با همکاری مرکز توانمند‌سازی و تسهیل‌گری کسب‌وکارهای نوپای فاوا استان فارس

کارگاه آموزشی «هفت گنج» برگزار شد

استارتاپ و کارآفرینی واژه‌های جذابی هستند که این روزها بسیار شنیده می‌شوند و اکثر افراد غافل از شناخت دقیق خود و مبانی کارآفرینی و به دنبال پیاده‌سازی رویای مبنی بر داشتن کسب و کار منحصر به خود، وارد این فضا می‌شوند. طبیعی است که همانند سایر بخش‌های زندگی این بخش نیز با چالش‌ها و مشکلاتی مواجه خواهد بود. عدم آگاهی دقیق از این مشکلات و نداشتن توانایی ریشه‌یابی آنها نه تنها ‌میتواند سبب نابودی کسب و کار شود بلکه می‌تواند زندگی افراد را با مشکلات جدی رو به رو کند. در این میان استفاده از تجربه افراد با تخصص و مطرح در این زمینه می‌تواند به کسب آگاهی و شناخت مسیر کارآفرینی و مواجه بهتر با چالش های پیش‌رو، کمک شایانی کند. به این منظور رویداد «هفت گنج » در روز چهارشنبه بیست و هفتم خرداد ماه توسط میثم زرگرپور از سوی شتابدهنده کوانتوم و مرکز نوآوری و کارآفرینی دانشگاه شیراز، در دو بخش ارائه مباحث و جلسه پرسش و پاسخ برگزار‌شد.

میثم زرگرپور مدیرعامل و عضو هیئت مدیره شرکت سرمایه گذاری جسورانه سیناتک در حوزه فناوری‌های مالی می‌باشد. راه‌اندازی موفق و فروش استارتاپ «صبح فردا» و داوری بیش از 1300 طرح استارتاپی از جمله سوابق ایشان ‌میباشد. فعالیت در بخش خصوصی،‌ دولتی و نیز در زمینه استارتاپ سبب فراهم آمدن گنجینه‌ای گرانبها از تجربیات شده است که به طور خلاصه در رویداد هفت گنج تحت عنوان «هفت توصیه کوتاه به دیوانه‌هایی که قصد راه اندازی یک استارتاپ را دارند!»به سمع و نظر مشتاقان و فعالان استارتاپی رسانده‌شد. « من به عنوان فردی که زمانی استارتاپ داشته و توانسته‌ام آن را با موفقیت به فروش برسانم طبق گفته برنارد شاوو معتقدم که این دیوانه‌ها هستند که هیچ‌گاه به وضع موجود راضی نمی‌شوند و برای تغییر آن به پا می‌خیزند! »

در ادامه به موضوعات مطرح شده در بخش نخست این کارگاه پرداخته خواهد شد.

1. به جای تاسیس یک استارتاپ سعی در راه‌اندازی بیزینس داشته باشید!

واقعیت این است که هم‌اکنون در کشور با افرادی رو به رو هستیم که جذابیت‌های ظاهری استارتاپ سبب ورود آنها به این حوزه شده‌است! افراد معمولا درخیالات خود ،‌ استارتاپ را فعالیت اقتصادی با محل کار شیک و مرتب و ساعت کاری متغیر تصور می‌کنند که می‌توانند آزادانه بر روی ایده‌های خلاقانه و نوآورانه خود کار کنند. « تجربه شخصی من نشان می‌دهد که بسیاری ازافراد برای به دست آودن محیط کاری لاکچری وارد استارتاپ می‌شوند! » جدایی استارتاپ از بیزینس مفهوم دیگری است که با آن را رو به رو هستیم. که ذهنیت ما از بیزینس به این صورت است که احتمالا آن متعلق به یک فرد بازاری بوده که درون مغازه خود نشسته است؛ هیچ استفاده‌ای از تکنولوژی نداشته و صرفا به کار دلالی مشغول است. این ذهنیت در تقابل با ذهنیت شکل گرفته از استارتاپ مبنی بر کاری خلاقانه و تکنولوژیک قرار‌دارد.

«‌‌‌ بسیاری از افراد موفق فعال در حوزه بیزینس،‌افرادی هستند که از ماهیت استارتاپ اطلاعاتی نداشته اند اما عملکرد استارتاپ گونه ای داشته اند! برای مثال پدر بزرگ من ،‌در سال 1320 با وجود عدم آگاهی از ماهیت استارتاپ ، در کسب و کار خود یک عملکرد استارتاپی متناسب با تعاریف امروز راه اندازی کرد! » واقعیت امر این است که استارتاپ مفهو‌میجدا از بیزینس ن‌میباشد بلکه یک مرحله از مراحل راه اندازی کسب و کار ‌میباشد. ارزش تلقی شدن استارتاپی بودن و استارتاپی ماندن از سوی کسانی که به این حوزه وارد ‌میشوند، روند دیگری است که در کشور شاهد آن هستیم! غافل از اینکه استارتاپ تنها یکی از مراحل یک کسب و کار بوده و باید طی مدت زمان کوتاهی (حداکثر هفت سال) به پایان برسد؛ در صورتی که کسب و کار همانند نمونه‌هایی از کسب و کارهای خانوادگی در ایران،‌ ممکن است حتی به قدمت یک نسل به درازا بکشد! باید همواره این نکته را درنظر داشت که استارتاپ تنها یک بخش از کسب و کار است و باید تا حد امکان به سرعت از این مرحله که جریان درآمدی ناپایدار دارد گذر کرده وبه کسب درآمد پایدار رسید. اگر از ابتدا امر، ذهنیت خود را بر مبنای راه اندازی کسب و کار قرار‌دهیم، آنگاه اسیر جذابیت‌های کاری استارتاپ ها نشده و این بخش را به عنوان مرحله ای گذار از کسب وکار خود که به سرعت باید طی شود، تلقی خواهیم کرد.

2. به جای دویدن به دنبال پول به دنبال حل مشکلات خلق خدا باشید!

شکل زیر روند یک کار استارتاپی را نشان ‌میدهد. معمولا افراد قبل از راه اندازی استارتاپ،‌ احساس نارضایتی از زندگی دارند وهنگا‌میکه ایده راه اندازی اس رتاپ به ذهنشان ‌میرسد، شروع به کار ‌میشوند. در ابتدای کار اشتیاق شدیدی وجود دارد که بعد ازمدتی و با شروع مشکلاتی از قبیل: فشارهای روحی ناشی از کار و نیز از جانب اطرافیان، نابسامانی ‌وضعیت مالی و ... ای اشتیاق کم رنگ تر ‌میشود. معمولا در این هنگام، تعداد زیادی از افراد سعی ‌میکنند با رها سازی کار و یا تغییر ایده، خود را از وضعیت به وجود آمده نجات دهند. نهایتا تعدا بسیار ک‌میاز افراد ‌میتوانند در برخورد با این چالش ها و مشکلات سر ند بیرون آمده و به موفقیت دست یابند. این دسته از افراد همان کسانی هستند که هدف خود را چیزی به جز کسب درآمد و پول تعیین کرده اند! همانطور که همه فعالان حوزه استارتاپی ‌میدانند، مشکلات پیش روی استارتاپ بسیار زیاد است به گونه ای که گاهی منجر به تع لی کسب و کار ‌میشود که اصطلاحا به آن خودکشی سازمانی ‌میگویند! نکته ای که باید آن را مد نظر قرار داد این است که اگر نقطه اتکا اهرم کارآفرینی را چیزی به جز پول مانند مسائلی که با عمیق ترین ویژگی های انسانی درگیر هستند، قرار دهیم ‌میتوانیم راحت تر با این مشکلات برخورد کنیم. « اگر صرفا به دنبال کسب درآمد هستید مسیرهای راحت تری از کارآفرینی وجود دارد که کلاس اجتماعی بالاتری نیز دارند. »افراد بس ر موفق، آنهایی بوده اند که با شدت قوت و ضعف های مختلف به نبال بهتر کردن دنیا برای خود و یا بقیه بوده اند. « اگر حقیقتا به دنبال حل مشکل انسان های بسیاری باشید یقین بدانید که به کسب درآمد ثروت نیز خواهید رسید.»

 

3. از درخواست کمک نترسید!

« هم کمک کنید و هم کمک بگیرید!» شاید کمک خواستن از دیگران به دلایل متعدد برای افراد کمی سخت باشد،‌ اما واقعیت این است که کسی که کمک نخواهد و بتواند موفق بشود، ‌وجود ندارد! « برای کارآفرینان 10 ویژگی عنوان شده است که شخصا 4 مورد از آنها را که ، تحمل ابهام،‌ یادگیری،‌تعهد شخصی و توانایی شبکه سازی است را بیشتر می پسندم.» ویژیگی چهارم یعنی توانایی شبکه سازی یکی از مهم ترین ویژگی هایی است که کارآفرینان باید آن را در خود ایجاد و تقویت کنند. رید هافمن بنیان گذار linked in ،‌بزرگترین شبکه اجتماعی حرفه ای  دنیا،‌ در کتاب خود تحت عنوان« نوپای خود را به دنیا بیاور» عنوان  می کند که: « معمولا اطراف ما انسان ها  را سه لایه شبکه ارتباطی در بر گرفته است. در لایه اول خانواده و دوستان بسیار نزدیکی هستند که آنها را به طور روزانه مشاهده می کنیم. تعداد کمی از  افراد در این لایه قرار می گیرند. در لایه دوم ،‌ همکاران فعلی و نیز همکاران سابق ما هستند که با آنها ارتباط محدود تری داریم. و در لایه سوم افرادی هستند که اطلاعات بسیار محدود تری از  آنها به نسبت افراد لایه های قبل داریم و تنها از حوزه فعالیت آنها آگاهی داریم.» رید هافمن ادعای عجیبی را که مطمئنا بر اساس تحلیل داده های  linked in  به دست آمده است را  مطرح می کند که « بیشترین فعالیت های اقتصادی که به شما پیشنهاد داده می شود از سوی افراد موجود در لایه سوم است.» بنابراین هرچقدر که افراد بیشتری را به صورت هدفمند و فعال بشناسید ، احتمالا افراد موفق تری در کسب وکار خود خواهید بود! این ماجرا هیچ گاه به صورت ناگهانی اتفاق نخواهد افتاد و نیازمند ایجاد و تقویت مهارت شبکه سازی است. بنابراین سعی کنید فعال باشید؛  افراد مختلف را بشناسید و  خود را به آنها بشناسید و نهایتا از قدرت شبکه ارتباطی ایجاد شده برای حل مشکلات خود استفاده کنید. در نظر داشته باشید که  همانطور که شما می  توانید از شبکه ارتباطی خود  جهت حل مشکلات کاری خود، کمک بگیرید باید آنها را نیز از کمک های خود که بهترین نوع آن ارائه رایگان دانسته هایتان است؛ بهره مند سازید. « از جمله فعالیت های من در تقویت شبکه ارتباطی خود،‌ پادکست 10 صبح شامل مجموعه نکات کاربردی برای استارتاپ ها است که اثر مثبت بسیار زیادی در برند شخصی من ایجاد کرد.» از دیگر مصداق های کمک گرفتن از دیگر افراد،‌ خواندن کتاب است! « سعی کنید کتاب های تخصصی و مدیریتی خود را به گونه ای بخوانید که گویا قرار است از آنها امتحان بدهید!»

4. مراقب زانوهایتان باشید

اغلب افرادی که استارتاپ راه اندازی می کنند،‌ از سلامتی خود برای انجام کار هزینه می کنند. ورزش،‌ تغذیه مناسب، روابط عاطفی  و ...  همگی پارامترهایی هستند که در سلامت روحی و روانی افراد نقش داشته و معمولا کسانی که شروع به راه اندازی یک استارتاپ می کنند از این پارامترها غفلت می ورزند! به دلیل جوان بودن افرادی که وارد پروسه کارآفرینی می شوند،‌ بسیاری از آسیب های وارد شده به سلامتی این افراد، در دهه های بعدی زندگیشان نمایان خواهد شد. این واقعیت که به دلیل کار بسیار،‌ ممکن است کمی زندگی از تعادل خود خارج می شود،‌ غیر قابل انکار است اما باید توجه داشت که کفه مربوط به کار نباید آنقدر سنگین شود که به کلی سبب پرتاب کف زندگی شود!

5. نسبت خودتان و دیگران ادب داشته باشید!

در مسیر کارآفرینی مطمئنا با چالش ها و مشکلات بسیار زیادی رو به رو و دچار فشار های روحی و روانی متعددی خواهید شد؛ اما نباید ‌هیچ کدام از این مشکلات شما را از چارچوب اخلاقی خارج کرده و به توهین و یا بعضا هتاکی نسبت به سایر فعالان اکوسیستم سوق دهد؛ چراکه این امر به شدت وجهه حرفه ای شما را به اندازه ای نابود می کند که پس از گذشت زمان زیاد نیز درست نخواهد شد! شعر زیبای سعدی:« بزرگش نخوانند اهل خرد/ که نام بزرگان به زشتی برد»  خود گویای این مسئله است. 

6. به دنبال حل مسئله خودتان باشید!

اولین گام حل یک مسئله،‌ تعریف صحیح  آن است. پس از برداشت گام نخست،‌ باید در جست و جوی گزینه هایی برای حل آن بوده  و  نهایتا بعد از غربال گری بین گزینه های موجود به یک گزینه  به عنوان راهکار حل مسئله مورد نظر دست یابیم. یکی از اشتباهات کلیدی افراد تعریف مسئله بر اساس پاسخ های ذهنی است که از جمله سوگیری های بسیار خطرناک به شمار می آید. برای مثال بسیاری از افراد صرفا برای کسب  آزادی بیشتر و کارمند نبودن، وارد پروسه راه اندازی استارتاپ می شوند! مثال دیگری از تعریف نادرست مسئله اشتباهی است که بسیاری از افراد فنی به آن دچار می شوند و آن  افزودن یک ویژگی و مشخصه خارج از  نیاز واقعی مشتری  به محصول است ! بنابراین باید سعی کنید خارج از هر گونه سو گیری شخصی مسئله اصلی را تعریف و به دنبال حل آن باشید! یکی از راهکار کشف سوگیری های شخصی و حصار ذهنی، مطالعه  و  بالابردن آگاهی هایتان است. آیا از انجام کار خود هدفی دارید یا خیر؟ آیا صرفا به دلیل اینکه افراد مختلف وارد حوزه کارآفرینی شده اند  به این حوزه روی آورده اید؟ آیا محصول شما نیاز واقعی مشتریانتان را برطرف می کند؟ همگی نمونه هایی از پرسش هایی هستند که به هنگام تعریف درست مسئله مورد نظر در زمینه های گوناگون باید به آنها پاسخ داده شوند.

7. رویا داشتن مهم است اما از آن مهمتر «شجاعت» دنبال کردن آن است!

یکی از ویژگی های مهم کارآفرینی توانایی رویا پردازی است  اما باید توجه داشت که معمولا رویاپردازی بیش از حد نیز افراد را از عملگرایی دور می کند. داشتن  رویا امری ضروری است اما باید در سطحی از آن دست کشید و اقدام به پیاده سازی آن کرد. تله ای که بسیاری از افراد به آن دچار می شوند یافتن ایده طلایی است. در نظر داشته باشید که چیزی به نام ایده طلایی هیچ گاه وجود نخواهد داشت! ایده ای طلایی است که بتواند مشکل تعداد زیادی از مردم را به نحو بهتر، سریعتر، آسان تر و یا کم هزینه تری حل کند! بنا براین به جای رویا پردازی و تعیین اهداف بزرگ غیر قابل دسترس، سعی کنید رویای کوچکی را پیاده سازی و بزرگ کنید!

پس از اتمام بخش نخست،  کارگاه با پرسش و پاسخ بین حاضرین و زرگرپور پیرامون مسائلی چون: شرکت های دانش بنیان، استارتاپ ها، چگونگی تشخیص نیاز بازار و مشتریان ، ارزیابی ایده،‌  جذب سرمایه،‌ تشکیل تیم و چالش های کار تیمی  ادامه یافت.