fa-IR

استارت‌آپ هوش‌مند

این روزها بازار شرکت در استارت‌آپ‌ها، برای راه‌اندازی کسب و کارهای تازه گرم است.
دانشجویان یا افراد کارآفرین با توجه به مهارت‌های خود به یک طرح نو می‌رسند و آن را در یک جشنواره استارت‌آپ مطرح می‌کنند تا اگر قابلیت تبدیل به یک کسب‌وکار نو را دارد، جزو طرح‌های برگزیده انتخاب شود. سجاد دلیر هم از آن دسته دانشجوهاست. طرح او در جشنواره استارت آپ بریج آلمان برگزیده شده است. این طرح مربوط به وسایل الکتریکی هوشمند است که از طریق گوشی تلفن همراه و اینترنت کنترل می‌شوند. او و گروهش سراغ وسیله‌های الکتریکی‌ای مانند کلید، پریز و سه‌راهی هوشمند رفته‌اند که از طریق آنها می‌توان چراغ‌ها، کولر، یخچال و تمام وسایلی را که به برق متصل هستند، کنترل کرد. این دانشجوی مبتکر، از جزئیات طرح خود می‌گوید که در ادامه می‌خوانیم.

از مهندسی اینترنت تا سه‌راهی

سجاد دلیر و گروه او برای یکی از واحدهای درسی خود به نام مهندسی اینترنت، موظف بودند به‌دنبال صنعتی بگردند که در کشورهای اروپایی تازه‌پا و در حال پیشرفت است. آنها بعد از تحقیق و بررسی به صنعت خانه‌های هوشمند رسیدند؛ خانه‌هایی که در آن تمام سیستم برق، از راه دور قابل کنترل است. آنها برای شروع، سراغ طراحی سه‌راهی هوشمند رفتند؛ وسیله‌ای که با ترکیب یک اپلیکیشن موبایل و یک سه‌راهی کار می‌کند و از اتصال بلوتوث برای کنترل سه‌راهی‌ها بهره می‌برد. بعد از مدتی کار روی این طرح، متوجه شدند قیمت آن در خارج از کشور خیلی بالاست‌؛ «نمونه خارجی محصولی که تولید کردیم حدود ۱۵۰دلار بود و وقتی وارد کشور ما می‌شد، به ۵۰۰هزار تومان می‌رسید ولی ما توانستیم با حدود ۴۰هزار تومان آن را تولید کنیم. به این نتیجه رسیدیم که می‌شود آن را تبدیل به صنعت کرد و به تولید انبوه رساند. همچنین با توجه به دورنمای ۴-۵ سال آینده، پیش‌بینی کردیم که این گروه از محصولات به‌صورت گسترده در بازار ایران مورد‌نیاز خواهد بود. بنابراین تصمیم گرفتیم این صنعت را زودتر در ایران راه‌اندازی کنیم تا موقع نیاز انبوه، مجبور نشویم آن را با قیمت بالا وارد کنیم. حتی می‌توانیم در آینده این محصولات را به کشورهایی مانند عربستان، ترکمنستان، ترکیه و کشورهایی که بعد از ما به سمت این صنعت خواهند رفت صادر کنیم.» گروه به این نتیجه می‌رسند که اطلاعات طرح خود را به‌صورت پرونده‌ای درآورند و شروع می‌کنند به ارائه آن در مراکز مربوط.

عبور از پل بریج

بعد از ارائه طرح در شرکت‌های مختلف، عده‌ای که با این سری از کالاهای برقی سر و کار داشتند مایل به سرمایه‌گذاری شدند؛ «سرمایه‌گذارهای ما افراد و شرکت‌هایی بودند که خانه‌های هوشمند می‌ساختند. انبوه‌سازان مسکن خصوصا در مناطق بالای شهر، در ساخت و سازهای خود به این فناوری اهمیت می‌دهند.» در همان اوایل کار که گروه در حال ارائه کارشان در مراکز و شرکت‌های مختلف بودند، به آنها پیشنهاد شد که در جشنواره کارآفرینی بریج شرکت کنند؛ «در حین تبلیغ کار، عده‌ای گفتند شما چرا طرحتان را برای بریج و جشنواره کارآفرینی نمی‌فرستید؟ ما هم استقبال کردیم و مدارک و فیلم‌های مربوط به‌کار را برای این جشنواره فرستادیم. اتفاقا ۲-۳ روزی هم بیشتر تا زمان داوری‌ جشنواره نمانده بود. خوشبختانه طرح ما جزو ۱۰طرح برتر انتخاب شد. گروه ما امتیاز خیلی بالایی به‌دست آورد.»

با کم شروع کردیم

سجاد دلیر با گروه همکار خود از مهر سال ۹۳، کار روی طرح پیشنهادیشان را با سرمایه کم شروع کردند؛ «کار روی این طرح حدود ۶ تا ۷ ماه زمان برد. حدود ۵میلیون تومان برای این کار هزینه کردیم. البته کار ما در این سطح، بیشتر فاز تحقیقاتی داشت. در حال حاضر موفق شده‌ایم نمونه‌ اولیه از یک سخت‌افزار سه‌راهی را تولید کنیم که با اینترنت و موبایل قابل‌کنترل است. ما برای خرید آن مشتری هم داریم.» البته کار این گروه در تولید وسایل برقی هوشمند قرار نیست در همین حد باقی بماند. برای بازدهی مناسب باید سرمایه خود را افزایش دهند؛ «برای شروع اگر بخواهیم تا آخر سال۹۴، ۱۰هزار محصول تولید کنیم، حدود ۳۰۰ تا۴۰۰ 400میلیون تومان سرمایه لازم داریم. البته این مبلغ برای فاز اولیه است و برای ادامه کار، ما باید به یک صنعت ۱۰۰هزارتایی و بعد از آن یک‌میلیونی برسیم که برای دستیابی به آن قطعا سرمایه مورد نیاز ما متفاوت خواهد بود.»

کنترل با حرکت دست

در بحث تولید و کارآفرینی، جدیدبودن و تک‌بودن محصول مسئله بسیار مهمی است. خیلی از کارآفرین‌های موفق، ایده‌های خود را از میان صحبت‌های افراد به‌دست می‌آورند. از حرف‌های مردم می‌توان به نیاز و علاقه آنها پی برد و برای پاسخ درست به آن فکر کرد. دلیر هم در یکی از طرح‌های موفق خود از این راه استفاده کرده و با توجه به شناخت نیاز مردم یک محله، به ایده خلاقانه‌ای رسیده است؛ «من با ۳-۴ تا از سرمایه‌گذارها صحبت کردم. یکی از آنها انبوه‌ساز مسکن بود و خانه‌های ۳۰۰، ۴۰۰متری در بالای شهر می‌ساخت. او می‌گفت مردم برای دو چیز پول می‌دهند؛ یکی برای رفع نیازهایشان، دیگر برای امکانات ویژه و جدید. مثلا الان با ۵۰میلیون تومان می‌شود یک خانه را هوشمند کرد. ولی در کوچه‌ و محله‌ای که همه خانه‌های آن هوشمند است، دیگر این امکانات عادی می‌شود و ساکنان به فکر امکانات ویژه می‌افتند.» این صحبت‌ها برای این کارآفرین جرقه‌ای بود برای رسیدن به طرحی جدید؛ «من یک نشانه حرکتی برای کنترل وسایل برقی تعریف کردم؛ یعنی اگر یک خانه هوشمند این امکان را به صاحب آن می‌دهد که با ریموت چراغ‌ها را خاموش و روشن کند، کاربر طرح من می‌تواند فقط با حرکت دست‌هایش این کار را انجام دهد.»

امنیت برای کارخانه

درست است که ایده اولیه این طرح تا حدی لوکس بود اما کمی بعد کاربرد مفیدتری پیدا کرد؛ «شخصی برای یک کار صنعتی، دنبال همان ایده‌ کنترل از راه دور بود. او در عین حال می‌گفت امنیت برای کارخانه ما خیلی مهم است؛ نمی‌خواهم کسی این امکان را بیابد که از بیرون، سیستم نوری ما را کنترل کند. کارخانه‌اش چیزی شبیه مرغداری بود و لامپ‌های اتاقک مرغ‌ها از طریق یک بورد خیلی بزرگ کنترل می‌شدند. او می‌خواست امکان روشن و خاموش‌کردن این لامپ‌ها به‌صورت تک‌تک برقرار شود تا دیگر نیازی به دستکاری بورد نباشد. در ضمن موضوع امنیت هم مطرح بود؛ اینکه کسی نتواند از بیرون شرکت به این‌ امکانات وصل شود و کل صنعت کارخانه را به هم بریزد.» دلیر و گروهش با کار روی طرح قبلی توانستند یک سیستم کنترل از راه دور با امنیت بالا تعریف کنند؛ «ما پروتکل‌های مختلف را بررسی کردیم تا متوجه شدیم چطور با پروتکل‌های امنیتی، بین وسایل کنترلی و گیرنده ارتباط برقرار کنیم. حال وسیله کنترلی هر چیزی ممکن است باشد؛ ریموت، گوشی، دستبند، انگشتر و یا هر وسیله دیگر که با گیرنده ارتباط پیدا می‌کندو هیچ وسیله دیگری نمی‌تواند کار آن وسیله تعریف‌ شده را انجام دهد.»

دست IT باز است

در بعضی از رشته‌ها محدودیت‌هایی مثل مواداولیه وجود دارد که نوآوری را تا حدی با مشکل مواجه می‌کند اما دلیر معتقد است که در رشته‌ او می‌شود با صرف وقت بیشتر به نتایج خلاقانه خوبی رسید؛ «خوشبختانه در حوزه آی‌تی، مسائل و مشکلات کمتری از لحاظ نبودن امکانات وجود دارد. هر فناوری‌ای که در این حوزه در دنیا به‌وجود می‌آید، ما می‌توانیم در ایران، حداکثربا ۶‌ماه یا یک‌سال اختلاف به آن برسیم؛ یعنی آنقدر از دنیا دور نیستیم بلکه می‌توانیم با گذاشتن وقت بیشتر، به محصولات روز جهان برسیم و آن را در داخل کشور تولید کنیم یا حتی خودمان محصولات جدیدی اختراع کنیم. در ضمن خوبی ماجرا اینجاست که بازار هم انحصاری برای خود تولیدکننده است؛ یعنی الان فرض کنید که در حوزه اپلیکیشن موبایل، گیم و محصولات الکترونیک، ما خیلی از دنیا دور نیستیم و بحث تحریم در این زمینه مطرح نیست.» بعد از برگزیده شدن در جشنواره بریج، طرح سجاد دلیر و هم‌گروهی‌هایش راحت‌تر برای اهل فن معرفی می‌شد و این باعث شد بتوانند برای گسترش کار سرمایه‌گذار پیدا کنند؛ «ما علاوه بر اینکه خودمان این‌طرف و آن‌طرف برای کارمان تبلیغ می‌کردیم، در جشنواره‌ها هم حاضر می‌شدیم و یکسری آدم‌ها ما را از طریق نام این جشنواره‌ها پیدا می‌کردند.»

اولین قدم‌هایم در این راه

این دانشجوی کارآفرین در حال حاضر در یک شرکت کار می‌کند. او همراه دوستانش توانسته است برای طرح خود یک سرمایه‌گذار از داخل همان شرکت پیدا کند. به همین‌خاطر آنها قصد دارند برای تاسیس یک شرکت کوچک استارت‌آپی برنامه‌ریزی کنند. برنامه آنها این است که بتوانند تا آخر امسال تولید خود را به ۱۰هزار محصول برسانند. مهارت‌هایی که سجاد از دوران نوجوانی در زمینه کامپیوتر کسب کرده او را به رشته فناوری اطلاعات سوق داده است؛ «من برنامه‌نویسی بلد هستم. ما در تهران زندگی نمی‌کردیم. سوم راهنمایی بودم که پدرم من را به کلاس‌های برنامه‌نویسی فرستاد. شاید آن موقع در کل شهر ما یک یا دو تا کامپیوتر هم نبود اما با وجود این پدرم من را در این کلاس‌ها ثبت‌نام کرد که بروم و برنامه‌نویسی یاد بگیرم. از همان‌جا کار با کامپیوتر را در سطحی بالاتر از هم‌سن و سالانم شروع کردم. بعدها هم در دانشگاه رشته کامپیوتر را انتخاب کردم. او استاد خود را که با او درس مهندسی اینترنت داشت، در رسیدن به این موقعیت مؤثر می‌داند؛ «باید از استادمان تشکر کنم که ما را مجبور به این کار کرد. او به ما گفت که سر کلاس به شما درس نمی‌دهم و ما را موظف کرد که یکی از صنایع رو به رشد را در اروپا پیدا کنیم و یک مثال از آن را تولید کنیم. ما رفتیم سراغ صنعت خانه‌های هوشمند و شروع کردیم یک وسیله برقی هوشمند بسازیم که با موبایل و اینترنت قابل کنترل باشد.» راستش استادمان هنوز هم نمره کامل را به ما نداده است و گفته فقط ۱۰نمره به شما می‌دهم. ۱۰نمره بعدی را باید خودتان بگیرید؛ یعنی ما برای۱۰نمره اول، یک بیزینس 6‌ماهه راه انداختیم. حالا برای ۱۰نمره دیگرش هم باید یک روز بنشینیم درس بخوانیم و مثل همه برویم سر امتحان.