گزارش کارگاه «دیجیتال مارکتینگ»

گزارش کارگاه «دیجیتال مارکتینگ»

کارگاه آموزشی «دیجیتال مارکتینگ» روز پنج‌شنبه ۱۸ مردادماه ۱۳۹۷ در سالن کنفرانس پارک علم‌ و فناوری هرمزگان برگزار شد. در ابتدا «مجید امانی» به معرفی خود پرداخت و گفت، از سال ۸۴ به‌طور حرفه‌ای وارد حوزه تحقیق و پژوهش شدم که این کار هم‌زمان بود با افتتاح گروه علمی پژوهشی سورنا که تا الان نیز پابرجاست. فعالیت خود را ابتدا از پژوهش سراهای دانش‌آموزی شروع کردم و اولین بار با نوشتن چندین مقاله در حوزه ریاضیات و نجوم بود. بعدازآن شروع به ساخت ایده‌های فراوانی کردم که از دوران کودکی ذهن من را مشغول کرده بود. دستگاه‌های مختلفی در عرض دو سال ساختم تا اینکه در سال ۱۳۸۶ اولین اختراع خودم را به‌صورت رسمی در کشور به ثبت رساندم. اوج فعالیت در دوران دانش‌آموزی در سال ۲۰۰۸ میلادی بود که توانستم ۳ مدال جهانی (۲ برنز و ۱ نقره) در زمینه اختراعات و اولین مقام کشوری خودم را در حوزه رباتیک کسب کنم. بعدازآن فعالیتم در حوزه رباتیک نسبت به قبل بیشتر شد تا اینکه وارد دانشگاه در رشته برق و الکترونیک (رشته موردعلاقه‌ام) شدم و کارشناسی را در حالی با معدل عالی به پایان رساندم که دوره کارشناسی نیز اوج فعالیت من در حوزه رباتیک شد که نتیجه آن بیش از ۳۰ مقام کشوری و یک مقام جهانی و رساندن تعداد اختراعات ثبت‌شده خود به عدد ۷ در این دوره چهارساله شد. بعد از دوره کارشناسی، تحصیلات تکمیلی خود را در مقطع کارشناسی ارشد و در رشته برق کنترل ادامه دادم که این دوره نیز با عضویت من در گروه بین‌المللی رباتیک MRL هم‌زمان شد. او در بخش اول به معرفی دیجیتال مارکتینگ پرداخت و گفت: زمان کارگاه برای صحبت از تمام مباحث دیجیتال مارکتینگ محدود است، پس در اینجا به نکته‌ها و ترفندها بسنده می‌کنیم.

 

بازاریابی دیجیتال یا تبلیغات سنتی؟

امانی در آغاز کارگاه به تعریفی از  بازاریابی دیجیتال پرداخت و سپس آن را با تبلیغات سنتی مقایسه کرد و گفت: چرا بازاریابی دیجیتال یا چرا تبلیغات سنتی؟ ما باید بدانیم که تبلیغات سنتی کجا جواب می‌دهد؟یا اصلا چرا بازاریابی دیجیتال بهتر از تبلیغات سنتی است؟

به‌عنوان‌مثال فرض کنید در اتوبان بندرعباس یک بیلبورد نصب‌کرده‌اید، آیا می‌توانید بگویید که چند نفر آن بیلبورد را دیده‌اند؟ یا اینکه چقدر باعث فروش شده است؟

۱-اما وقتی شما یک بنر تبلیغاتی را در سایت قرار می‌دهید، کاملا مشخص می‌شود که چند نفر آن تبلیغ را مشاهده کرده‌اند، چند نفر روی تبلیغ کلیک کرده‌اند، یا حتی چند درصد از کلیک‌ها باعث فروش شده.

۲-فرض کنید بیلبوردی که در شهر نصب‌کرده‌اید غلط املایی دارد، چقدر برای شما هزینه دارد اگر بیلبورد را عوض کنید؟ اما اگر همین مشکل برای بنر اینترنتی اتفاق بیفتد، با یک گزینه حذف می‌کنید و بنر را اصلاح می‌کنید. همین امر باعث شده که تبلیغات اینترنتی روزبه‌روز گسترده‌تر شود.

دلیل دوم کم بودن هزینه‌های بازاریابی دیجیتال است، هزینه بیلبورد در اتوبان‌های پرتردد تهران حدود سه میلیون تومان است که با همین هزینه در فضای مجازی می‌توان تبلیغات بیشتری انجام داد، شما روزانه چند ساعت تلویزیون نگاه می‌کنید چند ساعت در فضای مجازی هستید؟ دو سال پیش شاید این آمار مساوی بود، یا حتی سه سال پیش تلویزیون برتری داشت، اما الان برتری ابزار دیجیتال بیشتر از تلویزیون است.

در فضای مجازی شما می‌توانید مخاطبانتان را دقیق مورد هدف قرار دهید. مثلا کسی که می‌خواهد ماهی بفروشد، مخاطب هدفش خانم‌ها و آقایان ۳۰ تا ۴۰ سال که قصد خرید ماهی دارند، باید رسانه‌ای را انتخاب کنید که مخاطبان شما آنجا باشند. لازم نیست کل شهر  بیلبورد نصب کنید، و مخاطب عام داشته باشید درحالی‌که شاید فقط ۱۰ درصد آن‌ها مشتری شما باشند. اگر همان میزان سرمایه را در فضای مجازی استفاده کنید می‌توانید همه مخاطبان را مورد هدف قرار دهید. یعنی رسانه‌ای را هدف بگیرید که رنج سنی ۲۰ تا ۲۵ سال آنجا حضورداشته باشند.

 

چرا بازاریابی دیجیتال برای استارت‌آپ‌ها خوب است؟

استارت‌آپ‌ها می‌توانند در بحث تولید محتوا به‌صورت رایگان تبلیغ کنند درحالی‌که اگر بخواهند یک تراکت سیاه‌وسفید هم چاپ کنند باید هزینه پرداخت کنند و ازآنجایی‌که استارت‌آپ‌ها بودجه محدودی دارند تبلیغات مجازی و دیجیتال بهترین جواب را به آن‌ها می‌دهد.

در گام اول بازاریابی دیجیتال می‌خواهیم مشتری را با خودمان درگیر کنیم. زیرا مشتری ما را نمی‌شناسد، در گام بعد همان مشتری را جذب می‌کنیم و به سمت خودمان می‌کشیم سپس با او ارتباط برقرار می‌کنیم، هر چه ارتباط دائمی‌تر باشد بهتر است. گام بعدی دریافت بازخورد از مشتری است، اینکه بفهمیم محصول ما خوب است یا خیر؟ بعدازاینکه از مشتری بازخورد گرفتیم، می‌توانیم محصول را بهبود ببخشیم و مشتری را حفظ کنیم، اگر این مشتری حفظ شود قطعا مشتری‌های دیگری هم به آن اضافه می‌شود.

 

آمار سال ۲۰۱۷

 آمارها  نشان می‌دهد که در هر  ۶۰ ثانیه چه اتفاقی در دنیا میفتد!

  • در هر ۶۰ ثانیه ۷۵۱۰۰۰ خرید اینترنتی ثبت می‌شود
  • ۴۵۲۰۰۰ توییت در توییتر انجام می‌شود
  • ۴۶۲۰۰ عکس در اینستاگرام منتشر می‌شود
  • ۴٫۱ میلیون ویدئو در یوتیوب دیده می‌شود
  • ۳٫۵ میلیون جستجو در گوگل انجام می‌شود
  • ۱۶ میلیون پیام متنی ارسال می‌شود
  • ۱۵۶ میلیون ایمیل فرستاده می‌شود

 

استارت‌آپ‌ها می‌توانند به‌صورت رایگان از بازاریابی ایمیلی استفاده کنند

آمار فارغ‌التحصیلان بیکار نشان می‌دهد که طبق آمار ایران رتبه دوم دنیا را دارد، این باعث می‌شود که قشر جوان به سمت استارت‌آپ بروند و کسب‌وکار راه بیندازند.

 

چرا بازاریابی دیجیتال؟

یک عکس از اسکرین‌شات گوشی نشان می‌دهد که چه تعداد از اپلیکیشن‌ها در گوشی ما وجود دارد که می‌تواند از ابزارهای مورداستفاده برای دیجیتال مارکتینگ باشند، از یک اپلیکیشن فروشگاهی گرفته تا شبکه‌های اجتماعی هستند، در ایران ۴۶ میلیون نفر به اینترنت دسترسی دارند، یعنی ما می‌توانیم تبلیغاتی انجام دهیم که توسط ۴۶ میلیون نفر دیده شود، اما با تبلیغات سنتی کدام بزرگراه، شما می‌توانید بیلبوردی نصب کنید که ۴۶ میلیون نفر بیننده داشته باشد؟ یا کدام شبکه تلویزیونی است که ۴۶ میلیون نفر بیننده داشته باشد؟

در ایران ۱۱۲ میلیون گوشی همراه وجود دارد یعنی بیشتر از کل جمعیت، ۱۵ میلیون ایرانی در شبکه‌های اجتماعی فعال هستند که استارت‌آپ‌ها می‌توانند به این آمار دسترسی داشته باشند.

                                                                                                        

۵ برند برتر دنیا

آمارها نشان می‌دهد که ۵ برند برتر دنیا در سال ۲۰۱۶ نسبت به سال ۲۰۰۸، برندهایی که  IT محور و در حوزه دیجیتال هستند در صدر قرارگرفته‌اند و برندهایی مثل کوکاکولا و بنز که در سال ۲۰۰۸ در صدر قرار داشتند به رتبه‌های پایین سقوط کرده‌اند.

 

فضای مجازی را از کجا شروع کنیم؟

در ابتدا باید برای کسب‌و‌کارتان یک نمودار swot داشته باشید. این ماتریکس چهار مربع دارد که باید در چهار ضلعش نقاط قوت، نقاط ضعف، موقعیت‌های مناسبت و تهدیدهای کسب‌و‌کارتان را قرار دهید.

در ابتدا باید بفهمیم که هدف ما از تشکیل استارت‌آپ چیست، برای مثال وقتی مشتری از فروشگاه آنلاین ماهی بی‌خبر است، در قدم اول باید مشتری‌هایی که ما را نمی‌شناسند آگاه کنیم، بعضی‌ از مشتری‌ها ما را می‌شناسند و از وجود همچنین فروشگاهی اطلاع دارند، اما از ما خرید نمی‌کنند. زیرا ما باید نیاز را برای خرید در آن‌ها ایجاد کنیم. در مرحله بعد باید آن‌ها را به خریداران وفادار تبدیل کنیم.

مشتری وفادار باعث می‌شود که بدون اینکه شما هزینه‌ای پرداخت کنید، فرآیند بسیار سختی است، مثال کسانی که از تاکسی آنلاین استفاده کردند، و حس خوب را تجربه کردند برای همین هم دوباره از آن استفاده می‌کنند.

تمام سعی ما این است که بتوانیم مشتری را به مرحله آخر قیف برسانیم، در این‌ صورت نه‌تنها خودشان خرید می‌کنند بلکه برای شما تبلیغ هم می‌کنند.بعد از مدتی هزینه تبلیغ شما کمتر، مشتری‌های وفادار حتی از شما دفاع هم می‌کنند.

اول باید ببینیم مشتری در کدام مرحله است. باعث می‌شود که بر نوع تبلیغات تاثیر بگذارد، مثلا اگر شما فروشگاه وسایل نوزاد دارید اینکه چه مکان‌هایی را برای تبلیغ انتخاب می‌کنید، و مخاطبین شما چه نوع شخصیتی دارند روی نوع تبلیغات موثر است. ما باید مشتری را با خودمان درگیر کنیم، رنگ سایت، نوع آیکن‌ها، سایز فونت‌ها روی درگیر کردن مخاطب تاثیر دارد.

 

محصول ما یا سایت هست یا اپلیکیشن

اگر محصول را داشته باشیم، اولین کاری که باید انجام دهیم تولید محتوا است، کسب‌و‌کارهایی موفق‌اند که محتوای خوب دارند، دی جی کالا از یک سایت تولید محتوا شروع کرد و بعد از مدتی، بنا به درخواست مشتری‌ها، و پس از شروع روند فروش آن‌ها به این سمت کشیده شدند که در حال حاضر دیجی کالا ۲۲۰۰ نفر کارمند دارد. درحالی‌که از محتوا شروع کرد.

 

محتوا پادشاه است

اگر سایت یا فروشگاهی محتوای خوب داشته باشد قطعا شما خودتان هم مشتری سایت می‌شوید و خرید می‌کنید. اما اگر سایتی فقط قیمت‌ها را داشته باشد بدون هیچ محتوایی، اعتماد کردن مخاطب به‌سختی انجام می‌شود.

بازاریابی سنتی محصول عرضه می‌کند و بازاریابی محتوا اطلاعات می‌دهد، و شما بعد از دادن این اطلاعات مشتری سایت می‌شوید مثل‌اینکه برای تبلیغ ظروف آشپزخانه از یک برنامه آموزش آشپزی استفاده کنند.

مجید امانی، سپس انواع چیدمان سایت را توضیح داد و در مورد نحوه قرارگیری عکس و متن و چیدمان آن‌ها صحبت کرد. بعضی از سایت‌ها هستند که شما را از آخر یک مقاله به مقاله دیگری انتقال می‌دهند، و اطلاعات کامل‌تر را در آن مقاله قرار می‌دهند.

 

شبکه‌های اجتماعی:

شبکه‌های اجتماعی بزرگ‌ترین منبع برای استارت‌آپ‌ها هستند. شما می‌توانید بدون هیچ هزینه‌ای در این شبکه‌ها تبلیغ کنید، یکی از راه‌ها عضو شدن در گروه‌ها و ارسال تبلیغ به‌صورت رایگان است، زیرا باید از پتانسیل شبکه‌های اجتماعی استفاده کنیم.سپس آماری از سلیقه کاربران ایرانی در شبکه‌های اجتماعی را نشان داد که چند درصد آن‌ها در کدام‌یک از شبکه‌های اجتماعی هستند.

پرسونای مخاطب: یعنی اینکه مخاطب ما چه ویژگی دارد؟ مخاطب ما آقا هست یا خانم؟ باید ببینیم که مخاطب چه نوع تبلیغاتی دوست دارد؟حتی با توجه به اینکه مخاطب، آقا باشد یا خانم رنگ اپلیکیشن متفاوت است. پرسونا یعنی تا جایی که می‌توانیم ریز اطلاعات مخاطب را دربیاوریم، حتی تا میانگین درآمد مخاطب، چون باید قیمت محصول تولیدی خود را با میزان هزینه‌ای که مخاطب ما می‌تواند پرداخت کند همخوانی داشته باشد.

مشتری ما کسی است که به ما پول می‌دهد نه کسی که از محصول ما استفاده می‌کند، ما باید نوع شبکه اجتماعی را بشناسیم و محتوا را متناسب و باکیفیت آن شبکه تولید کنید.

اگر بخواهیم به‌صورت کلی محتوا را دسته‌بندی کنیم، باید به چهار فرمت متنی، عکس، صوتی و ویدیو تقسیم می‌شوند.یعنی بتوانیم به هر نحوی به مشتری اطلاعاتی ارایه دهیم. رمز موفقیت استارت‌آپ‌هایی که به درآمد بالا رسیدند محتوای خوب است. در حال حاضر محصولی که محتوای خوب می‌سازد و تبلیغات هوشمندانه می‌کند اول است نه آن محصولی که پول بیشتری برای تبلیغ می‌پردازد.