیط قابل‌پردازش رایانه‌ای نیز مشمول احکام نرم‌افزار خواهد بود. مدت حقوق مادی سی (۳۰) سال از تاریخ پدیدآوردن نرم‌افزار و مدت حقوق معنوی نامحدود است.

ماده ۲- در صورت وجود شرایط مقرر در قانون ثبت علائم و اختراعات، نرم‌افزار به‌عنوان اختراع شناخته می‌شود، آئین‌نامه مربوط به این ماده به تصویب هیئت‌وزیران خواهد رسید.


ماده ۳-
نام، عنوان و نشانه ویژه‌ای که معرف نرم‌افزار است از حمایت این قانون برخوردار است و هیچ‌کس نمی‌تواند آن‌ها را برای نرم‌افزار دیگری از همان نوع یا مانند آن به ترتیبی که القای شبهه کند بکار برد در غیر این صورت به مجازات مقرر در ماده (۱۳) این قانون محکوم خواهد شد.


ماده ۴-
حقوق ناشی از آن بخش از نرم‌افزاری که به‌واسطه نرم‌افزارهای دیگر پدید می‌آید متعلق به دارنده حقوق نرم‌افزارهای واسط نیست.


ماده ۵-
پدیدآوردن نرم‌افزارهای مکمل و سازگار با دیگر نرم‌افزارها با رعایت حقوق مادی نرم‌افزارهای اولیه مجاز است.


ماده ۶-
پدیدآوردن نرم‌افزارها ممکن است ناشی از استخدام و یا قرارداد باشد در این صورت:

الف- باید نام پدیدآورنده توسط متقاضی ثبت به مراجع یادشده در این قانون به‌منظور صدور گواهی ثبت، اعلام شود.

ب - اگر هدف از استخدام یا انعقاد قرارداد، پدیدآوردن نرم‌افزار موردنظر بوده و یا پدیدآوردن آن جزء موضوع قرارداد باشد، حقوق مادی مربوط و حق تغییر و توسعه نرم‌افزار متعلق به استخدام‌کننده یا کارفرما است، مگر اینکه در قرارداد به‌صورت دیگری پیش‌بینی‌شده باشد.


ماده ۷-
تهیه نسخه‌های پشتیبان و همچنین تکثیر نرم‌افزاری که به طریق مجاز برای استفاده شخصی تهیه شده است چنانچه به‌طور همزمان مورداستفاده قرار نگیرد، بلامانع است.


ماده ۸-
ثبت نرم‌افزارهای موضوع مواد (۱) و (۲) این قانون پس از صدور تأییدیه فنی توسط شورای عالی انفورماتیک حسب مورد توسط وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و یا مرجع ثبت شرکت‌ها انجام می‌پذیرد.


ماده ۹-
دعوای نقض حقوق موردحمایت این قانون، در صورتی در مراجع قضایی مسموع است که پیش از اقامه دعوی، تأییدیه فنی یادشده در ماده (۸) این قانون صادر شده باشد. در مورد حق اختراع، علاوه بر تأییدیه مزبور، تقاضای ثبت نیز باید به مرجع ذی‌ربط تسلیم شده باشد.


ماده ۱۰-
برای صدور تأییدیه فنی موضوع ماده (۸) در مورد نرم‌افزارهایی که پدیدآورنده آن مدعی اختراع بودن آن است، کمیته‌ای به نامه «کمیته حق اختراع» زیر نظر شورای عالی انفورماتیک تشکیل می‌شود. اعضای این کمیته مرکب از سه کارشناس ارشد نرم‌افزار به‌عنوان نمایندگان شورای عالی انفورماتیک، نماینده سازمان ثبت‌اسناد و املاک کشور و یک کارشناس حقوقی به انتخاب شورای عالی انفورماتیک خواهد بود.


ماده ۱۱-
شورا مکلف است از صدور تأییدیه فنی برای نرم‌افزارهایی که به تشخیص وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی خلاف اخلاق اسلامی و عفت عمومی و سلامت شخصیت کودکان و نوجوانان باشند خودداری کند. وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی باید ظرف دو هفته راجع به استعلام کتبی شورای عالی انفورماتیک اعلام نظر کند.


ماده ۱۲-
به‌منظور حمایت عملی از حقوق یاد شده در این قانون، نظم بخشی و ساماندهی فعالیت‌های تجاری رایانه‌ای مجاز، نظام صنفی رایانه‌ای توسط اعضای صنف یاد شده تحت نظارت شورا به وجود خواهد آمد. مجازات مربوط به تخلفات صنفی مربوط، برابر مجازات جرایم یاد شده در لایحه قانونی امور صنفی - مصوب ۱۳/۴/۱۳۵۹ و اصلاحیه‌های آن - خواهد بود.


ماده ۱۳-
هر کس حقوق موردحمایت این قانون را نقض نماید علاوه بر جبران خسارت به حبس از نودویک روز تا شش ماه و جزای نقدی از ده میلیون (۱۰۰۰۰۰۰۰) تا پنجاه میلیون (۵۰۰۰۰۰۰۰) ریال محکوم می‌گردد.

تبصره - خسارات شاکی خصوصی از اموال شخص مرتکب جرم جبران می‌شود.


ماده ۱۴-
شاکی خصوصی می‌توان تقاضا کند مفاد حکم دادگاه در یکی از روزنامه‌ها با انتخاب و هزینه او آگهی شود.


ماده ۱۵-
رسیدگی جرم مذکور در ماده (۱۳) با شکایـت شاکی خصوصی آغاز و با گذشت او موقوف می‌شود.


ماده ۱۶-
حقوق مذکور در ماده (۱) در صورتی موردحمایت این قانون خواهد بود که موضوع برای نخستین بار در ایران تولید و توزیع شده باشد.