مصاحبه با مصطفی میرنوری، مدیر فروش استارت‌آپ فیدیبو
افراد آگاه در بدنه دولت به دنبال تغییر هستند

مصاحبه با مصطفی میرنوری، مدیر فروش استارت‌آپ فیدیبو

فیدیبو، تیم ۳ نفره‌ای که از سال ۹۱ کار خود را از یک اتاق کوچک در شهر کتاب آغاز و امروز به بزرگ‌ترین سامانه خرید کتاب الکترونیکی و صوتی در ایران تبدیل‌شده‌ است. فیدیبو امروز با دارا بودن بیش از ۳۰٫۰۰۰ کتاب الکترونیکی، صوتی و پادکست و همکاری با بیش از ۵۰۰ ناشر کشور، نه‌تنها بازار ایران را در اختیار خود گرفته است بلکه کاربران زیادی را هم از کشورهای همسایه به دست آورده است و توانسته فرصت اشتغال‌زایی برای ۵۰ نفر را به شکل مستقیم فراهم کند.

 

مصطفی میرنوری، مدیر فروش استارت‌آپ فیدیبو در مورد تاریخچه شکل‌گیری این کسب‌وکار می‌گوید: ما کار خود را با سرمایه‌ای اندک آغاز کردیم و در شروع کار تنها روی حوزه کتاب‌های الکترونیک متمرکز بودیم. در ادامه وارد حوزه پادکست و کتاب‌های صوتی شدیم و امروز «فیدیبوک» به‌عنوان یکی از محصولات مهم ما شناخته می‌شود. فیدیبوک نخستین کتاب‌خوان الکترونیکی فارسی است که بر پایه E-ink شکل‌گرفته است، طراحی بخش نرم‌افزاری این محصول تماما توسط خودمان انجام‌شده است و این محصول نخستین کتاب‌خوان فارسی‌زبانی است که کاربران از طریق آن می‌توانند به کتاب‌های روز فارسی دسترسی داشته باشند.

فیدیبو همکاری نزدیکی با ناشران داخلی دارد و خیلی از کتاب‌هایی که ما امروز در فیدیبو منتشر می‌کنیم هم‌زمان با چاپ نسخه کاغذی یا حتی پیش از آن منتشر می‌شود چراکه ناشران ما را به‌عنوان یک عضو شناخته‌شده می‌شناسند و این اعتماد را به ما کرده‌اند که کتاب‌های خود را پیش از انتشار نسخه چاپی در اختیار ما قرار دهند.

میرنوری با اشاره به اینکه فیدیبو نخستین سرویسی بود که وارد حوزه کتاب‌های الکترونیکی شد و پیش‌ازاین تعریفی از کتاب دیجیتال در کشور وجود نداشت، گفت: برخلاف دیگر استارت‌آپ‌هایی که سرویس‌های موجود و آزمایش‌شده را در بستر اینترنت عرضه می‌کنند؛ در ابتدای راه ما تصوری راجع به آینده این بازار نداشتیم چراکه در زمان ورود ما به این حوزه، کتاب‌ها صرفا چاپی بودند و تعریف کتاب‌های الکترونیکی به مجموعه‌ای از فایل‌های بی‌کیفیت PDF که به شکل غیرقانونی در اینترنت توزیع می‌شدند، محدود بود. فیدیبو در هنگام شروع، باید این بازار را از ابتدا می‌ساخت و خوشبختانه با حمایت ناشران توانستیم این فرهنگ را در کشور شکل بدهیم.

برخلاف دیگر استارت‌آپ‌هایی که سرویس‌های موجود و آزمایش‌شده را در بستر اینترنت عرضه می‌کنند؛ در ابتدای راه ما تصوری راجع به آینده این بازار نداشتیم.

همکاری با ناشران و قانع کردن آن‌ها یکی از سخت‌ترین فعالیت‌های ما در این مجموعه بود چراکه ما ازیک‌طرف بازار سنتی چاپ را داشتیم و از طرف دیگر بازار جدید الکترونیکی که تامین‌کننده آن همان ناشران بازار سنتی بودند. راه‌حلی که فیدیبو برای انتشار الکترونیکی و قانونی کتاب ارایه می‌کرد باعث شد که بتواند با ناشرانی که از انتشار غیرقانونی کتاب‌های خود در اینترنت ناراضی بودند، همکاری خود را آغاز کند.

 

فیدیبو هم‌اکنون کاربران زیادی از کشورهای همسایه فارسی‌زبان جذب کرده است، میرنوری در این خصوص توضیح داد: در سال‌های گذشته بدون تبلیغی از سوی ما، تعداد زیادی از کاربران کشورهای همسایه ازجمله افغانستان با فیدیبو آشنا شدند و بازخوردهای خوبی را به ما ارایه کردند. وقتی متوجه این استقبال کاربران شدیم تصمیم گرفتیم بازار هدف خود را از ایران گسترش بدهیم و به بازار کتاب الکترونیکی فارسی حرکت کردیم. اما این پایان کار نیست و ما برنامه‌های زیادی برای جذب مخاطب از کشورهای عربی و حوزه منا داریم و هدف اصلی ما ورود به بازار کشورهای عربی، ترکیه و افغانستان تا سال ۱۴۰۰ است. در حال حاضر هم امکان پرداخت ارزی در فیدیبو فراهم است و کاربرانی که در سایر کشورها حضور دارند می‌توانند در کنار استفاده از تعداد بسیار زیادی کتاب‌های رایگان، کتاب‌های الکترونیکی پولی را هم خریداری و مطالعه کنند.

هدف اصلی ما ورود به بازار کشورهای عربی، ترکیه و افغانستان تا سال ۱۴۰۰ است.

استارت‌آپ‌های زیادی در حوزه کتاب‌های الکترونیکی، پادکست و میکرو کتاب‌ها در کشور در حال فعالیت هستند. مدیر فروش فیدیبو در خصوص استراتژی این مجموعه برای رقابت یا همکاری با سرویس‌های مشابه می‌گوید: ما تلاش کردیم تمرکز خود را روی مشتری و خدماتی که نیاز دارند، متمرکز کنیم و خیلی به بازار و اتفاقاتی که در آن در حال رخ دادن است، نگاه نمی‌کنیم. ما در حال ساخت بازار کتاب الکترونیکی هستیم و برای این کار هم فقط به مشتری و نیازهای او نگاه می‌کنیم و سعی کردیم تا به امروز خود را ازنظر منابع و محتوایی که کاربر نیاز دارد تکمیل کنیم. تولید محصول «فیدیبوک» هم نتیجه توجه به همین نیاز مشتریان بود چراکه کاربران حرفه‌ای کتاب‌خوانی در کشور داریم که ترجیح می‌دهند از کتاب‌خوان‌ها برای مطالعه استفاده کنند و ما نیز برای برآورده کردن نیاز آن‌ها این محصول را طراحی و عرضه کردیم.

علاوه بر این ما معتقدیم اگر افراد علاقه‌ چندانی هم به کتاب نداشته باشند اما دسترسی آن‌ها به منابع فراهم باشد، به سمت مطالعه می‌روند. ما با کمک سرویس «فیدیباکس» این نیاز را پاسخ دادیم و توانستیم با همکاری مترو تهران، امکان مطالعه یا گوش دادن یک‌ساعتی کاربران به محتواهای کتاب را فراهم کنیم. این طرح بازخورد بسیار خوبی داشت و در ده روز اول اجرای آن، ۵۰٫۰۰۰ ساعت کتاب توسط کاربران خوانده یا گوش‌داده شد.

 

دیجی‌کالا در سال ۹۴ سرمایه‌گذاری روی فیدیبو انجام داد و در سال ۹۷ مجموعه فیدیبو به شکل کامل توسط دیجی‌کالا خریداری شد. میرنوری در خصوص این همکاری می‌گوید: اعتمادی که مجموعه بزرگی مانند دیجی‌کالا به ما کرد باعث ایجاد انگیزه و بالا رفتن اعتمادبه‌نفس ما شد چراکه وقتی بزرگ‌ترین فروشگاه اینترنتی کشور روی مجموعه‌ای سرمایه‌گذاری می‌کند یعنی آن مجموعه در حال حرکت در مسیر درستی است. همکاری فیدیبو با دیجی‌کالا تا پیش از سال ۹۷ تنها محدود به سرمایه‌گذاری بود و هیچ تبلیغی از سوی دیجی‌کالا برای ما نشد اما همین سرمایه‌گذاری انگیزه ما را برای پیشرفت بیشتر کرد. علاوه بر این استفاده از تجربه و کمک‌های افراد حاضر در دیجی‌کالا به ما کمک کرد که روزبه‌روز بهتر شویم تا این‌که این همکاری در سال ۹۷ تکمیل شد و ما به عضوی از خانواده دیجی‌کالا تبدیل شدیم.

کار کردن با مجموعه‌های دولتی سختی‌های خاص خود را دارد اما بااین‌حال افرادی در این بخش‌ها حضور دارند که نسبت به فناوری‌های روز آگاهی دارند و تمایل دارند در دولت تغییراتی ایجاد کنند و همکاری ما با مترو تهران هم بر همین اساس شکل گرفت. در مترو تهران بارها برنامه‌های مختلفی برای عرضه کتاب‌های چاپی انجام‌شده است اما هیچ‌گاه تلاشی برای عرضه کتاب‌های الکترونیکی صورت نپذیرفته بود و حتی در سایر کشورها باوجود برخی فعالیت‌ها، تنها تلاش شده بود بخشی از کتاب در فرمت الکترونیکی در اختیار کاربران قرار بگیرد. خوشبختانه با توجه به وجود افراد تصمیم‌گیر و آگاه در مترو، ما توانستیم این همکاری را شکل دهیم و برای نخستین بار در جهان، کتاب‌های الکترونیکی را در مترو عرضه کنیم.

طبیعتا در همکاری با دولت سختی‌ها و کم‌وکاستی‌هایی وجود دارد و همکاری یک مجموعه مدرن استارت‌آپی با یک ساختار سنتی چالش‌های خاص خود را دارد اما بااین‌حال ما سعی می‌کنیم خوش‌بین باشیم. در همین راستا با همکاری که با وزارت امور خارجه و کنسولگری آلمان داشته‌ایم موفق شدیم دسترسی را برای ایرانیان مقیم آلمان فراهم کنیم که بتوانند به شکل رایگان دسترسی به برخی منابع صوتی و نوشتاری داشته باشند. این همکاری هم در راستای وجود برخی مدیران آگاه شکل‌گرفته است و در چند روز آینده نهایی خواهد شد.