دستورالعمل‌های فوتبالی برای استارت‌آپ‌ها
درس‌های کارآفرینانه جام‌جهانی فیفا

دستورالعمل‌های فوتبالی برای استارت‌آپ‌ها

جام جهانی، بزرگ‌ترین صحنه ورزشی-تفریحی دنیاست. با در نظر گرفتن تمامی مسائل، می‌توان به این نتیجه رسید که قطعا جام جهانی، به‌عنوان پلتفرمی که شور و اشتیاق و احساسات زیادی را برمی‌انگیزاند، آموزه‌های الهام‌بخشی برای آن‌هایی دارد که به دنبال اهداف کارآفرینانه هستند. بیایید با بررسی چند مورد از این آموزه‌ها، ما نیز این توپ فکری را به حرکت دربیاوریم:

  •  بازنده‌ها می‌توانند با غول‌ها مقابله کنند

آن‌هایی که فکر می‌کنید بازنده خواهند بود، می‌توانند غول‌ها را از صحنه خارج کنند. تاریخچه جام جهانی سرشار از داستان‌های غم‌انگیز شکست ماهی‌های بزرگ توسط ماهی‌های ریز و کوچک است. شکست انگلیس از آمریکا در سال ۱۹۵۰، شکست ایتالیا از کره شمالی در سال ۱۹۶۶، برد کامرون در برابر آرژانتین در سال ۱۹۹۰، و پیروزی اخیر کاستاریکا در برابر ایتالیا و انگلیس و قرار گرفتن آن در صدر یک گروه کارکشته در سال ۲۰۱۴ نمونه‌هایی از این داستان‌ها هستند. گاهی تیم‌هایی که ناشناخته هستند خطرناک‌ترین حریفان فوتبال محسوب می‌شوند. این مساله در مورد شرکت‌هایی که وارد حوزه‌های تجاری اشغال‌شده توسط شرکت‌های بزرگ می‌شوند نیز، مصداق دارد. زمانی که شرکت‌های بزرگ سرگرم رقابت هستند، شرکت‌های تازه‌وارد کوچک، نوپا و چابک می‌توانند با سرعت‌بالا و روش‌های غیرمتعارف خود، آن‌ها را کاملا از دور خارج کنند. شرکت‌های بزرگ معمولا توجه زیادی به تازه‌واردها ندارند و بیشتر درگیر رقبای بزرگ خود هستند. اما وقتی چشمشان به تابلوی امتیازات می‌افتد، متوجه می‌شوند که فرد دیگری گل‌ها را به ثمر رسانده است.

 

  • همه باید تصویر «کلی» را در نظر بگیرند

جام جهانی ۱۹۷۴ ایده جدیدی را به نام «توتال فوتبال» به جهان معرفی کرد. مطابق این ایده، فورواردها دفاع، و دفاع‌ها حمله می‌کردند. این روش بدان معنی بود که هر بازیکنی باید چشم‌انداز و شایستگی‌های سایر پست‌هایی که در آن تخصص ندارد را بشناسد. همین ایده به بازی‌های نفس‌گیری منتهی شد. به همین ترتیب، هر سازمانی که تک‌تک دپارتمان‌هایش دیدگاه همتایان خود در پایین‌دست و بالادست را در نظر بگیرند، می‌توانند پیشرفت بیشتری داشته باشند. وقتی این نگرش در سرتاسر شرکت رواج پیدا کند و هم‌زمان، شرکت به‌طور دقیق از تمایلات مشتریان آگاه باشد، سبک عملیاتی استارت‌آپ (همچون عملکرد تیم‌های هلند و آلمان در آن جام جهانی) واقعا ساده می‌شود و ارقام روی ترازنامه به‌طور چشمگیری افزایش می‌یابند.

  • اشتباهات را به‌سرعت جبران کنید

جام جهانی ۸۶ در مکزیک به دلیل دو فرصت مارادونایی، هر دو در برابر تیم انگلستان، خاطره ساز شد. در اولی، مارادونای آرژانتینی، به شکلی فوق‌العاده اما دغل کارانه، با دست به حریفش گل زد. چهار دقیقه بعد، او که شاید در فکر نتیجه کارش بود، توپ را به‌تنهایی جلو برد و گل شگفت‌انگیز دیگری را به ثمر رساند و استعدادش را تمام و کمال به‌وضوح به تصویر کشید. درس اصلی این ماجرا آن است که اشتباهات را باید بلافاصله و سریع جبران کرد. استارت‌آپ‌ها عجولانه و دیوانه‌وار به دنبال آن هستند که اسم‌ورسمی در بازارها پیدا کنند، اما اغلب، به‌خصوص در مورد مشتریان، دچار اشتباه می‌شوند. اما نباید عقب‌نشینی کرد، بلکه باید به این فکر کنند که چه طور می‌توان از این وقایع به‌عنوان فرصت‌هایی برای جبران گذشته استفاده نمود. مثلا باید به این فکر کنند که آیا می‌توانند محصولی را که تحویلش به تاخیر افتاده، ارتقا دهند و تاخیر را جبران کنند؟ آیا شکست در فروش محصولی می‌تواند سرنخی باشد و همچون یک «لحظه جادویی» باعث شود شرکت تجربه کسب کند؟ استارت‌آپ‌ها هم درست مثل قهرمان‌های جام جهانی باید بدانند که زمین خوردن اجتناب‌ناپذیر است، و پیروزی به این بستگی دارد که بازیکن چه طور برخیزد و سریع‌تر از قبل بدود.

  •  آن‌ها که ذهن جوانی دارند، نمی‌ترسند

پله که در دنیا بی‌نظیر است، در فینال جام جهانی ۱۹۵۸، زمانی که فقط ۱۷ سال داشت، دو گل به ثمر رساند. ماریو گوتسه ۲۰ ساله که در تیم آلمان بازی می‌کرد، در آخرین بازی در برزیل توانست دروازه حریف را باز کند. درواقع تاریخچه جام‌های جهانی نشان می‌دهد که زمان و نیز سن و سال، چیزی جز عدد و رقم نیست. برندگان مسابقات حتی اگر جوان باشند، باید فرصت شکوفایی پیدا کنند. این روزها استارت‌آپ‌ها از استعدادهای جوان بسیاری برخوردارند و این استعدادها معمولا از نوع «جوان و پویا» هستند. اگر به آن‌ها فرصت شکوفایی پتانسیل‌هایشان داده نشود، معمولا صحنه را ترک می‌کنند. بنابراین استفاده از ذهن‌های جوان در صدر امور، مزایای متعددی دارد که یکی از مهم‌ترینشان این است که آن‌ها در مواجه با چالش‌ها، از اینکه راهی را انتخاب کنند که کمتر کسی انتخاب کرده، ترسی ندارند. معمولا زمانی که تجربه به در بسته می‌رسد، ذهن‌های جوان هستند که از دیوار بالا رفته و در را باز می‌کنند و آینده روشن‌تر را رقم می‌زنند.

  •  استارت‌آپ‌هایی که اعضایش باهم بازی کنند، کنار هم می‌مانند

و در آخر، جام جهانی همچون جشنی است که یک ماه طول می‌کشد و در آن انسان‌ها از سرتاسر جهان گرد هم می‌آیند. این تنها رویدادی است که در آن، برتری در مقیاسی جهانی جشن گرفته می‌شود. ملت‌هایی که در این جشن حضور ندارند در کمال تعجب، ملت‌های دیگری را به‌عنوان «جانشین» خود انتخاب می‌کنند و آن‌ها را مورد تشویق و حمایت قرار می‌دهند. هر بار که گل‌های زیبایی به ثمر می‌رسد، هیاهوی جمعی، اقیانوس‌ها را درمی‌نوردد. جام جهانی، یکی از بهترین فستیوال‌های جهان است. اگرچه فوتبال، به هر شکلی که بازی شود برای سلامتی مفید است، ولی لازم به ذکر است که پیوند میان اعضای تیم نیز فواید بسیاری دارد، و این پیوند زمانی اتفاق می‌افتد که اعضا در کنار یکدیگر لحظات خاطره‌انگیزی را تجربه کنند. در چنین شرایطی موانع از بین رفته، سلسله‌مراتب کمرنگ شده و درنتیجه گفتگوهای بعدی ساده‌تر می‌شوند.

در شرکت‌ها، گزینه‌هایی که این‌طور به‌سلامتی کمک کنند و به‌طور جمعی فرهنگ شرکت را بسازند، بسیار کم هستند. ضمن آنکه بازی به کاهش استرس هم کمک می‌کند. بنابراین، زمانی که جام جهانی در جریان است، شاید بهتر باشد تیم را جمع کنیم و از آن‌ها بخواهیم تکانی به خود داده و چند حرکت فوتبالی انجام دهند. حتی اگر آن‌ها کاملا غیر فوتبالی باشند، این کار خلاقانه قطعا می‌تواند فوایدی داشته باشد.

از تمام آنچه گفته شد می‌توان چنین نتیجه گرفت که با به جریان افتادن جام جهانی روسیه ۲۰۱۸، تمامی توجهات معطوف به گل‌هایی است که در زمین فوتبال به ثمر می‌رسند. ولی این گل‌های فوتبالی چگونه می‌توانند الهام‌بخش وقایع استارت‌آپی باشند؟ جواب این است که اعضای استارت‌آپ‌ها باید به فکر گل‌های بسیار مهم سازمانی باشند.