fa-IR
آغاز فعالیت شتاب‌دهنده‌های دانش‌بنیان فناوری در پنج شهر

آغاز فعالیت شتاب‌دهنده‌های دانش‌بنیان فناوری در پنج شهر

«با افزایش بیش از ۳ برابری شتاب‌دهنده‌های تهران و رسیدن آن به عدد ۲۰، ۵ مرکز شتاب‌دهنده نیز در شهرهای اصفهان، شیراز، مشهد، یزد و قزوین آغاز به کارکرد.»
مرتضی براری، معاون وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات با اعلام خبر فوق گفت: راه‌اندازی مراکز شتاب‌دهنده و منتورشیپ‌های بومی در استان‌ها با حمایت وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات و باهدف آموزش کسب‌وکارهای فناوری اطلاعات در جهت سرمایه‌گذاری برای ایده‌های نو و ایجاد شرکت دانش‌بنیان برای مقابله با بیکاری صورت گرفته است.

ایجاد شرکت‌های دانش‌بنیان با ایده نو
«صاحبان ایده و سرمایه‌گذارها در تمام شهرهای کشور وجود دارند ولی معمولاً صاحبان ایده به مراکز شتاب‌دهنده‌های تهران مراجعه می‌کنند ازاین‌رو وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات مذاکره با دانشگاه‌ها، شرکت‌های بزرگ و استانداری‌ها را آغاز کرد تا شتاب‌دهنده‌ها در استان‌ها توسعه پیدا کنند بنابراین با پیگیری‌های انجام‌شده پنج مرکز شتاب‌دهنده در شهرهای اصفهان، شیراز، مشهد، یزد و قزوین راه‌اندازی شده و شروع به جذب ایده‌های دارای شرایط اقتصادی و سودآور کرده‌اند.»
مرتضی براری، معاون وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات در امور مجلس و استان‌ها با بیان مطلب فوق درباره کارکرد مراکز شتاب‌دهنده و اینکه این مراکز درزمینهٔ توسعه کسب‌وکارهای اینترنتی چه‌کارهایی انجام می‌دهند، می‌گوید: شتاب‌دهنده (Accelerator) یک ساختار منسجم و مشخص در جهت حمایت و توسعه کارآفرینی نوآورانه و دانش‌بنیان است که باهدف کمک به کوتاه کردن روندهای راه‌اندازی و توسعه یک کسب‌وکار نوپا، کمک در جهت بالا بردن کیفیت محصولات و خدمات و ثبات مالی کسب‌وکار نوپا، آموزش‌وپرورش استارت‌آپ‌های پذیرش‌شده به‌صورت موازی و گروهی، مشارکت در فرآیند فشرده توسعه کسب‌وکار نوپا برای یک مدت محدود (حداکثر شش ماه)، دارا بودن یک سیلابس آموزشی کسب‌وکار محور و ارائه مربیگری یا منتورینگ (راهنمایی و مشاوره از کارآفرینان پیشکسوت و باتجربه به کارآفرینان) و... شکل می‌گیرد. وی می‌افزاید: شتاب‌دهنده‌ها با اعلام فراخوان ایده‌های نو (۳۰ ایده دارای ویژگی اقتصادی و سودآور) را جذب می‌کنند سپس صاحبان ایده ابتدا به مدت ۲ ماه آموزش می‌بینند و بعد از بررسی، در مرحله نهایی ۱۰ ایده برتر برگزیده می‌شود. بعدازاین مرحله، مبلغ بیست‌وپنج میلیون تومان به همراه مکانی برای فعالیت و ارائه سرویس و خدمات از سوی شتاب‌دهنده‌ها در اختیار صاحبان ایده قرار داده می‌شود که بعد از ۴ ماه آموزش دوباره هر یک از ایده‌های انتخاب‌شده به شرکت دانش‌بنیان تبدیل می‌شوند.
مرتضی براری، معاون وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات در ادامه می‌گوید: به عبارتی مراکز شتاب‌دهنده، ایده‌ها را تحویل می‌گیرد و شرکت دانش‌بنیان تحویل جامعه می‌دهد. شرکت‌های شتاب‌دهنده که هرکدام سرمایه‌گذار محسوب می‌شوند به میزان ۱۵ درصد در سود شرکت تازه تأسیس سهیم می‌شوند. البته شرکت‌های دانش‌بنیان در مراسمی به سرمایه‌گذاران معرفی می‌شوند و آن‌ها در صورت تمایل می‌توانند سرمایه‌گذاری کنند که هدف نهایی این کار تنها استفاده از ظرفیت بخش خصوصی برای ایجاد کسب‌وکارهای نو دانش‌بنیان است.

جذب سرمایه‌گذار دغدغه وزارت ارتباطات
«در تمام دنیا، استارت‌آپ‌ها بر اساس مشکلاتی که در جامعه وجود دارد و نیاز به سرویس‌دهی دارند، راهکار و ایده ارائه می‌دهند بنابراین نیاز داریم در استان‌ها صاحبان ایده، سرویس‌دهی در حوزه فناوری اطلاعات را افزایش دهند چراکه کسب‌وکارهای فناوری اطلاعات به‌عنوان مولد اقتصاد، می‌تواند نقش پررنگی در توسعه اقتصادی جامعه ایجاد کند.»
مرتضی براری معاون وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات با بیان مطلب فوق و با اشاره به اینکه جذب سرمایه‌گذاری برای تبدیل ایده به محصول و سرویس در استان‌ها ازجمله دغدغه‌های وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات است می‌گوید: هم‌اکنون سرمایه‌گذارهای مختلف از عرصه‌های دیگر اقتصادی در شتاب‌دهنده‌های تهران، سرمایه‌گذاری می‌کنند و به ارزش‌افزوده‌ای که کسب‌وکارهای فناوری اطلاعات تولید می‌کنند واقف هستند که این موضوع باید در استان‌ها نیز بیش از این عملیاتی شود. البته در یک سال اخیر با دانشگاهیان و استانداران در استان‌های مختلف جلسات متعددی برگزار شد تا بتوان با توسعه کسب‌وکارهای نوپا، فناوری اطلاعات را به شتاب‌دهنده‌ای برای رشد اقتصادی و ایجاد اشتغال در استان‌ها تبدیل کرد که موفقیت نیز حاصل‌شده است.
براری درباره سؤال مبنی برای اینکه نقش وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات در این میان چیست، می‌گوید: وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات با نوشتن دستورالعمل‌ها به توسعه فعالیت شتاب‌دهنده‌ها در تهران و دیگر استان‌ها کمک می‌کند و هدفش این است که مراکز شتاب‌دهنده صرفاً در تهران متمرکز نشوند و شرکت‌های دانش‌بنیان با کمک سرمایه‌گذارهای بومی و محلی در کل کشور شکل بگیرند تا بیکاری جوانان کاهش پیدا کند. به عبارتی وزارت ارتباطات نقش تسهیل‌کننده را برای شکل‌گیری شرکت‌های دانش‌بنیان و تبدیل ایده‌های نو به کسب‌وکار دارد.

جذب ۴٫۵ میلیارد تومان سرمایه در ۲ سال
طبق تحقیقات انجام‌شده در وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، شتاب‌دهنده‌ها فعالیت خود را از سال ۲۰۰۵ در امریکا شروع کرده‌اند و سپس در دیگر کشورها این ایده دنبال شد. اگر بخواهیم به شتاب‌دهنده‌های مهم دنیا اشاره‌کنیم می‌توانیم از Y combinatory نام ببریم که از سال ۲۰۰۵ روی ۹۴۰ شرکت به ارزش ۷/۷ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری کرده است و ارزش کل شرکت‌های زیرمجموعه این شتاب‌دهنده تا سال ۲۰۱۵، شصت‌وپنج میلیارد دلار شده است. (ارزش ۸ شرکت بیش از یک میلیارد دلار است و ارزش ۴۰ شرکت آن بیش از صد میلیون دلار.) ازجمله شرکت‌های موفقی که با حمایت شتاب‌دهنده‌ها پا به عرصه گذاشته‌اند، می‌توان به Dropbox (سرویس به اشتراک‌گذاری فایل. دارای بیش از دو میلیارد دلار ارزش) و airbnb (سرویس اجاره خانه به ارزش بیش از یک میلیارد دلار) با حمایت Y combinatory، شرکت SenfGrid با حمایت شرکت Techstars و شرکت اینستاگرام با حمایت شرکت dogpatcj اشاره کرد.
همچنین در سال ۲۰۱۴ در اروپا نزدیک به چهل میلیارد یورو در بخش شتاب‌دهنده‌ها (۷۶) و استارت‌آپ‌ها (۱۵۸۸) سرمایه‌گذاری شده است. در همین سال در امریکای لاتین نیز حدود ۳۵٫۵ میلیارد دلار در بخش شتاب‌دهنده‌ها (۵۳) و استارت‌آپ‌ها (۸۷۲) سرمایه‌گذاری شده است.
در ایران شتاب‌دهنده‌ها با تأخیر ۹ ساله پا به عرصه گذاشته‌اند یعنی از سال ۲۰۱۴ فعالیت شتاب‌دهنده‌ها در کشور آغازشده و یکی از مشکلات اساسی پیش روی این ایده، آشنا نبودن سرمایه‌گذاران است اما با همه این‌ها باید گفت گروه‌های استارت‌آپ زیادی با کمک شتاب‌دهنده‌ها شکل‌گرفته‌اند که در سال ۹۳، ۱۰ استارت‌آپ منتخب (اخبار رسمی، ریحون، وبیاد، هنری، نوار، تسکولو، کافه تونز، دونیت، کائسنا و لندم) وارد چرخه شرکت‌های دانش‌بنیان شدند. در چرخه بعدی که در سال ۹۴ انجام گرفت ۱۰ استارت‌آپ منتخب دیگر (پروانه، اسمارت بین، نیک پرینت، کارتادو، ناملیک و...) به جمع شرکت‌های دانش‌بنیان اضافه شدند. گفتنی است در سال‌های ۹۳ و ۹۴ که مراکز شتاب‌دهنده در ایران آغاز به کارکرده است، برای ۸ استارت‌آپ ۹ سرمایه‌گذار به میزان ۴٫۵۸ میلیارد تومان سرمایه‌گذاری کرده‌اند.
لازم به ذکر است آخرین لیست منتشرشده مراکز شتاب‌دهنده شامل شرکت‌های آواتک، مپس، دیموند، تریگ‌آپ، شریف اکسلریتور، نوپایار، سیمرغ، بردیا، ستاک، تک، فینوا، مرکز شتاب‌دهی نوآوری، پرش (شیراز)، شتاب‌دهنده مخابرات مشاهیر (اصفهان)، سمک (سامانه مجازی کارآفرینی)، آی چیتا، شتاب‌دهنده فناوری‌های همگرا - شزان، شتاب‌دهنده پیشگامان (یزد)، علی‌بابا، شتاب‌دهنده فرهنگی قرآنی (شفق)، مرکز نوآوری و شکوفایی صنعتی ایران (در اصفهان و مشهد)، کیان نور زاگرس، نسیم ارتباطات هزاره سوم (مشهد)، شرکت شهر آراز و مرکز شتاب‌دهی قزوین است که صاحبان ایده‌های نو می‌توانند به این شرکت‌ها مراجعه کنند.