ثبت نرم‌افزار

متقاضیان ثبت اختراع نرم‌افزار در کشور ایران باید به سازمان ثبت‌اسناد و املاک کشور، اداره کل مالکیت صنعتی مراجعه کنند و نسبت به تشکیل پرونده اقدام نمایند. هر شخصیت حقیقی یا حقوقیی که مدعی ابداع محصول صنعتی جدید باشد و یا وسیله جدیدی کشف نماید یا راه و روشی را برای بهه دست آوردن یک نتیجه یا محصول صنعتی کشف نماید، می‌تواند مورد اختراع خود را به ثبت رسانده و گواهی ثبت اختراع نرم‌افزار دریافت نماید.

در ایران ثبت اختراع نرم‌افزار به‌صورت اعلامی صورت می‌پذیرد. اعلامی بودن ثبت بدین معناست که اداره ثبت شرکت‌ها و مالکیت صنعتی می‌تواند بدون بررسی طرح ارائه‌شده در خصوص جدید بودن اختراع آن را به ثبت برسانند؛ و تنها شرط آن این است که شخصی یا شرکتی قبلا این مورد اختراع را در ایران به ثبت نرسانده باشد. البته باید خاطرنشان کرد که گواهی ثبت اختراع در ایران به‌هیچ‌وجه برای قابل‌استفاده بودن و یا جدید بودن و یا حقیقی بودن اختراع سندیت ندارد.

 

مواردی که در ایران نمی‌توان به ثبت رساند عبارت‌اند از:

۱-نقشه‌های مالی 

۲-اختراعاتی که مخالف نظام عمومی و برخلاف عفت عمومی باشد.

۳-فرمول و ترکیبات دارویی

 

سه نکته‌‌ی مهم را به یاد داشته باشید

- در کلیه مراحل ثبت نرم‌افزار در ایران حضور خود شخص متقاضی الزامی نیست، بلکه وکیل قانونی او نیز می‌تواند مدارک لازم را تهیه و تکمیل نماید. در این صورت باید تقاضانامه همراه با اصل وکالت‌نامه باا رونوشت یا فتوکپی برابر اصل شده ضمیمه اظهارنامه گردد.

- در صورت اعتراض اشخاص ذینفع، چنانچه اعتراض آنان مطابق موارد قانونی زیر باشد، ورقه اختراع  نرم‌افزار باطل خواهد شد:
۱-درصورتی‌که اختراع یا ابداع نرم‌افزار، اختراع جدید محسوب نشود. 

۲-درصورتی‌که ورقه اختراع آن جزو مواردی باشد که نمی‌توان به‌عنوان اختراع به‌حساب آورد 
۳-درصورتی‌که اختراع نرم‌افزار مربوطه به طریقه علمی صرف بوده و عملا قابل‌استفاده صنعتی یاا کشاورزی نداشته باشد.
۴-وقتی‌که ۵ سال از تاریخ صدور ورقه اختراع نرم‌افزار گذشته باشد و عملا از آن استفاده نشده باشد.

- برای بررسی درخواست‌های ثبت اختراع نرم‌افزار لازم است متقاضی، پیشینه موضوع اختراع موردنظرر خود را در زمینه اهمیت موردتقاضا و کارهای مرتبط انجام شده و تفاوت‌های موردتقاضا با اختراعاتت دیگران، مستند و همراه تقاضای ثبت اختراع نرم‌افزار ارائه نماید.

تقسیمبندی موضوعات مورد ادعای نرمافزار:
۱-تکنیکی: نرم‎افزارهایی که از نظر تکنیک‎های به کار گرفته شده در ساخت نرم‎افزار مدعی اختراع است، به‌طوری‌که به‌عنوان یک محصول جدید با ویژگی‎های نوآورانه و مفید از صنعت نرم‎افزار شناخته می‎شوند.

۲-کاربردی: نرم‎افزارهایی که از نظر تکنیک ساخت، ساده و یا حتی تکراری هستند، ولی به‌واسطه کاربرد نرم‎افزار (با حفظ شرایط عمومی ثبت اختراع نرم‎افزاری) به تنهائی و یا در یک فرآیند، مدعی اختراعع است.

مرجع رسیدگی به دعاوی:

در خصوص موارد اعتراض به ثبت اختراعات ازجمله اختراعات نرم‌افزاری؛ دعاوی ثبتی، مالکیت‌های معنوی و صنعتی شعبه سوم دادگاه عمومی تهران را صالح به رسیدگی به این‌گونه دعاوی دانسته است و آرای این شعبه نیز در دادگاه‌های تجدیدنظر استان تهران قابل تجدیدنظر است.