الکامپ ویترین صنف ماست
گفتگو با رییس سازمان نظام صنفی رایانه‌ای کشور:

الکامپ ویترین صنف ماست

هفتم خردادماه بود که حسن روحانی با امضای حکمی «محمدباقر اثنی عشری» را به‌عنوان رییس جدید سازمان نظام صنفی رایانه‌ای کشور منصوب کرد و حالا رییس جدید و سازمان نصر یک آزمون بزرگ پیش روی خود دارند: برگزاری نمایشگاه الکامپ.

نظام صنفی البته در سال‌های ۹۴ تا ۹۶ آزمونش را برای برگزاری الکامپ پس داده اما امسال شرایط متفاوت است. مشکلات ارزی، مشکلات تعرفه‌ای FCPها و فیلترینگ‌های بی‌پایه و اساس همه دست‌به‌دست هم داده‌اند تا دانسته یا نادانسته ناامیدی را به جامعه تزریق کنند. در این شرایط ولی محمدباقر اثنی عشری، الکامپ را یک ویترین برای صنف می‌داند و در اوج این ناامیدی‌ها، عقیده دارد که شور و هیجان استارت‌آپی جوانان، همان نیروی محرکی است که به آن نیاز داریم.

او می‌گوید حالا که عده‌ای پر از شور و هیجان هستند، باید به دیده شدن‌شان مخصوصاً توسط تصمیم گیران دولتی کمک کرد: «این را به‌عنوان یک درخواست از افرادی که به جوانان، IT  و کشورشان علاقه دارند مطرح می‌کنم که بیایند، فضایی که به وجود آمده و این نسل جوان را ببینند و حرف‌هایشان را بشنوند.»

اثنی عشری هفته گذشته را به فشرده‌ترین شکل ممکن سپری کرده تا امروز که الکامپ آغاز به کار می‌کند، همه‌چیز سر جای خودش باشد و محمدجواد آذری جهرمی در کنار سورنا ستاری با خیالی راحت نمایشگاه را افتتاح کنند. سرکشی‌های مداومش به محل غرفه سازی در چند روز اخیر هم حکایت از همین نگرانی‌ها دارد.

 

چهارمین دوره است که سازمان نظام صنفی رایانه‌ای کشور، به شکل پیاپی مسئول برگزاری نمایشگاه الکامپ است. از چهار سال پیش هم استارت‌آپ‌ها به گوشه‌ای از نمایشگاه آمدند و کم‌کم جای خود را بیشتر باز کردند، به‌طوری‌که حالا ۵ سالن دارند. الکامپ ازاین‌جهت رشد چشم‌گیری داشته اما تغییرات دیگر نمایشگاه در این دوره چه بوده‌اند؟

محمدباقر اثنی عشری، رییس سازمان نظام صنفی رایانه‌ای کشور گفت: اتفاقی که افتاده این است که بخش‌های جدیدی را اضافه کرده‌ایم. الکام گیمز را داریم که سال پیش جداگانه اما امسال در خود نمایشگاه برگزار می‌شود. در مورد الکام گیم، نگاه ما به کسب‌وکار است و مفهوم بازی‌سازی در ایران. وارد محتوای گیم نمی‌شویم چون وظیفه و کار ما نیست.

الکام ترندز موضوع دیگریست که به آن پرداخته‌ایم؛ بخشی که به تکنولوژی‌های آینده‌نگر مانند بلاک‌چین، IoT، هوش مصنوعی و رایانش ابری می‌پردازد. سال پیش هم این بخش را داشتیم و امسال کمی مفصل‌تر خواهد بود اما درنهایت هنوز به آن نقطه‌ای که فکرش را می‌کنیم نرسیده است. از حالا مشغول برنامه‌ریزی برای سال بعد هستیم تا ترندز به یکی از رویدادهای اصلی نمایشگاه تبدیل شود.

در دولت هوشمند هم امسال با توجه به فرایندهای موجود، دولتی‌ها حضور مفصلی داشته‌اند. از سوی دیگر الکام تاکز برای اولین بار اضافه‌شده است. فضایی در ۴ سالن پیش‌بینی‌شده که آدم‌های صاحب ایده، می‌توانند با مخاطبین خود به شکل مستقیم صحبت کنند.

 

با توجه به اینکه دو ماه پیش ریاست سازمان نظام صنفی رایانه‌ای کشور تغییر کرد و برگزاری این الکامپ هم تجربه اول شما در سمت فعلی است، توانسته بودید مقدمات کار را آن‌طور که باید فراهم کنید؟

مجوز نمایشگاه ۲۷ اسفندماه صادر شد و ما عملاً زمان طلایی را ازدست‌داده بودیم. بعد از تعطیلات فروردین شروع به کار کردیم. اما در کنار تجربه سال‌های پیش، یک تیم کمیته اجرایی قوی و حرفه‌ای تشکیل شد و هر هفته جلساتی داشتیم. توانستیم با محدودیت زمانی، به بهترین شکل ممکن این کار را انجام دهیم.

همین‌طور از امسال دبیرخانه دایمی الکامپ تشکیل می‌شود و برای الکامپ بعدی، برنامه‌ریزی بهتری خواهیم داشت. از طرفی یکی از خواسته‌های ما که سال‌هاست پیگیر آن هستیم، یک مجوز ۳ ساله است که به ما اجازه بدهد تا سال ۱۴۰۰ برنامه‌ریزی‌های دقیقی را عملی کنیم.

 

قبلاً هم به درخواست این مجوز ۳ ساله اشاره‌کرده بودید اما آیا برنامه و نقشه راهی برای این دوره سه‌ساله وجود دارد؟ در صورت گرفتن چنین مجوزی، باید انتظار چه تغییراتی را در الگوی الکامپ داشته باشیم و سوال کلیدی‌تر این است که گرفتن چنین مجوزی چقدر به واقعیت نزدیک است؟

ما خیلی امیدواریم. به‌هرحال سازمان توسعه تجارت و مرکز نمایشگاه سه سال برگزاری الکامپ توسط ما را دیده‌اند. سه دوره قبلی از موفق‌ترین دوران الکامپ بوده‌اند. صنف و مردم در حال برگزاری نمایشگاه هستند و حالا شفافیت در آن وجود دارد.

چند طرح پایلوت را امسال در نمایشگاه اجرا می‌کنیم. یکی بحث ثبت‌نام بازدیدکنندگان به شکل آنلاین است. برای پارکینگ هوشمند نمایشگاه هم برنامه داشتیم که امسال هم به شکلی اجرا می‌شود اما برای سال بعد، به‌عنوان یک نهاد IT، امیدواریم در محل نمایشگاه تاثیری بگذاریم که دیگر نمایشگاه‌ها هم از این تاثیرات استفاده کنند. همین‌طور در سال آینده می‌خواهیم به‌طورکلی جانمایی را به شکل آنلاین انجام دهیم. کاری که امسال هم برایش تلاش کردیم، اما به دلیل زمان کوتاهی که داشتیم امکان‌پذیر نشد.

 

در سه سال گذشته کم‌وبیش شاهد افزایش حضور شرکت‌های خارجی در الکامپ بودیم. این بار گفته می‌شود که ۲۰ شرکت خارجی در نمایشگاه حاضرند. آیا این برای یک نمایشگاه بین‌المللی قابل‌قبول است؟ سال ۹۴ که سازمان نظام صنفی مدیریت نمایشگاه را به دست گرفت ۵۰ شرکت خارجی حضور داشتند.

 قرار بود شرکت‌هایی مانند سامسونگ و هواوی در بخش‌هایی از نمایشگاه شرکت کنند. برای مثال سامسونگ یک غرفه ۸۰۰ متری داشت که اینترنت اشیا به‌صورت خانگی را به نمایش می‌کشید. اما به دلایل شرایطی که در دو-سه ماه اخیر پیش آمد، خیلی از شرکت‌های خارجی انصراف دادند. بدشانسی ما بود که به دوران تشدید تحریم‌ها خوردیم.

 

کدام طیف از شرکت‌ها به دلیل شرایط ارزی حضور کمرنگ‌تری در الکامپ خواهند داشت؟

بخش سخت‌افزاری‌ها حضور کمتری دارند که البته آن‌قدر مربوط به شرایط اقتصادی نیست. مدل بیزینس تجاری عوض‌شده است و الکامپ برای شرکت‌های سخت‌افزاری خیلی پلتفرم مناسبی نیست. اوضاع و شرایط اقتصادی هم روی آن‌ها تاثیر گذاشته است.

 

آیا سازمان نظام صنفی رایانه‌ای از برگزاری نمایشگاه درآمدی دارد؟

سازمان، نمایشگاه را نه به‌عنوان یک وسیله کسب درآمد، بلکه به‌عنوان یک رسالت و خدمت به صنف برگزار می‌کند. قطعاً درآمد هم خواهد داشت اما درآمدش عدد بزرگی نیست. سال‌های پیش هم بوده، شفاف‌سازی‌شده. ما یک تشکل صنفی هستیم که گزارشات مالی‌مان را به‌صورت کتابچه منتشر می‌کنیم.

 در گزارش مالی سال گذشته، درآمد و هزینه‌های الکامپ به ریال قیدشده و گزارش‌ بازرس هم آن را تایید می‌کند. امسال هم همین اتفاق می‌افتد. نه از امروز، ما از روز تاسیس سازمان در حال ارایه گزارش‌های مالی شفاف هستیم.

درآمد از الکامپ در سازمان نظام صنفی کشور، عملاً صرف توسعه‌ نظام صنفی‌های استانی می‌شود. به‌هرحال نظام صنفی‌هایی در شهرهای کوچک‌تر داریم که با تنگنای مالی مواجه‌اند. درآمد حاصل از الکامپ در سطح کشور توزیع می‌شود و چیزی از آن در تهران خرج نمی‌شود.

 

شعار امسال «پیش به‌سوی اقتصاد دیجیتال با توان ایرانی» انتخاب‌شده و من احساس می‌کنم حکایت از توان نرم‌افزاری در ایران دارد. آیا این شعار به ما می‌گوید که صرفاً باید به همین نقطه تمرکز کنیم؟

زمانی که بحث IT مطرح می‌شود، لزوماً بحث تولید سخت‌افزار یا تولید برد نیست. ما امروز حدود ۹۰ درصد از نیازهای نرم‌افزاری کشور را در داخل تولید می‌کنیم. کارخانه‌های کوچکی تحت عنوان شرکت‌های نرم‌افزاری وجود دارد که این‌ها تولیدکنندگان ابزارهای انفورماتیکی هستند که استفاده می‌شود. تولید را یک لغت جامع‌تر می‌دانیم که هم سخت‌افزار است و هم نرم‌افزار. طبیعتاً بخش‌هایی از سخت‌افزار از خارج تامین می‌شود اما در زمینه نرم‌افزار بسیار خودکفا و روی پای خودمان ایستاده‌ایم. بحث توان ایرانی، شامل همه این‌ها می‌شود.

 

وضعیت استقبال از الکام استارز را توسط استارت‌آپ‌ها چگونه ارزیابی می‌کنید؟

اگر بخواهیم متراژی محاسبه کنیم، امسال بخشی از سالن ۲۷ هم به استارت‌آپ‌ها اختصاص پیداکرده است. تعداد قابل‌ملاحظه‌ای از استارت‌آپ‌هایی که سال پیش به‌صورت یک میز یک نفره شرکت کرده بودند، امسال غرفه‌های ۱۲ متری گرفته‌اند. این نشان‌دهنده رشد آن‌هاست. از طرفی ما ۶۰۰ استارت‌آپ ثبت نامی داشتیم که به‌هرحال بخشی از آن‌ها، در چارچوب و تعریفی که برای استارت‌آپ در الکام استارز داشتیم قرار نمی‌گرفتند.

یک مرحله جداسازی انجام‌شده و اکنون حاضرین در الکام استارز واقعا استارت‌آپ هستند و در زمینه IT کار می‌کنند. همچنین ازنظر متراژ و اندازه سالن الکامپ استارز، توسعه داشته‌ایم.

 

بیشتر استارت‌آپ‌ها یا شرکت‌های IT بزرگی که ادعا یا استعداد یونیکورن شدن را دارند، در این نمایشگاه حاضر نیستند. به نظر شما علت این موضوع چیست؟

 الکامپ یک نمایشگاه تجاری است و بعضی از شرکت‌ها، نه‌فقط در استارت‌آپ‌ها، بلکه در زمینه‌های دیگر شاید احساس کنند که این پلتفرم، برای توسعه بازار آن‌ها مناسب نیست. این شرکت‌ها درواقع به مرحله خاصی رسیده‌اند و در همه‌جای دنیا هم همین است. برای مثال ما مایکروسافت یا گوگل را در نمایشگاه سبیت نمی‌بینم. اینجا هم همین است.

 

امسال ۲۰ روز قبل از شروع نمایشگاه، خبرهایی منتشر شد مبنی بر لزوم تغییر مکان برگزاری نمایشگاه الکامپ. این مسائل چقدر به مقدمات برگزاری ضربه زد؟

به‌هرحال استعداد خوبی وجود دارد در تولید بحران، و سپس حل کردن آن. درحالی‌که خیلی وقت‌ها ضرورتی ندارد که بحرانی در وهله اول شکل بگیرد. قراردادی بین ما و وزارت صنعت بسته‌شده، معاون وزیر قرارداد را امضا کرده و به ما گفته‌شده است که در تاریخ مشخصی، در این مکان الکامپ را برگزار کنید. اگر قرار است وزارتخانه دیگری به این مسئله نقد یا اعتراضی داشته باشد، این بین دولت است. ما به‌عنوان بخش خصوصی به دولت اعتماد کرده‌ایم. برای این کار سرمایه‌گذاری میلیاردی شده و چند هزار نفر برنامه‌ریزی‌های خودشان را انجام داده‌اند.

کاری به خوب یا بد بودن شهر آفتاب، اینکه می‌شود رفت یا نه، و تاثیر بر ترافیک ندارم. اما درمجموع می‌توانستند قبل از اینکه به ما مجوزی بدهند این کار را انجام دهند. ازنظر محتوایی هم بخواهم صحبت کنم، به‌هرحال در همه‌جای دنیا، در منطقه برگزاری نمایشگاه ترافیک ایجاد می‌شود. سبیت و جی‌تکس هم همین است و این نمایشگاه‌ها در شهرهایی برگزار می‌شوند که زیرساخت بهتری از تهران دارند.

همه‌جا در زمان نمایشگاه ترافیک به وجود می‌آید اما مردم محلی این را می‌پذیرند چون توسعه کار و کشورشان را به همراه دارد و ترافیک را هم تحمل می‌کنند. در شهری که به شکل عادی ترافیک داریم، به نظر می‌رسید این موضوع یک بهانه باشد. الکامپ در تابستان و مرداد برگزار می‌شود؛ زمانی که دانشگاه‌ها و مدارس تعطیل هستند. کار نمایشگاه هم در ساعت ۱۸ به اتمام می‌رسد که معمولاً در این ساعت در آن منطقه ترافیک سنگینی نداریم.

پیش‌بینی‌هایی هم کرده‌ایم و با اتوبوس‌هایی که از میدان‌های اصلی شهر حرکت می‌کنند هماهنگی‌هایی انجام‌شده. تاکسی‌های اینترنتی سرویس‌های رایگان یا با تخفیف عرضه خواهند کرد. اما درنهایت اگر قرار به تغییر باشد، باید فکر اصولی‌تری شود. ما امسال ۳۰ هزار متر فضای نمایشگاهی داریم. فضای نمایشگاهی مفید شهر آفتاب ۱۲ هزار و ۵۰۰ متر است. این اختلاف قابل جبران نیست و عده‌ای هم که اظهارنظر می‌کنند، یا ناشی از بی‌تجربگی‌شان است یا بدون اینکه کل صورت‌مسئله را بدانند قضاوت می‌کنند. ما کارمان را طبق روال انجام می‌دهیم.