fa-IR
چالش فعالان کسب‌وکارهای نوپا در شرایط تحریم

چالش فعالان کسب‌وکارهای نوپا در شرایط تحریم

دبیر اتحادیه کشوری کسب‌وکارهای مجازی گفت: در شرایط تحریم، استارت‌آپ‌ها و کسب‌وکارهای مجازی با مشکلات بیشتری دست‌به‌گریبان‌اند و در صورت تداوم شرایط شاهد ریزش زیادی در فعالان این بازار خواهیم بود.
«فرشاد وکیل زاده» دبیر اتحادیه کشوری کسب‌وکارهای مجازی با اشاره به وضعیت نامطلوب اقتصادی و تاثیرات آن بر کسب‌وکارهای این حوزه، گفت که سال‌های پیش رو، سال‌های سختی برای فعالان این حوزه خواهد بود و پیش‌بینی کرد که در سال‌های آتی شاهد ریزش، ادغام و کاهش رشد کسب‌وکارهای مجازی خواهیم بود. 
او در پاسخ پرسشی دراین‌باره اظهار داشت: برای اینکه تحلیل بهتری ارایه کنیم فعالان این حوزه را به دو دسته بزرگ و کوچک تقسیم می‌کنم. کسب‌وکارهای بزرگ به‌خصوص آن‌هایی که در سال‌های اخیر اعلام کرده بودند که موفق به جذب سرمایه از سرمایه‌گذاران خارجی شده‌اند از جنبه‌های مختلف دچار مشکل می‌شوند.
وکیل زاده ادامه داد: اول آنکه سرمایه‌گذاران خارجی به دلیل شروع مجدد تحریم‌ها تمایل کمتری به سرمایه‌گذاری در کشور به‌خصوص در حوزه کسب‌وکارهای آنلاین که جزء سرمایه‌گذاری‌های پرخطر هست، خواهند داشت.
دبیر هیات مدیره اتحادیه کشوری کسب‌وکارهای اینترنتی افزود: دوم آنکه به دلیل رشد شدید قیمت دلار، بخشی زیادی از بازدهی کسب‌شده سرمایه‌گذاران خارجی از بین رفته است و آن‌ها با احتمال تداوم کاهش ارزش ریال نگرانی بیشتری از این موضوع خواهند داشت، زیرا به‌طور مثال آن‌هایی که با دلار ۳۰۰۰ تومانی در استارت‌آپ‌ها سرمایه‌گذاری کرده بودند، حتی اگر بعد از چند سال ۳۰۰ یا ۴۰۰ درصد هم سود کرده بودند، با افزایش ۳۰۰ درصدی قیمت دلار، بخش عمده‌ای از سود خود را ازدست‌داده‌اند و تازه اگر بتوانند ارزش‌گذاری‌های خود را به بازار ایران ثابت کرده و سهام خود را نقد کنند، در بهترین حالت توانسته‌اند اصل سرمایه خود را خارج کنند.
وکیل زاده تاکید کرد: علاوه بر آن خود این سرمایه‌گذاران خارجی منتظر بودند با ورود سرمایه‌گذاران خارجی بزرگتر بتوانند سهام خود را نقد و با شناسایی سود از سهامداری این شرکت‌ها خارج شوند که در شرایط فعلی ورود حتی ورود سرمایه‌گذاران خارجی کوچک هم منتفی شده است، پس ریسک نقدشوندگی سرمایه‌های سرمایه‌گذاران خارجی نیز به‌شدت افزایش‌یافته است.
او گفت: افزایش قیمت دلار و طلا و به دنبال آن سایر دارائی‌ها ازجمله سهام و مسکن افزایش بازدهی آن‌ها به‌عنوان سرمایه‌گذاری‌های جایگزینِ سرمایه‌گذاری در حوزه استارت‌آپی، سیگنالی به سرمایه‌گذاران داخل کشور است که بجای سرمایه‌گذاری در این حوزه پر ریسک که نقدشوندگی پایینی هم دارد به همان سرمایه‌گذاری‌های سنتی خود مشغول باشند و به این حوزه ورود نکنند.
وکیل‌زاده اضافه کرد: تمام این موارد نشان می‌دهد که استارت‌آپ‌ها در سال جاری و حتی سال آینده نباید منتظر تزریق نقدینگی جدید به مجموعه خود باشند. این عدم تزریق نقدینگی برای مجموعه‌های که در طی سال‌های گذشته عادت کرده بودند با تزریق منابع مالی زیاد رشدهای خود را محقق سازند از چند جنبه مشکل‌ساز می‌شود.
دبیر هیات مدیره اتحادیه کشوری کسب‌وکارهای مجازی ادامه داد: یکی اینکه این مجموعه‌ها با توجه به نبود منابع جدید امکان هزینه کرد هزینه‌های بالای مارکتینگ را دیگر نخواهند داشت و همین موضوع رشد آن‌ها را محدود خواهد ساخت، به‌خصوص آن‌هایی که رشد خود را بجای ایده و نوآوری وابسته به هزینه‌های مارکتینگ کرده بودند.
او افزود: از طرف دیگر مدل کسب‌وکار و زیرساخت‌هایی که بر اساس توسعه و تزریق منابع طراحی می‌شوند، هنگامی‌که با کاهش منابع مالی مواجه می‌شوند و هزینه‌های مارکتینگ خود را به‌عنوان در دسترس‌ترین هزینه کاهش می‌دهند، از بعد فروش و درآمدسازی دچار مشکل می‌شوند اما در بعد هزینه‌ها به‌خصوص هزینه‌های نیروی انسانی و زیرساخت به دلیل آنکه قدرت مانور زیادی برای کاهش هزینه‌ها نخواهند داشت، دچار مشکل می‌شوند و این موضوع فشار زیادی به این کسب‌وکارها وارد خواهد کرد و اگر به‌سرعت نتوانند خود را با شرایط جدید وفق دهند، احتمال ورشکستگی آن‌ها زیاد خواهد بود.
وکیل زاده تاکید کرد: هرچند به نظرم سرمایه‌گذاران فعلی این کسب‌وکارها که طی سال‌های قبل با تزریق میلیاردها تومان سعی در ایجاد تک‌شاخ‌ها داشته‌اند، برای اینکه تمام رویاهای خود را بربادرفته نبینند و شاهد مرگ تک‌شاخ‌های خود نشوند، سعی می‌کنند حداقل در کوتاه‌مدت با تزریق نقدینگی جلوی ایجاد بحران را بگیرند، اما درصورتی‌که این شرایط بحرانی طولانی‌مدت شود، با توجه به اینکه امکان منابع سرمایه‌گذاران موجود محدود هست، حتما این تزریق نقدینگی قطع و وضعیت برای این کسب‌وکارها بحرانی‌تر می‌شود.
او افزود: در کنار تمام این مشکلات یکی از معضلات اساسی اکوسیستم ارزش‌گذاری استارت‌آپ‌ها هست که خود تبدیل به یکی از بزرگترین مشکلات این حوزه تبدیل شده و باعث گردیده حتی سرمایه‌گذاران بازار سرمایه نیز تمایل زیادی به سرمایه‌گذاری بر اساس ارزش‌های اعلام‌شده نداشته باشند؛ البته این مساله خود به‌اندازه کافی جای صحبت دارد که در این مقوله فرصت آن فراهم نیست.