fa-IR
سینماتیکت: سهم ۱۵ درصدی تجارت آنلاین از گیشه سینماها
گفتگو با موسسان سینماتیکت

سینماتیکت: سهم ۱۵ درصدی تجارت آنلاین از گیشه سینماها

نوروز ۹۵ فرصت دوباره‌ای برای آشتی مردم با سینماها بود و اگرچه تحلیل‌های متفاوتی برای رشد خیره‌کننده مراجعان به سینماها ارایه می‌شود اما هر چه باشد نمی‌توان نقش فضای مجازی را در این جهش نادیده گرفت. در سال ۲۰۱۵ در سراسر جهان ۱٫۳ میلیارد بلیط برای سینماها فروخته شده که تنها ۱۳% آن به صورت مجازی خریداری شده است. در ایران هم آمار نسبتا مشابهی ارایه می‌شود با این حال این تمام ماجرا نیست، در چین این رقم به ۶۳% می‌رسد و فعالان بزرگ اینترنتی این کشور مانند علی‌بابا، تنسنت و بایدو نیز دارای پلتفرم‌های فروش و رزرو آنلاین هستند. در بازار فروش بلیط سینما در ایران، سایت سینماتیکت فعالیت موفقی دارد و بهبود رتبه اینترنتی این سایت از ابتدای امسال نیز نشان می‌دهد مورد پذیرش مخاطبان قرار گرفته است. در این مصاحبه با علی اصغر ترکیان مدیرعامل شرکت فن‌آوران هترا مدیر سایت سینماتیکت و محسن دهقانی از دیگر مدیران این مجموعه گفتگو کردیم. آنها نبود فرهنگ فناوری‌اطلاعات در میان مدیران ارشد و برخی مشکلات زیرساختی را از مهمترین مشکلات خود برشمردند.

درباره سینماتیکت

www.cinematicket.org

«سینماتیکت» با هدف اطلاع‌رسانی درباره اخبار و رویدادهای اکران سینماها و برنامه نمایش فیلم‌ها راه‌اندازی شده است. یکی از خدمات اصلی این سایت رزرو آنلاین بلیت در سینماهای ایران است و از ابتدای سال ۹۱ فعالیت خود را آغاز کرد. دو سال ابتدای فعالیت سینماتیکت با رشد ثابت سپری شد اما از سال گذشته با افزایش استقبال به سینماها، این سایت نیز توانست از فضای موجود بهره‌برداری کند و اکنون مهمترین مرجع ارائه خدمات رزرو آنلاین برای سینماها است.


 

تا کنون تعاملی با دولت داشته‌اید، مثلا برای دریافت مجوز یا پیشنهادی برای همکاری
قطعا! صنعت سینما در ایران تا حدود زیادی دولتی است و طبیعتا فعالیت‌ ما هم با این فضا گره می‌خورد البته این ارتباط غیرمستقیم است. غیر از سایت سینماتیکت، در بخش دیگری از کسب‌وکار ما که مربوط به تولید نرم‌افزار مدیریت سینما است، ارتباط بیشتری با دولت داریم و یکی از پیمانکاران وزارت ارشاد هستیم. در واقع راه‌اندازی سینماتیکت از آنجا شروع شد، ما از سال ۸۶ که نرم‌افزار اتوماسیون سینما را طراحی کردیم در این صنعت حضور داشتیم و سینماتیکت هم یکی از محصولات ما در حوزه سینما و فناوری اطلاعات است.

کیفیت این ارتباط چطور بود؟ مشکلی داشتید؟
در حوزه‌ای فعالیت ما، خوشبختانه مدیری که با آن ارتباط داریم، به لحاظ دانش فنی اطلاعات خوبی دارد و متوجه شرایط کار ما می‌شود. دغدغه‌ای که ما داشتیم تغییر این افراد همزمان با دولت بود که خوشبختانه اتفاقی نیافتاد و همچنان در جای خود فعالیت می‌کنند. اگر مدیری جایگزین می‌شد که این اطلاعات به‌روز را نداشت یا بر اساس تفکر سیاسی تصمیم‌گیری می‌کرد احتمالا مشکل پیدا می‌کردیم.

معمولا شرکت‌های نرم‌افزاری اینرسی زیادی به فضای آفلاین دارند، چطور شد که شما سمت فضای آنلاین رفتید؟
کار ما از همان ابتدا علاوه بر نرم‌افزار در زمینه ارایه خدمات اینترنتی و طراحی سایت هم بود. در نتیجه به واسطه نرم‌افزارهایی که برای سینماها تولید شده بود ما بستر آماده‌ای برای راه‌اندازی سینما‌تیکت داشتیم و علاوه بر آن تجربه‌هایی که در طراحی سایت پیدا کردیم نیز مهارت ما را برای ایجاد یک محصول افزایش داد.

پس معتقدید به واسطه تجربه‌ای که داشتید، چون محصول شما خوب بود موفق شدید؟
نه اینطور نیست. آن اوایل مقاومت خیلی زیادی در برابر این سرویس‌ها می‌شد و تهدیدات زیادی داشتیم. سینماها این موضوع را قبول نمی‌کردند چون نمی‌خواستند درآمد فروش بلیط دست یک واسطه باشد. ما در مورد ۴ سال پیش صحبت می‌کنیم اما فراموش نکنید در همین چهار سال نظر مردم نسبت به فضای تجارت الکترونیک کاملا تغییر کرده است، آن زمان اعتقادی به فروش آنلاین وجود نداشت. دیجی‌کالا هم این فروشگاه بزرگ امروزی نبود، یعنی تعریف روشنی برای سرویس‌های عمومی‌تر هم موجود نبود.
مدیران سینماها اطلاعات روز را نداشتند، کارمندان آنها هم همینطور بودند. یکی از مشکلات بزرگ ما نصب نرم‌افزار در گیشه سینما بود، نه تنها اعتقادی نداشتند بلکه از نظر فنی نیز باید وقت زیادی برای آموزش صرف می‌شد.

پس چطور این مشکل حل شد؟
ما آن را حل نکردیم فکر میکنم استقبال مردم باعث شد این مشکلات برطرف شود. سینماها هم ناگزیر از پذیرش این درخواست بودند. سرویس ما بر اساس نیاز کاربر طراحی شده بود و در ایران هم ایده جدیدی بود. البته تلاش زیادی کردیم به عنوان مثال با سینماهای بزرگ شروع کردیم، آن زمان به سراغ سینما آزادی رفتیم که جزو سینماهای مدرن ایران است و بعد از آن سینماهای دیگر هم الگو گرفتند و این خدمات را قبول کردند. اگر مدیر سینما آزادی با فناوری اطلاعات آشنا نبود و اعتماد نمی‌کرد قطعا حرکت ما خیلی کند می‌شد.

یعنی محصول شما برای مدیران قانع‌کننده نبود؟
بزرگ‌ترین چالش ما نبود فرهنگ فناوری‌اطلاعات در مدیران ارشد بود. اگر  این فرهنگ وجود داشت توسعه ما هم سریع‌تر انجام می‌شد. ما قرار بود یک ارزش به آنها اضافه کنیم ولی این را یک تهدید می‌دانستند. مطمئنم در این راه اگر مدیر سینماشهر در ارشاد و مدیر سینما آزادی این بینش را نداشتند، آینده روشنی برای سینماتیکت وجود نداشت.

بزرگ‌ترین چالش ما نبود فرهنگ فناوری‌اطلاعات در مدیران ارشد بود. اگر این فرهنگ وجود داشت توسعه ما هم سریع‌تر انجام می‌شد.


این فرآیند شناسایی چقدر طول کشید؟
ما از همان سال اول نمودارهای فروش خود را داریم. در سه سال اول رشد ما بسیار کند بود و سال گذشته بود که ناگهان صعودی شد.

پس با سینما رشد کردید؟
دقیقا، این دو بسیار به هم وابسته‌ هستند. مردم زمانی به سراغ خرید آنلاین می‌روند که از گیشه مطمئن نباشند.  وقتی پنج دقیقه مانده به سانس به سالن می‌ٌروید و خالی است، لزومی به خرید اینترنتی نیست. از فیلم شهرموش‌ها و سپس فیلم محمد (ص) رشد ما صعودی شد. عید امسال هم که کلا برای ما قابل پیش‌بینی نبود.

برای طراحی سینماتیکت چه فرآیندی داشتید؟
الگوی داخلی که وجود نداشت و به سراغ نمونه‌های خارجی رفتیم. صنعت سینما آنجا بیشتر به شکل یک زنجیره است که از تولید تا انتشار توسط یک مجموعه انجام می‌شود. یکی از الگوهای ما ODEON بود، البته مدل فعالیت آنها کلا با ایران متفاوت است و اینجا بیشتر به شکل جزیره‌ای انجام می‌شود.
ما از روز اول موضوع انتخاب صندلی را داشتیم و این یک ویژگی مهم برای سینماتیکت بود. روزهای اول با این شعار وارد بازار شدیم. قبل از آن وقتی به گیشه مراجعه می‌کردید با اینکه سینما خالی بود این امکان وجود داشت که جای مناسبی پیدا نکنید. شاید الان این قضیه اهمیت زیادی نداشته باشد، چون تبدیل به یک فرهنگ شده است اما آن زمان جالب بود. این موضوع توقع مردم را تغییر داد. نکته دیگر این بود که ما کاملا به‌روز بودیم. اگر سانس تغییر می‌کرد، فیلم عوض می‌شد یا هر اتفاقی در سالن می‌افتاد ما آن را منتشر می‌کردیم. الان که سینماها چند سالن دارند، سرعت انتشار این اطلاعات اهمیت پیدا کرده است. زمانی که سایت‌ها بعد از یک هفته تغییر فیلم را اطلاع‌رسانی می‌کردند ما در عرض چند دقیقه این اطلاعات را می‌دادیم.

قبول دارم که طرح اولیه شما جذاب بود اما بعد از آن فعالیت زیادی برای توسعه انجام ندادید. برنامه موبایل دارید؟
بله، عید امسال نسخه اندروید را راه‌اندازی کردیم نسخه iOS هم در مرحله پایانی است. مشکلات زیادی در راه توسعه وجود دارد. صنعت سینما نام بزرگی دارد، اما تجارت بزرگی نیست. کل تجارت سینما در ایران در سال ۹۴ معادل ۶۵ میلیارد تومان بوده است. یعنی درآمد گیشه که از آن باید هزینه عوامل فیلم‌ها، سینماها و دیگر موارد را پرداخت کند ۶۵ میلیارد تومان بوده است.

سینماتیک

و چقدر سهم شما است؟
اجازه بدهید وارد جزییات نشویم، مدل درآمد ما بر اساس کارمزد از فروش آنلاین است، که برخلاف تصور واقعا رقم بالایی نیست. شاید در مورد کنسرت‌ها که رقم بلیط تا یکصدهزارتومان هم فروخته می‌شود رقم قابل توجهی باشد ولی برای سینما اینطور نیست. ضمن اینکه همین الان با چالش‌های زیادی برای کاهش این رقم از سوی سینماها روبرو شدیم. ما فعلا کاری با توسعه نداریم، رقمی که برای سرپا نگهداشتن این تجارت لازم است، عدد کوچکی نیست. سخت‌افزار، نیروی انسانی، پشتیبانی، میزبانی و پهنای‌باند هزینه دارند ولی این رقم‌ها دیده نمی‌شوند.

شما در شهرستان‌ها هم فعالیت زیادی نداشتید.
در شهرستان‌هایی مثل مشهد و اصفهان اتفاقا ما عملکرد خوبی داریم. بطور کلی وضعیت در شهرستان‌ها کاملا متفاوت است و اگر بخواهیم مقایسه کنیم مانند وضعیتی است که در زمان شروع کار در تهران داشتیم. مثلا در جایی مثل شهرکرد یک سالن وجود دارد که هر زمان بخواهید می‌توانید از گیشه بلیط تهیه کنید. بحث ترافیک و کمبود بلیط اصلا وجود ندارد.
یکی از مشکلات بزرگی هم که در شهرستان‌ها داریم بحث کیفیت خدمات اینترنتی است. برای ارتباط میان سرور و سینما ما احتیاج به یک باند اینترنت خوب برای تمام شبانه‌روز داریم. اما همین موضوع همه‌جا در دسترس نیست. مثلا در یکی از شهرستان‌ها که از مخابرات، سرویس اینترنت دریافت می‌کنند غیر از اینکه شبکه پایدار نیست، امکان استفاده از IP ثابت هم وجود ندارد و به آنها گفته‌اند نمی‌توانیم IP استاتیک بدهیم. حالا با این وضعیت چگونه می‌توان در لحظه آمار فروش گیشه و اینترنت را هماهنگ کرد؟ یا بخش انتخاب سردبیر که هوشمند است چگونه می‌تواند فعالیت کند؟ در تهران مثلا پردیس آزادی یا کوروش دارای لینک پشتیبان هستند، که اگر قطع شد یا کیفیت مناسبی نداشت، ارایه خدمت متوقف نشود.
یکی از مشکلات بزرگی هم که در شهرستان‌ها داریم بحث کیفیت خدمات اینترنتی است. برای ارتباط میان سرور و سینما ما احتیاج به یک باند اینترنت خوب برای تمام شبانه‌روز داریم. اما همین موضوع همه‌جا در دسترس نیست.

قبول دارید تصویری که از شما دیده می‌شود، درآمد فوق‌العاده‌ای را نشان می‌دهد؟ جای دیگری سرمایه‌گذاری می‌کنید؟
مشکل ما همین تصویر است، در پاسخ فقط می‌توانیم بگوییم این تصویر کاملا اشتباه است، حاشیه سود واقعا پایین‌تر از سطح انتظار ما است. ضمن اینکه برخلاف گفته شما، ما همچنان در حال توسعه هستیم و فرآیندهای اجرایی نیز هزینه‌های بالایی دارند، کسب‌وکار اینترنتی به معنی کسب‌وکار رایگان نیست. ما در شهرستان‌ها دارای تجهیزات سخت‌افزاری و نرم‌افزاری در داخل سینما هستیم و کیفیت سرویس ما به پشتیبانی وابسته است. هزینه سفر نیروها برای بررسی و رفع مشکل در این وسعت، کاملا قابل توجه است.

فکر می‌کنید چقدر از این فضای فروش آنلاین سهم دارید؟ ابعاد بازار شما در حوزه آنلاین چقدر بزرگ است؟
طبق آماری که ما داریم در سال ۹۳ حدود ۱۰ درصد از بلیط‌های سینما به صورت آنلاین فروخته شده و این رقم در سال ۹۴ حدود ۵ درصد رشد کرده و به ۱۵ درصد رسیده است. این رقم فقط برای ما نیست و اغلب سینماهای بزرگ از طریق سایت خود برای فروش بلیط اقدام می‌کنند و بازیگران دیگری هم در این میدان هستند. البته اتفاقات بزرگ‌تری با ورود سینماتیکت در این حوزه رخ داده است که با عدد و رقم قابل ارزیابی نیست. به عنوان مثال تا قبل از این امکان انتخاب صندلی وجود نداشت، حتی می‌توانیم ادعا کنیم در جذب مردم به سوی سینماها نیز تاثیر داشته‌ایم.

این مصاحبه در  اولین شماره از دوهفته‌نامه گزارش‌زیست‌بوم منتشر شده است.
فایل پی‌دی‌اف این مجله را می‌توانید در نشانی زیر دانلود کنید: 
www.ictstartups.ir/fa/content/17804